Giá xăng dầu tăng vọt lên hơn 115 USD/thùng vì chiến sự Trung Đông leo thang: Ai đang hưởng lợi lớn?

Giá xăng dầu tăng dựng đứng vì lo ngại nguồn cung

Các cuộc tấn công và căng thẳng quân sự tại Trung Đông đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu qua khu vực Vịnh Ba Tư – nơi tập trung nhiều mỏ dầu lớn nhất thế giới. Đặc biệt, tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, đang đối mặt với nguy cơ bị gián đoạn.

Do lo ngại nguồn cung suy giảm, giá dầu Brent đã tăng mạnh trên 115 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ cũng tăng gần 20% chỉ trong vài ngày.

Theo báo Anh The Guardian, các báo cáo thị trường hôm 9/3 cho thấy, giá dầu Brent thậm chí đã có lúc vọt lên khoảng 114-117 USD/thùng, còn dầu WTI vượt 110 USD/thùng, mức tăng mạnh nhất trong nhiều năm khi xung đột lan rộng tại Trung Đông.

Thị trường còn chịu thêm áp lực khi một số nước sản xuất trong khu vực như Iraq, Kuwait phải cắt giảm sản lượng hoặc gặp khó khăn trong xuất khẩu do rủi ro an ninh và gián đoạn vận chuyển.

Các nhà phân tích cho rằng nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz tiếp tục bị đình trệ, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể mất hàng triệu thùng dầu mỗi ngày, khiến giá năng lượng tiếp tục biến động mạnh trong thời gian tới.

Giá xăng dầu tăng vọt lên 115 USD/thùng, nước Nga có thể là "người thắng lớn"

Nhóm hưởng lợi rõ ràng nhất là các quốc gia xuất khẩu dầu. Khi giá xăng dầu tăng, doanh thu xuất khẩu và nguồn thu ngân sách của các nước này cũng tăng theo.

Một số quốc gia được cho là hưởng lợi đáng kể gồm: Nga; Ả Rập Xê út, Các nước vùng Vịnh như UAE, Kuwait.

Theo các phân tích quốc tế, Nga có thể là “người thắng lớn” trong cuộc khủng hoảng này khi giá năng lượng tăng giúp Moscow cải thiện nguồn thu từ xuất khẩu dầu và khí đốt.

Đối với nhiều nước xuất khẩu dầu, giá dầu cao giúp bù đắp áp lực ngân sách và cải thiện cán cân thương mại. Dưới đây là danh sách 10 nước xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới năm 2025, theo Seair.

Các tập đoàn dầu khí toàn cầu kiếm bộn tiền nhờ giá dầu tăng

Bên cạnh các quốc gia xuất khẩu dầu, các công ty năng lượng lớn cũng là những bên hưởng lợi trực tiếp.

Khi giá dầu tăng, doanh thu của các tập đoàn dầu khí thường tăng nhanh hơn chi phí khai thác. Điều này giúp lợi nhuận của các công ty như ExxonMobil, Chevron hay Shell tăng mạnh, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn ở mức cao.

Ngoài ra, cổ phiếu của các công ty năng lượng thường tăng trong giai đoạn giá dầu leo thang, thu hút dòng tiền của nhà đầu tư.

Trên thực tế, cổ phiếu của ExxonMobil có thời điểm tăng khoảng 5,9%, trong khi Chevron tăng khoảng 4,1% khi giá dầu bật mạnh. Cổ phiếu của Shell cũng tăng khoảng 2,2% và tiến gần mức cao mới.

Diễn biến này phản ánh xu hướng nhà đầu tư đổ tiền vào nhóm cổ phiếu năng lượng khi giá dầu tăng, bởi doanh thu và lợi nhuận của các công ty dầu khí thường cải thiện đáng kể. Trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị đe dọa, cổ phiếu ngành năng lượng tiếp tục được xem là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ biến động giá dầu.

Nước Mỹ và các nhà xuất khẩu năng lượng khác hưởng lợi từ giá xăng dầu tăng

Ngoài các nước sản xuất dầu lớn ở Trung Đông, khủng hoảng khu vực cũng mở ra cơ hội cho nhiều nhà xuất khẩu năng lượng ở những khu vực khác. Khi nguồn cung từ Trung Đông đối mặt nguy cơ gián đoạn, các quốc gia có khả năng xuất khẩu dầu và khí đốt nhanh chóng trở thành nguồn thay thế quan trọng cho thị trường toàn cầu.

Trong số đó, Mỹ đang nổi lên như một bên hưởng lợi đáng kể. Nhờ cuộc “cách mạng dầu đá phiến”, Mỹ đã vươn lên thành một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới và đồng thời là nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) hàng đầu. Khi giá năng lượng tăng và các tuyến vận chuyển tại Trung Đông trở nên rủi ro hơn, nhiều khách hàng ở châu Âu và châu Á có xu hướng tăng mua dầu và LNG từ Mỹ để đảm bảo nguồn cung ổn định.

Mỹ hiện xuất khẩu hàng triệu thùng dầu mỗi ngày, với các thị trường lớn gồm châu Âu và châu Á. Sản lượng dầu của Mỹ đã đạt mức kỷ lục hơn 13 triệu thùng/ngày, giúp nước này trở thành một trong những nguồn cung lớn nhất thế giới.

Bên cạnh đó, Australia – một trong những quốc gia xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới – cũng được đánh giá có thể hưởng lợi từ biến động này. Khi các quốc gia nhập khẩu năng lượng tìm cách đa dạng hóa nguồn cung để giảm phụ thuộc vào Trung Đông, nhu cầu đối với LNG từ Australia có thể tăng lên, đặc biệt tại các thị trường châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Các chuyên gia năng lượng nhận định, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, những quốc gia có nguồn cung dầu và khí đốt ổn định, hạ tầng xuất khẩu phát triển và quan hệ thương mại rộng với các nền kinh tế lớn sẽ có nhiều cơ hội mở rộng thị phần trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Ai đang chịu thiệt vì giá dầu tăng?

Trái ngược với những bên hưởng lợi, nhiều nền kinh tế nhập khẩu năng lượng lại chịu áp lực lớn.

Các nước châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu dầu như Thái Lan, Ấn Độ, Hàn Quốc hay Philippines có thể phải đối mặt với hóa đơn nhập khẩu năng lượng tăng cao, kéo theo rủi ro lạm phát và áp lực ngân sách.

Đối với người tiêu dùng, giá dầu tăng thường dẫn tới giá xăng, chi phí vận tải và giá hàng hóa tăng theo.

Thị trường năng lượng vẫn còn nhiều bất định

Các chuyên gia cho rằng diễn biến giá dầu trong thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều vào mức độ leo thang của xung đột tại Trung Đông.

Nếu chiến sự kéo dài hoặc vận chuyển qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, thị trường dầu mỏ có thể đối mặt với cú sốc nguồn cung lớn hơn, khiến giá năng lượng tiếp tục leo thang.

Các chuyên gia năng lượng cho rằng nếu xung đột tiếp tục leo thang hoặc hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng, giá dầu có thể tăng vọt lên 120-130 USD/thùng trong thời gian ngắn. Một số kịch bản bi quan thậm chí dự báo giá dầu có thể tiến gần 150 USD/thùng nếu nguồn cung từ khu vực Trung Đông bị cắt giảm mạnh.

Khi đó, thị trường năng lượng toàn cầu có thể đối mặt với một cú sốc lớn tương tự các giai đoạn khủng hoảng dầu mỏ trước đây, kéo theo áp lực lạm phát và chi phí năng lượng tăng mạnh ở nhiều nền kinh tế.

×