Giấc mơ an cư của công nhân TPHCM (bài 1): "Mong thu nhập khá hơn để vợ con đỡ khổ, chứ chuyện mua nhà còn xa xôi lắm!"

LTS: Hàng trăm ngàn công nhân đang làm việc tại TPHCM mong có một mái nhà để an cư, ổn định cuộc sống sau những năm tháng gắn bó với nhà máy, xí nghiệp. Thế nhưng giữa áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, tiền thuê trọ, nuôi con và đồng lương ít ỏi, việc sở hữu nhà ở vẫn là hành trình nhiều trăn trở, kể cả với phân khúc nhà ở xã hội.

Loạt bài “Giấc mơ an cư của công nhân TPHCM” của Dân Việt ghi nhận đời sống công nhân tại các khu nhà trọ chật hẹp, phản ánh những kỳ vọng từ chính sách nhà ở xã hội, đồng thời nhìn nhận các cơ chế triển khai, những nút thắt và giải pháp để giấc mơ an cư sớm trở thành hiện thực.

Nhà ở xã hội cũng "với không tới"

Chiều muộn, dòng người từ Khu công nghiệp Bình Chiểu ( thuộc TP Thủ Đức trước đây) đổ ra các con đường nhỏ dẫn về những khu nhà trọ chen chúc. Trong căn phòng vài chục mét vuông nằm sâu trong con hẻm gần khu công nghiệp, anh Bùi Văn Tịnh (37 tuổi) ngồi lặng nhìn hai con học bài trên chiếc bàn nhựa cũ.

Ít tháng trước, anh còn là công nhân đứng máy cho một công ty bao bì với mức lương khoảng 12 triệu đồng/tháng. Vợ anh làm kế toán cho doanh nghiệp nước ngoài trong khu công nghiệp, thu nhập khoảng 20 triệu đồng. Gần 32 triệu đồng mỗi tháng nghe qua tưởng ổn định, nhưng với gia đình bốn người ở TPHCM, số tiền ấy vẫn chỉ vừa đủ sống.

TPHCM đặt mục tiêu phát triển 80.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030, mở thêm cơ hội an cư cho công nhân, người lao động thu nhập thấp. Cùng với đó, mô hình liên kết “3 nhà” do Liên đoàn Lao động TPHCM thúc đẩy được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực, tháo gỡ khó khăn trong phát triển nhà ở cho người lao động.

Anh Tịnh kể, tiền học của hai con đã chiếm gần hết phần lớn thu nhập. Phần còn lại dành cho tiền trọ, điện nước, ăn uống và đủ loại chi phí phát sinh. Cuối tháng, khoản tiết kiệm gần như bằng không.

“Có một căn hộ để ổn định cuộc sống là mơ ước lớn nhất của vợ chồng tôi. Nhưng với thu nhập hiện nay thì chỉ dám nghĩ thôi”, anh nói rồi cười buồn.

Điều khiến anh chạnh lòng nhất là ngay cả nhà ở xã hội, thứ vốn được xem là dành cho người thu nhập thấp, cũng vượt ngoài khả năng của gia đình. Theo anh, giá nhiều căn hộ hiện nay vẫn quanh mức vài tỷ đồng, trong khi vợ chồng anh không có tài sản thế chấp để vay ngân hàng.

“Đi làm cả chục năm nhưng không tích lũy nổi bao nhiêu. Muốn mua nhà thì không đủ tiền, muốn vay cũng không đủ điều kiện”, anh nói.

Không còn cách nào khác, anh nghỉ việc công ty, vay thêm tiền để thuê hồ câu cá mở dịch vụ giải trí với hy vọng đổi hướng mưu sinh. Nhưng khoản đầu tư hàng trăm triệu đồng suốt hai tháng qua vẫn chưa mang lại kết quả khả quan.

“Mong thu nhập khá hơn để vợ con đỡ khổ, chứ chuyện mua nhà còn xa xôi lắm!”, anh thở dài.

Rời khu trọ của anh Tịnh, chúng tôi men theo những con hẻm ngoằn ngoèo ở phường Linh Xuân, nơi hàng chục dãy trọ san sát nhau. Trong căn phòng nhỏ có gác lửng, anh Phạm Lý vừa dựng chiếc xe giao hàng sau một ngày chạy ngoài đường.

Anh làm lao động tự do, thu nhập khoảng 8-9 triệu đồng mỗi tháng. Vợ anh là công nhân tại Khu chế xuất Linh Trung 1, tăng ca liên tục cũng chỉ được khoảng 7-8 triệu đồng.

“Thu nhập hai vợ chồng chỉ đủ trang trải cuộc sống. Có con nhỏ học cấp một nên chi phí càng nặng hơn. Nói chung là đủ sống”, anh Lý nói.

Nhắc đến chuyện mua nhà, người đàn ông im lặng vài giây rồi lắc đầu. Với anh, đó là mong muốn rất thật, nhưng cũng là điều quá xa với khả năng hiện tại.

“Nhà ở xã hội cũng khó đến tay công nhân như chúng tôi, vì giá vẫn quá cao so với thu nhập thực tế. Tôi có nghe thành phố tính xây nhà cho công nhân thuê, nhưng nếu giá thuê cao thì cuối cùng vẫn phải tiếp tục ở trọ”, anh nói.

Hàng trăm nghìn công nhân lao động không có nhà

Ở một khu trọ khác cũng tại phường Linh Xuân, chị Ngô Thị Thả đang cặm cụi dạy con học trong căn phòng nóng hầm hập giữa buổi tối đầu mùa mưa.

Hai vợ chồng chị từ Đồng Nai lên TPHCM làm công nhân tại Khu chế xuất Linh Trung 1. Vì cuộc sống khó khăn, họ phải gửi đứa con lớn đang học lớp 8 về quê cho bà ngoại chăm sóc, chỉ đưa theo đứa nhỏ học mẫu giáo lên thành phố.

Chị Thả nhẩm tính từng khoản chi như đã thành thói quen. Tiền học mẫu giáo cho con nhỏ khoảng 3,5 triệu đồng mỗi tháng. Con lớn ở quê cũng mất hơn một triệu đồng tiền học và sinh hoạt. Tổng thu nhập hai vợ chồng chưa tới 20 triệu đồng, nên dù chi tiêu dè xẻn cũng chỉ còn lại rất ít.

“Nhà cửa thì không dám mơ nữa. Giờ chỉ cố nuôi con ăn học để tụi nhỏ có cuộc sống tốt hơn cha mẹ”, chị nói.

Nghe nói thành phố có kế hoạch xây nhà cho công nhân thuê, chị vẫn hy vọng. Nhưng nỗi lo lớn nhất là giá thuê và khoảng cách đến nơi làm việc.

“Nếu xây xa khu công nghiệp hoặc giá cao hơn nhà trọ hiện nay thì công nhân cũng không thể ở được”, chị bày tỏ.

Là người gắn bó hàng chục năm với các dãy trọ công nhân, ông Đặng Minh Hòa - chủ một khu trọ ở phường Linh Xuân - hiểu rất rõ cuộc sống của người lao động.

Những căn phòng rộng khoảng 12m2, có thêm gác lửng nhỏ, là nơi sinh hoạt của cả gia đình ba, bốn người. Theo ông Hòa, với những cặp vợ chồng có hai con nhỏ, cuộc sống trong phòng trọ càng chật vật hơn.

“Thu nhập công nhân hiện nay thì mua nhà ở xã hội hay nhà giá rẻ vẫn chỉ là giấc mơ”, ông nói.

Trong khi đó, nhu cầu chỗ ở của công nhân tại TPHCM ngày càng lớn. Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TPHCM (Hepza), hiện thành phố có khoảng 918.000 lao động làm việc tại các khu chế xuất, khu công nghiệp, trong đó hơn 727.000 người có nhu cầu về chỗ ở.

Thế nhưng, toàn thành phố mới chỉ có 9 dự án nhà lưu trú công nhân với hơn 1.600 căn hộ, đáp ứng khoảng 8.900 chỗ ở. Khoảng cách quá lớn giữa nhu cầu và nguồn cung khiến giấc mơ an cư của hàng trăm nghìn công nhân vẫn còn rất xa mới thực hiện được.

TPHCM hiện được giao chỉ tiêu phát triển hơn 194.000 căn nhà ở xã hội, cao nhất cả nước. Riêng năm 2026, mục tiêu là hoàn thành 28.500 căn hộ.

Những con số ấy mở ra hy vọng về một tương lai có thêm nhiều mái nhà dành cho người lao động. Nhưng với không ít công nhân đang chật vật từng tháng trong các khu trọ chật hẹp, giấc mơ có một căn nhà cho riêng mình vẫn còn là hành trình quá dài phía trước.

×