Giải ngân vốn khoa học công nghệ: Thúc tiến độ, gỡ nút thắt thủ tục ngay trong tháng 6/2026

Giải ngân vốn khoa học công nghệ mới đạt 14,78%

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến giữa tháng 5/2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cho lĩnh vực KH&CN, ĐMST và CĐS mới đạt khoảng 14,78%, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân chung của cả nước là gần 21,2%.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh tiến độ giải ngân của lĩnh vực KH&CN đang chậm hơn nhiều so với mặt bằng chung, trong khi đây là lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đánh giá toàn diện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình phân bổ, triển khai và giải ngân vốn; đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị, từng cấp quản lý. Mục tiêu đặt ra là trong tháng 6/2026 phải cơ bản tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.

Báo cáo tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, trong năm 2025 và nửa đầu năm 2026, Bộ KH&CN tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm thể chế hóa các chủ trương tại Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển KH&CN, ĐMST và CĐS quốc gia.

Theo Bộ trưởng Quân, tổng nguồn kinh phí dành cho lĩnh vực này trong năm 2026 lên tới hơn 103.441 tỷ đồng, bao gồm trên 73.441 tỷ đồng do Bộ KH&CN tổng hợp và khoảng 30.000 tỷ đồng chi cho các nhiệm vụ có tính chất KH&CN, ĐMST và CĐS ở các lĩnh vực khác.

Đến nay, Bộ KH&CN đã phối hợp với Bộ Tài chính bố trí gần 1.000 tỷ đồng cho 22 nền tảng số và hệ thống giải quyết thủ tục hành chính; đồng thời phân bổ hơn 2.478 tỷ đồng cho 35 cơ sở dữ liệu đăng ký triển khai.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng chỉ ra hàng loạt khó khăn trong cơ chế lập dự toán, phân bổ và quản lý kinh phí. Nhiều nhiệm vụ công nghệ chiến lược, dự án quy mô lớn hoặc nhiệm vụ mới chưa có dữ liệu lịch sử để xác định định mức chi phù hợp. Bên cạnh đó, vẫn thiếu hướng dẫn cụ thể về điều chỉnh kinh phí theo biến động giá cả và chính sách.

Tại Hội nghị, nhiều địa phương có kết quả giải ngân cao đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai. TPHCM hiện dẫn đầu với tỉ lệ giải ngân đạt 32,6% trên tổng số vốn được giao hơn 4.437 tỷ đồng. Hà Nội đạt 27,8% với tổng nguồn vốn hơn 3.087 tỷ đồng.

Trong khi đó, nhiều địa phương phản ánh còn gặp khó khăn về thủ tục đầu tư, đấu thầu, mua sắm cũng như thiếu định mức kinh tế - kỹ thuật cho các dự án dữ liệu số, AI và phân tích dữ liệu lớn.

Đại diện tỉnh An Giang cho biết việc triển khai các nền tảng số, kho dữ liệu số và trợ lý ảo còn gặp vướng mắc do chưa có hướng dẫn thống nhất về đơn giá và cơ chế quyết toán. Ngoài ra, tiến độ xây dựng các nền tảng dữ liệu dùng chung của Trung ương còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu tại địa phương.

Kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, giải ngân vốn cho KH&CN, ĐMST và CĐS là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách không chỉ trong năm 2026 mà cả giai đoạn tới.

Không để vốn khoa học công nghệ “đọng” đến cuối năm

Phó Thủ tướng đánh giá cao một số địa phương có kết quả tích cực như Hà Nội, TPHCM, song cũng lưu ý nhiều bộ, ngành và địa phương hiện giải ngân rất chậm, thậm chí có nơi chưa giải ngân được đồng nào.

“Mục tiêu là phải giải ngân 100% kế hoạch vốn trong năm 2026. Bộ, ngành, địa phương nào không hoàn thành phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ”, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, ngay sau hội nghị, các bộ, ngành và địa phương cần rà soát lại toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án để phân loại cụ thể; dự án nào có thể triển khai ngay phải tập trung nguồn lực thực hiện, còn dự án vướng mắc phải xác định rõ nguyên nhân và xử lý theo thẩm quyền.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún, thiếu sản phẩm cụ thể. Việc bố trí vốn phải ưu tiên cho các nhiệm vụ có tính chiến lược, có khả năng tạo đột phá và sức lan tỏa lớn.

Đặc biệt, các dự án về cơ sở dữ liệu quốc gia, nền tảng số dùng chung, trí tuệ nhân tạo và công nghệ chiến lược cần được ưu tiên đẩy nhanh tiến độ triển khai trong thời gian tới.

Về hoàn thiện thể chế, Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN, Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp phối hợp tháo gỡ toàn bộ khó khăn về cơ chế, chính sách và thủ tục đầu tư trong tháng 6/2026; đồng thời khẩn trương sửa đổi các nghị định, thông tư còn bất cập liên quan đến đầu tư, thanh quyết toán và giải ngân vốn.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng lưu ý rằng tinh thần xuyên suốt là phải hành động quyết liệt, tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn để nguồn lực đầu tư cho KH&CN, ĐMST và CĐS thực sự phát huy hiệu quả, tạo ra sản phẩm cụ thể và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế đất nước.

×