Giảm nghèo thông tin, yêu cầu tất yếu trong chiến lược phát triển bền vững khu vực vùng sâu vùng xa

Hoàn thiện thể chế, nhân rộng các mô hình hiệu quả

Nước ta, hiện nay đã và đang kiên trì thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững với cách tiếp cận đa chiều. Trong đó thông tin giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi khi có thông tin người dân sẽ tiếp cận chính sách, tri thức, khoa học – kỹ thuật...

Thực tế cho thấy nhiều chính sách giảm nghèo được ban hành khá đầy đủ, song hiệu quả tại một số địa bàn còn chưa đồng đều. Một nguyên nhân quan trọng là người dân chưa biết, chưa hiểu hoặc chưa đủ năng lực tiếp cận thông tin, dẫn đến việc chính sách không đến được đúng đối tượng hoặc không được khai thác hiệu quả.

Trong kỷ nguyên số, thông tin được coi là tư liệu sản xuất mới vì vậy việc thiếu hụt thông tin đồng nghĩa với việc bị hạn chế cơ hội phát triển, bị tụt lại phía sau trong dòng chảy chung của xã hội.

Chủ trương đẩy mạnh phát triển Khoa học – Công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57/2024 của Bộ Chính trị, đã tạo hành lang chính sách quan trọng cho công tác giảm nghèo thông tin.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi kèm với các giải pháp đồng bộ như: Đầu tư hạ tầng viễn thông; phủ sóng Internet đến vùng khó khăn; hỗ trợ thiết bị cho hộ nghèo, hộ cận nghèo; đồng thời tổ chức các hoạt động tập huấn “xóa mù công nghệ” giúp người dân biết cách sử dụng và khai thác thông tin một cách hiệu quả. Nếu thiếu các yếu tố này, công nghệ rất dễ trở thành rào cản cho người nghèo.

Hạ tầng số, động lực cho tăng trưởng và giảm nghèo bền vững

Việc triển khai Tiểu dự án Giảm nghèo về thông tin trong Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 thể hiện rõ quyết tâm của Nhà nước trong việc coi thông tin là một trụ cột của giảm nghèo đa chiều. Mục tiêu của tiểu dự án không chỉ là cung cấp thông tin, mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực tiếp cận và sử dụng thông tin cho người dân, qua đó thúc đẩy tính tự chủ và khả năng vươn lên từ nội lực.

Thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh cho thấy, đầu tư hạ tầng số có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Với mạng lưới viễn thông, internet được phủ rộng đến tận cơ sở, 100% xã, phường cơ bản đáp ứng yêu cầu hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công trực tuyến, duy trì hơn 5.400 trạm thu phát sóng di động, trong đó có hơn 3.200 trạm 4G phủ sóng gần như toàn bộ dân số và gần 600 trạm 5G tập trung tại khu vực đô thị, trung tâm các phường, xã.

Tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G ước đạt khoảng 60%, cao hơn đáng kể so với mức bình quân chung cả nước.

Hạ tầng internet băng rộng cố định tiếp tục được mở rộng, với gần 98% hộ gia đình sử dụng internet cáp quang FTTH.

Những biên giới như Móng Cái, Cẩm Phả… đã được chủ động rà soát, xử lý góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền ở tỉnh.

Vai trò của lực lượng biên phòng trong phủ sóng thông tin vùng biên

Để các chủ trương của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các ngành, các cấp và phát huy vai trò của các lực lượng bám địa bàn như Bộ đội Biên phòng.

Thông qua các hoạt động dân vận, tuyên truyền hỗ trợ sinh kế và an sinh xã hội, các đồn biên phòng đã góp phần thiết thực vào giảm nghèo thông tin, giúp người dân từng bước thay đổi nhận thức, chủ động tiếp cận tri thức và cơ hội phát triển. Việc trao hỗ trợ cho các gia đình khó khăn không chỉ mang ý nghĩa vật chất trước mắt mà còn là dịp để cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn người dân hiểu và thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước.

Từ những năm gần đây, chính quyền địa phương phường Móng Cái – tỉnh Quảng Ninh thường xuyên phối hợp với Đồn biên phòng Trà Cổ để đi từng nhà người dân vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn để trao quà đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ thông tin, hỗ trợ tham gia chuyển đổi số và tiếp cận các nguồn tin hữu ích trên báo chí và mạng xã hội.

Thời gian qua, các cơ quan, đơn vị thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp với các địa phương và các sở, ngành tổ chức biên soạn 19 loại/520 cuốn tài liệu/40.500 tờ rơi, tờ gấp, tuyên truyền được 1.223 buổi/5.167 lượt cán bộ, chiến sĩ và 46.178 lượt người tham gia.

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh thường xuyên duy trì 24 đồng chí giữ chức Phó Bí thư Đảng ủy cấp xã; 3 đồng chí tham gia Hội đồng nhân dân cấp xã, phường; 95 đồng chí đảng viên là Bộ đội Biên phòng tham gia sinh hoạt tại các chi bộ thôn, bản khu vực biên giới, biển đảo; 362 đảng viên phụ trách 1.451 hộ gia đình.

Có thể khẳng định, giảm nghèo thông tin chính là nền tảng để người nghèo vùng biên giới từng bước tự chủ, tự vươn lên. Khi thông tin được mở rộng, người dân không chỉ thoát nghèo về thu nhập, mà còn thoát nghèo về nhận thức và cơ hội phát triển, đây chính là con đường căn cơ, bền vững để các vùng biên giới vừa ổn định đời sống, vừa gắn phát triển Kinh tế - Xã hội với bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

×