Bình luận
0
Trưởng thành từ một gia đình khoa bảng, yêu nước, ông dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục, văn hóa và giải phóng dân tộc, để lại dấu ấn sâu đậm từ phong trào Bình dân học vụ đến nền móng khoa học xã hội và nhân văn nước nhà. Giáo sư Đặng Thai Mai sinh ngày 25/12/1902 trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước ở làng Lương Điền thuộc huyện Thanh Chương (cũ) của tỉnh Nghệ An.
Ông nội của ông đỗ cử nhân khai khoa, là một nhân sĩ yêu nước. Thân sinh là Đặng Nguyên Cẩn, đỗ Phó bảng, làm Đốc học, tham gia Duy tân hội của Phan Bội Châu, bạn thân của các bậc chí sĩ yêu nước như Phan Chu Trinh, Ngô Đức Kế, Huỳnh Thúc Kháng…
Năm ông lên 6 tuổi, thân phụ bị đày đi Côn Đảo vì tham gia phong trào Duy Tân. Ông được đưa về sống tại quê nội, được bà nội nuôi dưỡng, giáo dục lòng yêu nước, học chữ Hán và chữ Quốc ngữ.
Ông luôn canh cánh trong lòng tình yêu nước bởi thân phụ của ông sau 13 năm đày ở Côn Đảo được về nhà nhưng ốm đau 1 năm thì mất. Ông nội tham gia phong trào Cần Vương, bị kết án tù, về nhà được 10 ngày thì qua đời. Chú là Đặng Thúc Hứa, cô là Đặng Quỳnh Anh thì bôn ba phiêu bạt, hoạt động cứu nước ở Xiêm.
Năm 1925, Đặng Thai Mai vào học Trường Cao đẳng Sư phạm Đông Dương tại Hà Nội. Thời gian này, ông bắt đầu tham gia các phong trào cách mạng như phong trào đòi ân xá cho Phan Bội Châu, truy điệu Phan Châu Trinh, tham gia hoạt động các hội: Phục Việt, Hưng Nam rồi Tân Việt, bước đầu tiếp xúc với sách báo như báo Nhân đạo (L’Humanité) của Đảng Cộng sản Pháp, báo Người cùng khổ (Le Paria) và Bản án chế độ thực dân Pháp (Procès de la Colonisation Française) của Nguyễn Ái Quốc...
Năm 1928, ông trở về quê hương, trở thành giáo sư Trường Quốc học Huế. Đây cũng là dấu mốc của ông khi chính thức bước vào cuộc đời nhà giáo.
Năm 1929, Giáo sư Đặng Thai Mai ra Hà Nội. Cùng với những nhà trí thức cách mạng như Võ Nguyên Giáp, Trần Huy Liệu, Phan Thanh Giản, Hoàng Minh Giám… ông sớm bước vào cuộc đấu tranh cách mạng, khẳng định văn học nghệ thuật là một vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hóa chống thực dân đế quốc. Năm 1935, ông cùng các bạn lập ra Trường tư thục Thăng Long, tiếp đó là Hội truyền bá chữ Quốc ngữ, với mục đích nâng cao dân trí, chống lại sự nô dịch về văn hóa của nhà cầm quyền thực dân, lớn hơn là truyền bá tinh thần yêu nước, lòng tự cường dân tộc cho các thế hệ trẻ.
Cách mạng Tháng Tám thành công, Giáo sư Đặng Thai Mai được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp mời đảm nhiệm phụ trách công tác giáo dục nước nhà. Không phụ lòng tin tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ, để đối phó với "giặc dốt", Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đặng Thai Mai đã cho thành lập Nha bình dân học vụ, mở các lớp bình dân học vụ trên khắp các xóm làng, nhằm nhanh chóng nâng cao dân trí. Ông hiểu rõ người Việt Nam phải có kiến thức, mới có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà. Muốn làm được điều đó trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ.
Với sự nỗ lực phi thường của Chính phủ và toàn thể nhân dân, chỉ trong vòng 1 năm, từ tháng 8/1945 đến tháng 8/1946, phong trào bình dân học vụ dưới thời Bộ trưởng Đặng Thai Mai đã mở được gần 75.000 lớp học, phát triển 96.000 giáo viên, xóa mù chữ cho 2,5 triệu người Việt Nam. Đó là một trong những nguồn lực vô hình làm nên sức mạnh giúp nhân dân Việt Nam vượt qua cuộc kháng chiến trường kỳ, bảo vệ thành công nền độc lập non trẻ của đất nước.
Sự nghiệp của Giáo sư Đặng Thai Mai gắn với nhiều trọng trách quan trọng trong các cơ quan nhà nước: Ủy ban dự thảo Hiến pháp do Bác Hồ làm Chủ tịch; Đại biểu Quốc hội các khóa I, II, III, IV và V; Bộ trưởng Bộ Giáo dục trong Chính phủ Liên hiệp (1946-1947), Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến tỉnh Thanh Hóa (1947-1948), Hội trưởng Hội Văn hóa Việt Nam (1948), Giám đốc Sở Giáo dục liên khu IV (1950-1953), Chủ nhiệm Văn khoa Đại học Sư phạm và Đại học Tổng hợp (1954-1960), Viện trưởng Viện Văn học (1959-1976), Chủ tịch Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam (1957)…
Giáo sư, nhà văn Đặng Thai Mai đến với văn học rất muộn. Tuy được học chữ Hán, chữ Quốc ngữ, ngoại ngữ từ bé, lại ham đọc và nhớ rất nhiều thứ sách Đông Tây kim cổ... nhưng khởi đầu Giáo sư Đặng Thai Mai không có ý định viết văn. Ông chỉ thực sự cầm bút vì sự đòi hỏi bức xúc của xã hội và yêu cầu của công việc tuyên truyền cho cách mạng.
Hầu hết chúng đều thuộc dạng tác phẩm nghiên cứu và phổ biến tri thức như: Văn học khái luận; Triết học phổ thông; Tạp văn trong văn học Trung Quốc ngày nay; Giảng văn Chinh phụ ngâm; Chủ nghĩa nhân văn dưới thời kỳ văn hóa phục hưng; Lịch sử triết học phương Tây; Lịch sử văn học Trung Quốc; Văn thơ Phan Bội Châu và văn thơ cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX…
Hơn 60 năm hoạt động bền bỉ trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục và khoa học xã hội – nhân văn, từ những bài viết đầu tiên trên các báo Thanh Nghị, Tri Tân, Văn Mới đến cuối đời, Giáo sư Đặng Thai Mai để lại một di sản đồ sộ gồm hàng chục công trình, hàng nghìn trang viết có giá trị, góp phần đặt nền móng cho ngành nghiên cứu ngữ văn Việt Nam hiện đại.
Song song với nghiên cứu và sáng tác, ông đặc biệt tâm huyết với sự nghiệp đào tạo. Giáo sư Đặng Thai Mai luôn coi việc bồi dưỡng các thế hệ học trò là công trình lớn nhất đời mình. Đồng thời ông lặng lẽ đọc, góp ý, sửa chữa hàng trăm bản thảo cho các nhà xuất bản, vun đắp đời sống học thuật bằng những cống hiến thầm lặng nhưng bền bỉ.
GS Đặng Thai Mai qua đời năm 1984. Trong suốt cuộc đời của mình, Giáo sư Đặng Thai Mai đã dành hết thời gian và công sức cho sự nghiệp khoa học và cách mạng của đất nước. Ông đã vinh dự được nhận Huân chương Hồ Chí Minh (1982), giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật Việt Nam (đợt 1 - 1986)…
Mới đây, Amy Lê Anh - mỹ nhân phim “Phượng Khấu” bất ngờ tung bộ ảnh mỹ nhân Sài Gòn xưa với những khung hình sang trọng, hoài cổ.
Chia sẻ
Trước nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu do dòng chảy dầu thô toàn cầu bị siết lại, Chính phủ đã đưa thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào về 0%. Quyết định này cho thấy ưu tiên hàng đầu hiện nay là giữ nguồn hàng và ổn định giá trong nước.
Chia sẻ
Nhiều binh sĩ Mỹ đã bị bắt làm tù binh, ông Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran tuyên bố. Trong khi đó, một cơ quan khác của Iran nhấn mạnh tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng và bị thương trong cuộc chiến đã vượt quá 200 người.
Chia sẻ
Do trùng lịch thi đấu giữa ĐT Việt Nam và U23 Việt Nam, HLV Kim Sang-sik sẽ ưu tiên cho "Những chiến binh sao vàng" hơn lứa trẻ.
Chia sẻ
Bùi Quang Hiếu bị cáo buộc chửi bới, kéo vali của nữ hành khách ra giữa đường đập phá sau khi bị từ chối chở vì có biểu hiện say xỉn.
Chia sẻ
Thủ tướng Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Kuwait ngài Sheikh Ahmed Abdullah Al-Ahmad Al-Sabah, trong đó phía Kuwait nhất trí xem xét tiếp tục cung ứng dầu thô cho Việt Nam
Chia sẻ
Lãnh đạo tối cao mới của Iran - Mojtaba Khamenei - đã bị thương chỉ một ngày sau khi được bổ nhiệm vào vị trí quyền lực nhất của nước này, tờ Daily Star đưa tin.
Chia sẻ
HLV Polking khiến Nguyễn Đình Bắc… thui chột tài năng?; Trọng Sơn được triệu tập lên U23 Việt Nam; 5 đội tuyển giành vé dự tứ kết Asian Cup nữ 2026; Huyền thoại M.U khuyên đội bóng cũ giữ chân Casemiro; Ronaldo có thể thua lỗ khi mua lại Almeria.
Chia sẻ
Theo một bài báo trên tờ Daily Express của Anh, thư ký báo chí của tổng thống Nga Dmitry Peskov đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng về "ngày tận thế".
Chia sẻ
Việc bãi bỏ thuế khoán, chuyển sang kê khai điện tử từ năm 2026 đang mở ra “luật chơi” mới cho hơn 5 triệu hộ kinh doanh. Tại tọa đàm do Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt tổ chức, đại diện Cục Thuế, chuyên gia và ngân hàng cho rằng minh bạch thuế không chỉ giúp quản lý công bằng hơn mà còn là chìa khóa để hộ kinh doanh tiếp cận vốn ngân hàng và mở rộng hoạt động.
Chia sẻ
Chiến sự tại Trung Đông khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, kéo theo giá xăng trong nước leo thang. Trước áp lực chi phí, nhiều lao động Việt Nam buộc phải cân đối tài chính chi tiêu, tính toán lại phương tiện đi lại, chuyển từ ô tô sang xe máy, thậm chí từ xe máy sang xe đạp để tiết kiệm.
Chia sẻ
Một số quốc gia EU đã bày tỏ sự không hài lòng với lập trường công khai của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen về cuộc xung đột ở Trung Đông, cho rằng những tuyên bố của bà vượt quá thẩm quyền và không phối hợp với các chính phủ EU, theo Politico.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, giữa tháng 3, vận trình của một số con giáp có nhiều chuyển biến tích cực. Họ gặp cơ hội tốt trong công việc, tài lộc cũng khởi sắc.
Chia sẻ
TP Đà Nẵng đưa ra một trong những mục tiêu trọng tâm trong năm 2026 là bảo đảm tối thiểu 30% thủ tục hành chính giải quyết phi địa giới hành chính có phát sinh hồ sơ thực tế trong năm 2026
Chia sẻ
Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.
Chia sẻ
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị chuẩn bị Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ khai mạc vào ngày 6/4.
Chia sẻ
Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng yêu cầu các hãng bay cũng cần tối ưu hóa chi phí, có giải pháp để duy trì mạng đường bay, kế hoạch bay.
Chia sẻ
Một trong các nội dung quan trọng của Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tuyên Quang thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (gồm địa phận Hà Giang trước đây), tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) (giá hiện hành) đạt 170.000 tỷ đồng; phấn đấu đến năm 2030 là tỉnh phát triển khá, toàn diện, bền vững, thu nhập trung bình cao; là một trong các cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Chia sẻ
Đà Nẵng vận động tắt đèn chiếu sáng và các trang thiết bị điện không cần thiết trong 1 giờ đồng hồ, quyết định này vừa được UBND TP.Đà Nẵng ban hành chiều nay 9/3.
Chia sẻ
Giữa những triền núi đá vôi kỳ vĩ của Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, cuộc chiến bảo vệ môi trường tại xã Mèo Vạc đang diễn ra âm thầm nhưng rất quyết liệt.
Chia sẻ
Trung Quốc ngày 9/3 tuyên bố phản đối mọi hành động nhằm vào ông Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao mới của Iran, sau khi ông được bổ nhiệm kế nhiệm cha mình.
Chia sẻ
Không còn quẩn quanh với cái nghèo, người dân xã Thống Nhất, tỉnh Lạng Sơn đang viết nên câu chuyện làm giàu từ việc nuôi ngựa bạch.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Ưu tú là mỹ nhân nổi tiếng của VTV gây bất ngờ khi rao bán căn nhà trị giá 16 tỷ đồng, thu hút sự chú ý của dư luận.
Chia sẻ
Hợp tác công nghệ thực chất và bền vững là mục tiêu chiến lược được lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM nhấn mạnh tại chương trình kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo giữa Áo và Việt Nam diễn ra vào chiều và tối nay 9/3.
Chia sẻ
Hà Đông nhiều năm qua duy trì tốt phong trào dọn vệ sinh các tuyến đường, ngõ sạch đẹp trong các khu dân cư, tổ dân phố. Vào dịp cuối tuần, các hội đoàn thể đã đồng loạt cử cán bộ, hội viên tích cực tham gia dọn vệ sinh môi trường. Chính vì vậy, mà nhiều tuyến phố ở nơi này luôn xanh, sạch, đẹp…
Chia sẻ
Xung đột Trung Đông đang gây tác động dây chuyền đến thị trường hàng không toàn cầu. Nhiều hãng bay quốc tế buộc phải hủy chuyến hoặc thay đổi lộ trình, trong khi giá vé các chặng bay từ Việt Nam đi châu Âu tăng đột biến, thậm chí có thời điểm vượt 100 triệu đồng mỗi chiều.
Chia sẻ
Nghè Giáp ở xã Tân Ninh (Thanh Hóa) thờ tướng quân Trần Khát Chân. Nơi đây không chỉ là một địa điểm tâm linh, mà còn có vai trò quan trọng trong việc tôn vinh sự học, là nơi đón các tân khoa về bái yết tổ tiên, gặp gỡ dân làng.
Chia sẻ
Rượu bia là nguyên nhân của hầu hết các ca bệnh viêm tụy cấp khiến người bệnh đau bụng dữ dội, buồn nôn, phải cấp cứu trong tình trạng nguy kịch.
Chia sẻ
Trấn Thành gây sốt khi bất ngờ xuất hiện trong dự án phim cổ trang Hàn Quốc, sánh vai cùng tài tử đình đám Park Bo-gum.
Chia sẻ
Từ đầu năm cho đến nay, lãi suất liên ngân hàng liên tục biến động mạnh. Cao điểm ngày 3/2, lãi suất qua đêm tăng vọt lên 17%/năm, sau đó hạ nhiệt nhờ sự can thiệp của NHNN, ngày 2/3 lại tiếp tục tăng vọt lên 11%/năm, thậm chí có lúc chạm gần 20% ở một số giao dịch cao điểm. Điều này phản ánh áp lực thanh khoản và nguồn vốn căng thẳng tại các ngân hàng.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
