Giấu con số thương vong ở Iran, Lầu Năm Góc bị tố "hèn nhát"

Từ việc phân loại lại số người chết và bị thương trong số các binh sĩ và không tiết lộ số lượng mục tiêu bị tấn công trong các cuộc không kích gần đây nhằm vào Iran, cho đến việc từ chối tổ chức họp báo, Bộ Quốc phòng Mỹ đang bị giám sát chặt chẽ vì thiếu minh bạch về một cuộc chiến đã kéo dài hơn 5 tháng mà vẫn chưa có hồi kết.

Lầu Năm Góc đã nỗ lực hạn chế việc báo chí tiếp cận tòa nhà dưới thời Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, và giờ đang bị chỉ trích sau khi điều chỉnh lại số liệu thương vong của Iran.

Tổng hợp các số liệu trên Hệ thống Phân tích Thương vong Quốc phòng (DCAS) tính đến tối thứ Ba, đã có 18 quân nhân thiệt mạng và 642 người bị thương trong cuộc chiến với Iran. Các quan chức quốc phòng cho biết hầu hết những người bị thương đã trở lại làm nhiệm vụ.

Tuy nhiên sau đó số liệu đã được điều chỉnh lại thành 14 người thiệt mạng, 482 người bị thương. 4 quân nhân thiệt mạng và một số người bị thương đã được đưa sang mục mới mang tên "các hoạt động ở nước ngoài", song không rõ các quan chức định nghĩa các hoạt động ở nước ngoài như thế nào.

Chỉ trích thiếu minh bạch

Các quan chức Lầu Năm Góc lập luận rằng việc tiết lộ thông tin hạn chế là cần thiết để bảo vệ an ninh hoạt động, nhưng các nhà phê bình cho rằng điều đó đang che giấu thông tin với công chúng, điều này có thể gây ra những hậu quả lâu dài.

“Chắc chắn đây là thời kỳ Lầu Năm Góc thiếu minh bạch nhất trong những năm gần đây, và về cơ bản, bất cứ khi nào có cơ hội, họ đều chọn cách gây khó khăn hơn cho các phóng viên và công chúng trong việc tiếp cận thông tin quan trọng đối với lợi ích công cộng” - Clayton Weimers, giám đốc điều hành chi nhánh Bắc Mỹ của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, cho biết.

Song sự biến động về số liệu đã khiến 12 thượng nghị sĩ đảng Dân chủ - dẫn đầu là Thượng nghị sĩ Mazie Hirono (D-Hawaii), thành viên Ủy ban Quân sự Thượng viện - yêu cầu ông Hegseth giải quyết vấn đề DCAS của Lầu Năm Góc và hỏi về số lượng quân nhân đã được "sàng lọc và chẩn đoán mắc chứng chấn động não hoặc chấn thương sọ não".

“Việc trì hoãn hoặc không nhất quán trong việc công bố công khai các con số thương vong này càng cản trở khả năng giám sát của Quốc hội và hạn chế sự hiểu biết của công chúng về chi phí của chiến dịch” - các thượng nghị sĩ viết trong bức thư dài năm trang hôm thứ Năm.

Jason Dempsey, người đã có hơn hai thập kỷ phục vụ trong quân đội và từng là trợ lý đặc biệt cho chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, cho biết vụ việc phản ánh “sự hèn nhát về chuyên môn và đạo đức sâu sắc” tại Lầu Năm Góc và “nó mang một chút mỉa mai, xét đến những lời phàn nàn của Hegseth về” cách Mỹ xử lý cuộc Chiến tranh chống khủng bố toàn cầu (GWOT). 

“Tôi nghĩ nhiều cựu chiến binh trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu ít nhất cũng đang hy vọng vào sự can đảm của một nhà lãnh đạo dám nói thẳng thắn và trung thực, và những động thái này không phản ánh điều đó” - Dempsey cho biết. Ông hiện là nghiên cứu viên cao cấp kiêm nhiệm của Chương trình Nguồn nhân lực An ninh Quốc gia tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới.

Lauren Harper, người giữ chức vụ về vấn đề bí mật chính phủ tại Tổ chức Tự do Báo chí, cho biết giữa cuộc chiến không phải là thời điểm thích hợp để Lầu Năm Góc hạ thấp tiêu chuẩn về trách nhiệm giải trình hoặc tính minh bạch.

“Đây là một trong những chủ đề mà công chúng Mỹ - cũng như các thành viên quân đội và gia đình của họ - có quyền cơ bản được biết về cái giá phải trả của cuộc chiến tranh Iran” - Harper nói.

“Vì vậy, việc cho rằng sự minh bạch cơ bản trong lĩnh vực đó có thể đe dọa an ninh hoạt động thực sự là một sự xúc phạm đối với tất cả chúng ta”.

Lầu Năm Góc khẳng định rằng họ và Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (Centcom), cơ quan giám sát các hoạt động của lực lượng Mỹ ở Trung Đông, đã "liên tục cung cấp các thông tin cập nhật toàn diện, theo thời gian thực cho thế giới" về các cuộc tấn công và chiến dịch của Mỹ chống lại Iran.

Một số nhà lập pháp thuộc đảng Cộng hòa tại Quốc hội cũng bênh vực rằng Lầu Năm Góc đã "đủ minh bạch" với Quốc hội và công chúng Mỹ về cuộc chiến tranh với Iran.

Nhưng các nhóm cựu chiến binh cũng lo ngại về phương pháp mới của Lầu Năm Góc trong việc phân loại thương vong và thương tích trong chiến tranh Iran, cảnh báo rằng điều này có thể làm suy yếu khả năng tiếp cận một số quyền lợi từ Bộ Cựu chiến binh của các quân nhân.

Tháng trước, Lầu Năm Góc đã yêu cầu Quốc hội miễn trừ tất cả “ thông tin không mật được kiểm soát ” (CUI) khỏi Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA) nếu quân đội kết luận rằng các tài liệu này có liên quan đến những điểm yếu của quốc phòng. Điều này có thể ngăn chặn việc công bố hàng nghìn tài liệu do gần như tất cả 2,8 triệu nhân viên Bộ Quốc phòng (DOD) và hàng nghìn nhà thầu xử lý.

Các tổ chức giám sát chính phủ đã cảnh báo rằng nếu được thông qua, quy định mới này sẽ hạn chế khả năng giám sát của công chúng đối với cơ quan liên bang lớn nhất của chính phủ.

Hơn 15 tổ chức giám sát chính phủ và bảo vệ tự do báo chí sẽ gửi thư cho 4 ủy ban quốc hội vào cuối tuần này để yêu cầu bác bỏ đề xuất ngày 25/6 của Bộ Quốc phòng, cảnh báo rằng đề xuất này "lạm dụng" các luật về minh bạch thông tin của tiểu bang và địa phương.

“Đây là một trong những điều không cần thiết, nhưng nếu được thông qua, nó sẽ trao cho Bộ Quốc phòng và Pete Hegseth quyền gần như tuyệt đối để quyết định công chúng được xem những gì” - Harper nói.

×