Gieo hạt cho một giai cấp nông dân mới

Hạt giống cứ nối nhau, mùa này sang mùa khác, như một dòng chảy lặng lẽ nhưng bền bỉ. Nhưng có một điều khác cũng đang được gieo, mà mắt thường không nhìn thấy, không cân đong đo đếm được. Đó là cách con người nghĩ, cách con người sống, cách con người đối đãi với nhau.

Người ta gọi đó là văn hoá.

Và nếu nhìn sâu hơn, đó cũng chính là “mảnh đất vô hình” để hình thành một giai cấp nông dân mới, không chỉ giỏi làm ra sản phẩm, mà còn biết kiến tạo giá trị, biết làm chủ tri thức, và biết tự hào với chính nghề của mình.

Từ người sản xuất sang người kiến tạo giá trị

Trong ký ức của nhiều thế hệ, người nông dân gắn với hình ảnh “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, lam lũ, cần cù và chịu thương chịu khó. Người nông dân làm ra hạt lúa, trái cây, con cá, những thứ nuôi sống xã hội. Nhưng trong cách nhìn đó, giá trị của người nông dân dường như chỉ dừng lại ở sản lượng.

Ngày nay, câu chuyện đã khác.

Một trái xoài không chỉ còn là trái xoài. Nó mang theo câu chuyện về vùng đất, về quy trình canh tác, về người trồng, về sự tử tế trong từng công đoạn. Một hạt gạo không chỉ để ăn no, mà còn để người tiêu dùng cảm thấy yên tâm, tin cậy.

Người nông dân vì thế không còn chỉ là người sản xuất, mà đang dần trở thành người kiến tạo giá trị, người gửi gắm vào sản phẩm không chỉ công sức, mà cả uy tín, danh dự và trách nhiệm.

Trong một thị trường ngày càng minh bạch, người mua không chỉ hỏi “giá bao nhiêu”, mà còn hỏi “ai trồng, trồng ở đâu, có sạch không, có đáng tin không”. Và khi câu hỏi thay đổi, vai trò của người nông dân cũng thay đổi.

Văn hoá - nền tảng của nông dân tri thức

Nếu coi đất là nơi nuôi cây, thì văn hoá chính là nơi nuôi người.

Một mảnh đất bạc màu có thể cải tạo bằng phân bón, bằng kỹ thuật. Nhưng một cộng đồng thiếu niềm tin, thiếu kỷ luật, thiếu sự tử tế thì rất khó để phát triển bền vững.

Vì vậy, xây dựng một giai cấp nông dân tri thức, làm nghề nông chuyên nghiệp không chỉ là câu chuyện của chuyển giao kỹ thuật hay áp dụng công nghệ, mà trước hết là câu chuyện của văn hoá.

Đó là văn hoá giữ chữ tín trong làm ăn.

Đó là văn hoá tôn trọng quy trình, không làm qua loa, không gian dối.

Đó là văn hoá hợp tác, biết cùng nhau làm lớn thay vì mỗi người một mảnh nhỏ.

Đó là văn hoá học hỏi, không ngại cái mới, không tự bằng lòng với cái cũ.

Những điều ấy không đến từ một lớp tập huấn ngắn ngày, mà được “gieo” dần dần, qua từng việc nhỏ, qua từng mùa vụ, qua cách người lớn dạy con trẻ.

Một ruộng lúa tốt cần được chăm đất. Một con người tốt cũng cần được nuôi dưỡng trong một môi trường văn hoá lành mạnh. Khi “đất người” đã tốt, thì “cây nghề” tự nhiên sẽ lớn.

Đại hội - khởi đầu cho một hành trình mới

Đại hội Hội Nông dân Việt Nam không chỉ là một sự kiện mang tính tổ chức, mà cần được nhìn như một cột mốc chuyển đổi tư duy.Nếu trước đây, mục tiêu chủ yếu là hỗ trợ nông dân sản xuất, thì hôm nay, vai trò của Hội cần được mở rộng hơn. Đó là, dẫn dắt nông dân bước vào một hệ sinh thái mới của tri thức, thị trường và công nghệ.

Hội không chỉ là nơi tập hợp hội viên, mà cần trở thành nơi lan toả tri thức và tư duy mới; nơi kết nối nông dân với doanh nghiệp, thị trường, khoa học; nơi khơi dậy niềm tự hào nghề nghiệp.

Một người nông dân thời đại mới không thể chỉ biết sản xuất. Bà con cần hiểu chuỗi giá trị, biết ứng dụng công nghệ, biết kể câu chuyện sản phẩm, biết xây dựng thương hiệu cá nhân và cộng đồng.

Đó chính là hình ảnh của một người nông dân tri thức, người không chỉ “làm nông”, mà “làm kinh tế nông nghiệp”.

Từ nghề mưu sinh đến nghề đáng tự hào

Một trong những rào cản lớn nhất của nông nghiệp không nằm ở đất đai hay kỹ thuật, mà nằm ở tâm thế. Khi người trẻ không muốn làm nông, khi nhiều người xem làm nông là lựa chọn cuối cùng, thì đó không chỉ là vấn đề kinh tế, mà là vấn đề về giá trị xã hội. Nhưng nếu nông nghiệp được tổ chức lại, có liên kết, có thương hiệu, có công nghệ, có câu chuyện, thì nghề nông hoàn toàn có thể trở thành một nghề đáng mơ ước.

Khi một sản phẩm được truy xuất nguồn gốc rõ ràng, khi người tiêu dùng nhớ tên người trồng, khi một vùng đất được nhắc đến như một thương hiệu, thì người nông dân không còn là “người đứng phía sau”, mà trở thành “nhân vật trung tâm” của chuỗi giá trị.

Và khi đó, câu nói “tôi làm nông” không còn mang nghĩa khiêm tốn, mà trở thành một lời khẳng định đầy tự hào: tôi là người nông dân chuyên nghiệp.

Hình mẫu nào cho người nông dân chuyên nghiệp?

Mẫu hình người nông dân Việt Nam mới được hình thành từ năm tố chất cốt lõi: tư duy kinh tế, tư duy cộng đồng, tư duy sinh thái, tinh thần sẻ chia và tinh thần học hỏi. Người nông dân hôm nay không chỉ biết sản xuất mà còn biết làm kinh tế, ứng dụng khoa học công nghệ, tạo ra giá trị và xây dựng thương hiệu cho nông sản. Người nông dân hiểu rằng muốn phát triển bền vững thì không thể làm riêng lẻ, mà cần liên kết qua hội quán, tổ hợp tác, hợp tác xã để cùng nhau đi xa hơn.

Người nông dân mới cũng là người biết quý trọng thiên nhiên, bảo vệ đất, nước, rừng và nguồn lợi thủy sản, xem đó là vốn quý cho thế hệ mai sau. Bên cạnh đó là tinh thần nhân ái, nghĩa tình, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ cộng đồng và lan tỏa điều tốt đẹp trong cuộc sống. Quan trọng hơn cả, họ là những người không ngừng học hỏi, chủ động tiếp cận tri thức mới, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và kinh tế thị trường để thích ứng với thời đại.

Năm tố chất ấy hợp lại tạo nên hình mẫu người nông dân Việt Nam mới: hiện đại nhưng nghĩa tình, biết làm giàu nhưng không đánh đổi môi trường, biết phát triển bản thân nhưng vẫn gắn bó với cộng đồng và quê hương.

Gieo hạt cho tương lai

Suy cho cùng, mỗi người nông dân đều là một người gieo hạt.

Không chỉ gieo hạt xuống đất, mà còn gieo vào lòng người.

Gieo cách sống cho con cháu.

Gieo niềm tin cho thị trường.

Gieo sự tử tế cho cộng đồng.

Đại hội hôm nay, nếu chỉ đặt ra những chỉ tiêu cụ thể, thì có thể hoàn thành trong một nhiệm kỳ. Nhưng nếu gieo được những “hạt giống” về tư duy, về văn hoá, về niềm tự hào nghề nghiệp, thì đó sẽ là nền tảng cho nhiều thế hệ mai sau.

Một ngày nào đó, khi nhìn lại, những nông sản thu hoạch không chỉ là sản lượng tăng lên, thu nhập cao hơn, mà góp phần kiến tạo diện mạo mới của nông thôn.

Một cộng đồng gắn kết hơn.

Một nền nông nghiệp có bản sắc và giá trị.

Và sâu xa hơn, là một giai cấp nông dân mới, tri thức hơn, chuyên nghiệp hơn, bản lĩnh hơn, và tự hào hơn với chính nghề của mình.

×