Giữa cơn lốc AI và Big Data, Thống đốc Phạm Đức Ấn "gửi thông điệp" quan trọng về an toàn dữ liệu ngân hàng

Ngày 18/8, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước tổ chức sự kiện "Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026" với chủ đề: "Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI" và thông điệp xuyên suốt: "Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số".

Gần 89% người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán

Tại sự kiện, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Tiến Dũng cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước.

"Tại phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng số, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu thông suốt, phát triển kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; đồng thời đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm, lấy hiệu quả thực chất và lợi ích của người dân, doanh nghiệp làm thước đo", Phó Thống đốc cho biết.

Trên cơ sở đó, NHNN lựa chọn chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo”, tiếp nối hành trình 5 năm chuyển đổi số từ kết nối, khai thác dữ liệu dân cư, mở rộng hệ sinh thái số đến xây dựng hệ sinh thái số thông minh.

"Chuyển đổi số ngân hàng hướng tới việc tích hợp, chia sẻ, khai thác dữ liệu hiệu quả dựa trên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm để phát triển các dịch vụ ngân hàng thông minh. Đồng thời, cho phép sử dụng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng một cách an toàn, thuận tiện, mọi nơi mọi lúc, giảm thiểu chi phí với thủ tục đơn giản, nhanh gọn, qua đó góp phần tạo động lực phát triển chung", Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, trong 5 năm qua, chuyển đổi số ngân hàng đã đạt nhiều kết quả tích cực dựa trên 3 trụ cột vững chắc gồm: Kiến tạo thể chế, nâng cấp hạ tầng dữ liệu và phát triển hệ sinh thái số.

Đến nay, chuyển đổi số ngành ngân hàng có độ phủ rộng khắp với gần 89% người từ 15 tuổi trở lên đã có tài khoản thanh toán. Nhiều ngân hàng ghi nhận trên 95% giao dịch diễn ra trên kênh số.

Trong 5 năm, thanh toán qua di động tăng hơn 8 lần, qua Internet tăng 7 lần và qua mã QR tăng gần 20 lần. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) năm 2025 đã vượt 28 lần GDP.

Quy mô giao dịch cũng ghi nhận mức tăng trưởng nhanh chóng, bình quân mỗi ngày có khoảng 85 triệu giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt với giá trị lên tới 1,05 triệu tỷ đồng (tương đương 40 tỷ USD). Gần 67% giao dịch thương mại điện tử là phi tiền mặt; 99% doanh nghiệp nộp thuế điện tử; 100% cơ sở giáo dục đại học ở đô thị thu học phí qua ngân hàng.

Đến nay, Việt Nam đã kết nối thanh toán mã QR song phương với Thái Lan, Campuchia, Lào, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore và sắp tới là Ấn Độ, Đài Loan (Trung Quốc).

Không đánh đổi an toàn và niềm tin để lấy tăng trưởng chuyển đổi số ngân hàng

Để đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu, tạo hiệu quả thực chất, Thống đốc đề nghị các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát hiệu quả rủi ro, tập trung vào các hoạt động ngân hàng trên môi trường số, kịp thời nhận diện các vấn đề mới từ AI, dữ liệu, ngân hàng mở và các mô hình ngân hàng số mới.

Bên cạnh đó, nâng cấp hạ tầng số và phát triển, chuẩn hóa dữ liệu. Tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng thanh toán quốc gia theo hướng an toàn, liên tục, có khả năng xử lý giá trị lớn và mở rộng kết nối. Xây dựng kiến trúc dữ liệu ngành Ngân hàng thống nhất; nâng cao chất lượng dữ liệu theo hướng đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và có khả năng chia sẻ; đẩy mạnh kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Thúc đẩy ứng dụng AI theo hướng thực chất, có trách nhiệm và tạo ra giá trị. Cùng với thúc đẩy ứng dụng, cần sớm hình thành các nguyên tắc quản trị AI phù hợp, bảo đảm khả năng kiểm soát, trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

"Cùng với đó, chú trọng công tác đảm bảo an ninh, an toàn và xây dựng niềm tin số. Các đơn vị không chỉ có trách nhiệm bảo vệ hệ thống mà còn phải góp phần bảo vệ khách hàng, không đánh đổi an toàn, quyền riêng tư và niềm tin của người dùng để tăng trưởng về chuyển đổi số ngân hàng", Thống đốc nhấn mạnh.

Cũng tại sự kiện, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an, đánh giá việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác thực danh tính khách hàng đã trở thành một trong những bước đột phá quan trọng của ngành ngân hàng trong quá trình chuyển đổi số.

Đáng chú ý, chỉ trong hai tháng triển khai các giải pháp xác thực, số vụ việc gian lận đã giảm khoảng 62%, cho thấy dữ liệu và công nghệ đang tạo ra giá trị thiết thực trong bảo vệ người dân, doanh nghiệp.

Theo đại diện Bộ Công an, trong giai đoạn tới, khi dữ liệu tiếp tục được kết nối và khai thác hiệu quả, ngân hàng có thể hiểu và đánh giá khách hàng tốt hơn, từ đó phát triển sản phẩm phù hợp và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận dịch vụ tài chính và nguồn vốn thuận lợi hơn.

Về phía các ngân hàng thương mại, chia sẻ tại sự kiện, Tổng Giám đốc TPBank - Nguyễn Hưng cho biết, TPBank triển khai Trí tuệ Nhân tạo (AI) toàn diện trên mọi mặt trận vận hành, đặc biệt chú trọng vào quản trị rủi ro và cảnh báo sớm. Ở lớp phòng vệ nội bộ, sự kết hợp giữa AI, Big Data và hệ thống phân tích thời gian thực giúp ngân hàng liên tục rà soát hành vi và chấm điểm rủi ro. Nhờ đó, AI có thể lập tức phát hiện các chuỗi thao tác bất thường.

Ông dẫn chứng, khi một tài khoản đổi thiết bị đăng nhập đột xuất và liền chuyển số tiền lớn đến tài khoản lạ, hệ thống sẽ tự động kích hoạt "điểm dừng thông minh". Chốt chặn này không chỉ yêu cầu đối sánh sinh trắc học để xác thực chính chủ, mà còn tạo ra một khoảng nghỉ cần thiết để khách hàng bình tĩnh kiểm tra lại thông tin.

Tuy nhiên, trước các kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi, nỗ lực của một ngân hàng đơn lẻ là chưa đủ. TPBank đã chủ động liên thông dữ liệu với hệ thống SIMO và danh sách cảnh báo của Cục A05 (Bộ Công an) nhằm tạo ra lớp bảo vệ toàn diện. Khi đó, màn hình sẽ tự động hiển thị cảnh báo trực quan nếu tài khoản nhận có dấu hiệu lừa đảo.

Đến nay, giải pháp này đã phát đi cảnh báo kịp thời cho gần 52.000 giao dịch đáng ngờ, ngăn chặn thành công nguy cơ chiếm đoạt gần 300 tỷ đồng. Với TPBank, phòng chống lừa đảo trực tuyến không chỉ là bài toán quản trị rủi ro đơn thuần, mà là sứ mệnh bảo vệ tài sản và gìn giữ niềm tin của khách hàng trên không gian số.

Tại SACOMBANK, ông Lưu Danh Đức - Phó Tổng giám đốc SACOMBANK cho biết, ngân hàng đã chính thức triển khai nền tảng SACOMBANK OPEN API, cho phép kết nối an toàn giữa hệ thống ngân hàng với các bên thứ ba. Nhờ đó, khách hàng có thể mở tài khoản thanh toán, mở thẻ, sử dụng dịch vụ thu hộ, đối soát tự động…từ các nền tảng số như web/app của đối tác đã tích hợp SACOMBANK OPEN API, góp phần tiết kiệm thời gian và nâng cao trải nghiệm.

Bên cạnh đó, ngân hàng tích cực đầu tư vào công nghệ, xem đây là yếu tố cốt lõi để nâng cao năng lực quản trị rủi ro, năng lực cạnh tranh và tính linh hoạt. Một những dấu ấn quan trọng là việc SACOMBANK đã nâng cấp thành công hệ thống Core Banking T24 lên phiên bản R25 - phiên bản mới nhất toàn cầu vào tháng 4/2026, giúp tăng cường tốc độ xử lý giao dịch, tăng cường an toàn bảo mật và tạo dư địa để phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới.

Ngoài ra, SACOMBANK liên tục ứng dụng công nghệ để tối ưu dòng tiền và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cho khách hàng.

Sự kiện "Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026" diễn ra trong hai ngày 18 - 19/8 tại Trung tâm Triển lãm quốc tế I.C.E Hà Nội, với các hoạt động hội thảo, triển lãm và trải nghiệm sản phẩm, dịch vụ ngân hàng số.

×