Hà Nội: Đại biểu HĐND thành phố lo ngại tình trạng "mỗi nơi một kiểu" trong hỗ trợ thu hồi đất giải phóng mặt bằng

Tại phiên thảo luận tổ sáng 12/6 trong khuôn khổ kỳ họp thứ tư HĐND TP Hà Nội, nhiều đại biểu cho rằng thành phố cần ban hành cơ chế thống nhất về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nhằm bảo đảm công bằng, thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng.

Đại biểu đề nghị Hà Nội thống nhất mức hỗ trợ để tránh so bì, khiếu kiện

Góp ý dự thảo nghị quyết quy định một số nội dung về cho thuê đất, tiền sử dụng đất và bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất, đại biểu Lê Minh Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Thất đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Đại biểu cho rằng nên giữ nguyên hình thức bồi thường bằng tiền, không áp dụng bồi thường bằng công trình. Theo ông, nếu thực hiện theo phương án này sẽ phát sinh nhiều thủ tục đầu tư xây dựng, thiết kế, thẩm định, lựa chọn nhà thầu, thi công…kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng và có thể gây bất đồng về chất lượng, giá trị công trình được bồi thường, làm gia tăng khó khăn trong quá trình thực hiện.

Đáng chú ý, đại biểu bày tỏ băn khoăn với quy định giao UBND cấp xã quyết định các khoản hỗ trợ khác. Theo ông, việc này có thể dẫn đến tình trạng mỗi địa phương áp dụng một mức hỗ trợ riêng, đặc biệt đối với các dự án đi qua nhiều xã, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện.

“Người dân tại các địa bàn khác nhau có thể so sánh mức hỗ trợ, phát sinh tâm lý đòi hỏi quyền lợi, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả triển khai dự án”, đại biểu Đức nêu ý kiến, đồng thời đề xuất sửa đổi theo hướng: “Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, UBND cấp xã rà soát, đề xuất; UBND TP quyết định chính sách hỗ trợ khác đối với từng trường hợp đặc biệt”.

Theo ông, việc để UBND TP quyết định sẽ bảo đảm sự thống nhất về chính sách hỗ trợ trên phạm vi toàn thành phố, tránh tình trạng cùng một dự án nhưng mỗi xã áp dụng một cơ chế hỗ trợ riêng.

Đại biểu Lê Minh Đức cũng đề nghị làm rõ nội dung quy định liên quan đến trường hợp “không được xây dựng nhà ở tại diện tích đất còn lại” sau thu hồi đất. Ông cho rằng cần quy định cụ thể hơn các trường hợp được xác định là không đủ điều kiện xây dựng nhà ở, chẳng hạn như không đủ điều kiện cấp phép xây dựng theo quy hoạch hoặc diện tích, kích thước thửa đất còn lại nhỏ hơn mức tối thiểu theo quy định của thành phố.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế quản lý, sử dụng đối với phần diện tích đất còn lại trong trường hợp không được phép xây dựng nhà ở nhằm tránh phát sinh các công trình xây dựng không hợp pháp trên thực tế...

Cùng quan điểm, đại biểu Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tùng Thiện cho rằng, công tác giải phóng mặt bằng luôn là lĩnh vực phức tạp nhất ở cơ sở, trong khi chính sách đất đai thay đổi qua nhiều giai đoạn khiến việc áp dụng thiếu đồng bộ.

Theo bà Hương, nhiều dự án kéo dài nhiều năm phải thực hiện theo các quy định pháp luật khác nhau. Điều này dẫn đến tình trạng trong cùng một dự án có hộ dân được hưởng hỗ trợ, có hộ không được hưởng hoặc hưởng ở mức khác nhau, từ đó phát sinh khiếu kiện và gây khó khăn cho địa phương.

Dẫn thực tế từ một dự án triển khai từ năm 2022 trên địa bàn Sơn Tây và Ba Vì trước đây, đại biểu cho biết địa phương đã nhiều lần phải xin ý kiến các cơ quan chức năng để bảo đảm quyền lợi người dân và giữ sự thống nhất giữa các hộ cùng thuộc diện thu hồi đất.

“Trong cùng một dự án nhưng nếu có hộ được hưởng hỗ trợ, có hộ không được hưởng hỗ trợ thì chắc chắn sẽ phát sinh so bì, khiếu kiện đông người kéo dài, gây rất nhiều khó khăn cho quá trình thực hiện”, bà Hương nhấn mạnh.

Đại biểu cũng kiến nghị thành phố sớm hoàn thiện cơ chế xử lý đối với diện tích đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường trước đây - lĩnh vực hiện còn nhiều vướng mắc về đối tượng, mức hỗ trợ và thẩm quyền giải quyết khi Nhà nước thu hồi đất.

Luật Thủ đô 2026 tạo cơ sở giải quyết hàng loạt vướng mắc đất đai tại Hà Nội

Làm rõ các ý kiến của đại biểu, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, phần lớn các vướng mắc hiện nay đều là những vấn đề phát sinh từ quá khứ, liên quan đến đất dịch vụ, giao đất không đúng thẩm quyền, giao đất nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý và nhiều trường hợp tồn đọng khác.

Theo ông, nhiều năm qua thành phố đã nỗ lực tháo gỡ nhưng không ít vấn đề vượt quá thẩm quyền do hạn chế của khuôn khổ pháp luật trước đây. Tuy nhiên, Luật Thủ đô năm 2026 sẽ trao cho Hà Nội thêm nhiều cơ chế, thẩm quyền đặc thù để xử lý các tồn tại kéo dài.

“Chúng tôi kỳ vọng Luật Thủ đô năm 2026 sẽ giúp giải quyết được rất nhiều vướng mắc tồn đọng như đất dịch vụ, các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền và nhiều vấn đề lịch sử khác liên quan đến quản lý, sử dụng đất đai”, ông Vũ Đại Thắng nói.

Người đứng đầu chính quyền Hà Nội cũng nêu rõ, không thể đưa từng trường hợp cụ thể vào các nghị quyết đang trình HĐND TP xem xét thông qua, bởi mỗi vụ việc có nguồn gốc, hoàn cảnh và điều kiện pháp lý khác nhau.

“Nếu đưa từng trường hợp cụ thể vào nghị quyết thì rất khó khả thi. Vì vậy, các nghị quyết lần này chủ yếu quy định các nguyên tắc, cơ chế và thẩm quyền xử lý”, ông phân tích.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, sau khi HĐND TP thông qua các nghị quyết khung, UBND TP sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, đánh giá từng nhóm vấn đề cụ thể để xây dựng các nghị quyết chuyên đề hoặc các quyết định chuyên biệt nhằm giải quyết dứt điểm các tồn tại kéo dài.

Qua đó, ngay sau khi các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026 được thông qua, thành phố sẽ khẩn trương rà soát toàn bộ các trường hợp liên quan đến đất dịch vụ, giao đất không đúng thẩm quyền và các tồn tại lịch sử khác trong lĩnh vực đất đai.

Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền của HĐND TP, UBND TP sẽ báo cáo để HĐND xem xét, quyết định. Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền của UBND thành phố theo các cơ chế mới được Luật Thủ đô phân cấp, phân quyền, chúng tôi sẽ chủ động xem xét và quyết định ngay.

“Tất cả các vấn đề liên quan đến đất đai mà các xã, phường đang gặp khó khăn, vướng mắc sẽ được rà soát, phân loại. Nội dung nào cần HĐND TP quyết nghị, chúng tôi sẽ báo cáo HĐND; nội dung nào thuộc thẩm quyền của thành phố theo Luật Thủ đô, UBND TP sẽ chủ động quyết định và tổ chức thực hiện ngay”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh.

×