Hà Nội di dời đại học về 4 khu ở ngoại thành, Trường đại học Dược Hà Nội được quy hoạch như thế nào?

Quy hoạch Trường đại học Dược Hà Nội theo mô hình "bảo tồn động"

Theo đó, TP Hà Nội định hướng sẽ hình thành mô hình “bảo tồn động” trên cơ sở vừa bảo tồn, gìn giữ giá trị lịch sử, vừa duy trì, phát huy, phát triển đời sống học thuật đương đại đối với quần thể các tòa nhà của Đại học quốc gia Hà Nội và một phần của Trường đại học Dược Hà Nội.

Quy hoạch nêu rõ, ở lĩnh vực văn hóa, TP Hà Nội định hướng sẽ phát triển mạng lưới thư viện công cộng rộng khắp, linh hoạt, phù hợp các địa bàn dân cư. Khuyến khích thành lập các bảo tàng, thư viện tư nhân; thành lập khu phát triển thương mại và văn hóa trên cơ sở các khu phố, tuyến phố, làng nghề, điểm dân cư nông thôn hiện hữu.

Đặc biệt, TP Hà Nội sẽ hình thành Không gian di sản - Học thuật - Ngoại giao học thuật cấp quốc gia theo mô hình "bảo tồn động" trên cơ sở vừa bảo tồn, gìn giữ giá trị lịch sử, vừa duy trì, phát huy, phát triển đời sống học thuật đương đại đối với quần thể các tòa nhà tại 19 Lê Thánh Tông (của Đại học quốc gia Hà Nội và một phần của Trường đại học Dược Hà Nội ở địa bàn phường Cửa Nam) gắn liền với sự hình thành và phát triển của đại học Việt Nam giai đoạn hiện đại.

"Việc vận hành không gian di sản này hướng tới mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hình ảnh thủ đô Hà Nội là đô thị tri thức, đô thị sáng tạo thông qua phát triển sản phẩm văn hóa - tri thức; thúc đẩy du lịch học thuật, du lịch di sản; tăng cường đối ngoại và ngoại giao học thuật cấp cao", quy hoạch nêu rõ.

Trước đó, khi lấy ý kiến về Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đề xuất quy hoạch không gian Đại học Tổng hợp Hà Nội tại 19 Lê Thánh Tông trở thành khu bảo tàng đại học thời đại Hồ Chí Minh (trên cơ sở di dời Trường đại học Dược Hà Nội; Khoa Hóa học - Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội…), kết nối với hệ sinh thái các bảo tàng: Bảo tàng lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh...

Tuy nhiên, giới trí thức và sinh viên kiến nghị bảo tồn gắn liền với chức năng đào tạo (bảo tồn động) đối với các công trình có giá trị lịch sử như Trường đại học Dược Hà Nội. Việc chuyển đổi thuần túy sang không gian bảo tàng được cho là sẽ làm lãng phí nguồn lực tri thức và giảm tính sống động của di sản.

Trường đại học Dược Hà Nội là trường đại học công lập, trực thuộc Bộ Y tế, có trụ sở tại Hà Nội. Tiền thân của trường là Khoa Dược thuộc Trường Y Dược khoa Đông Dương (thời Pháp thuộc). Đến năm 1961, trường chính thức được thành lập theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế, trở thành cơ sở đào tạo dược sĩ độc lập.

Dù được xây dựng từ đầu thế kỷ 20 nhưng trải qua hơn 100 năm, hiện Trường đại học Dược Hà Nội vẫn còn giữ được nét kiến trúc cổ xưa của thời kỳ Pháp thuộc, là một chứng nhân lịch sử của thủ đô Hà Nội với lịch sử ngàn năm văn hiến.

Hà Nội di dời đại học về 4 khu ở ngoại thành

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, TP Hà Nội sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô ra các cực tăng trưởng để hình thành các đô thị đại học tập trung, hiện đại và đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Từ đó, Hà Nội hình thành các trung tâm đào tạo và nghiên cứu quy mô lớn gắn với các cực tăng trưởng. Cụ thể, khu đô thị Đại học và Nghiên cứu Hòa Lạc (cực phía Tây) sẽ có quy mô khoảng 1.000-1.500 ha, định hướng là trung tâm đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu đa ngành, trọng tâm là công nghệ cốt lõi gắn kết với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Khu đào tạo chuyên ngành phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ cũ) có quy mô khoảng 100-150 ha, tập trung các ngành đào tạo văn hóa, du lịch, y dược, hành chính, sư phạm, lâm nghiệp...

Khu đào tạo chuyên ngành phía Tây Bắc (Sơn Tây - Ba Vì cũ) có quy mô khoảng 220-250 ha, tập trung các cơ sở đào tạo chuyên sâu về an ninh, quốc phòng và các khối ngành văn hóa, nghệ thuật đặc thù...

Khu đào tạo chuyên ngành hàng không và dịch vụ cảng (cực phía Bắc - Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ) có quy mô từ 120-180 ha gắn với khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, trọng tâm đào tạo nhân lực kỹ thuật hàng không, quản trị logistics và dịch vụ hỗ trợ hàng không hiện đại...

Đối với cơ sở phải di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích chuyển đổi công năng quỹ đất cũ tại nội đô để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh. Thành phố sẽ có cơ chế hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới.

Đối với cơ sở không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới. Phần diện tích tại nội đô thực hiện tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.

Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trong toàn quốc, gồm hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, thủ đô có khoảng 650.000-700.000 sinh viên. So với một số quốc gia ở châu Á, số lượng này nhiều hơn hẳn. Ví dụ tại Hàn Quốc, chỉ một phần năm số trường ở thủ đô.

Hiện nay, nhiều trường đã có động thái mở rộng diện tích bằng cách xây phân hiệu ở các tỉnh lân cận. Như Đại học Y Hà Nội, Ngoại thương, Luật, Dược Hà Nội chọn về Bắc Ninh; Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Xây dựng Hà Nội về Ninh Bình (địa bàn Hà Nam cũ); Bách khoa Hà Nội xây khuôn viên ở Hưng Yên.

Khai thác trục cảnh quan sông Hồng theo nguyên tắc thuận thiên

Cũng theo định hướng phát triển lĩnh vực văn hóa trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, TP Hà Nội sẽ hình thành không gian triển lãm văn hóa nghệ thuật hai bên bờ sông Hồng. Khai thác trục cảnh quan sông Hồng theo nguyên tắc thuận thiên; xây dựng các công trình mỹ thuật công cộng mang nét văn hóa biểu trưng của Thủ đô.

Cùng với đó, Thủ đô Hà Nội sẽ phát triển không gian ven sông Đuống trở thành tổ hợp dịch vụ du lịch sinh thái, công viên chuyên đề (Văn hóa thời Lý – Hoa Lâm Viên, xã Đông Anh; Phù Đổng Thiên Vương, xã Phù Đổng) và hoạt động thể thao, cộng đồng gắn với cảnh quan sông Đuống.

Xây dựng Trung tâm văn hóa nghệ thuật Thành phố, tổ chức hội nghị, quảng trường, tượng đài độc lập; công nghiệp văn hóa kết hợp thương mại và dịch vụ Thành phố.

TP Hà Nội cũng định hướng sẽ bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Cụ thể, Hà Nội sẽ nghiên cứu, xác định một số không gian di sản, văn hóa đề nghị UNESCO công nhận là di sản thế giới như: làng nghề Bát Tràng, quần thể di tích Cổ Loa, quần thể thắng cảnh Hương Sơn, khu di tích quần thể Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, K9 - Đá Chông, cầu Long Biên… để bảo tồn, khai thác phát huy các giá trị di sản, xây dựng hình ảnh thành phố toàn cầu.

Ngoài ra, thành phố cũng nghiên cứu mở rộng, phục dựng không gian lịch sử của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết nối các không gian văn hóa tiêu biểu của thủ đô.

×