Hà Nội: Khi "lá chắn" phòng chống thiên tai được dệt từ sức mạnh lòng dân

Người dân chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai

Thực hiện Quyết định số 553/QĐ-TTg ngày 06/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030”, Ủy ban nhân dân Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 328/KH-UBND ngày 31/12/2021 thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng” giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Đề án giai đoạn 2021-2025 đã góp phần nâng cao ý thức của cộng đồng và năng lực của chính quyền địa phương trong công tác phòng, chống thiên tai. Các cấp chính quyền đã chủ động triển khai toàn diện, hiệu quả công tác phòng, chống, ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; đảm bảo thích ứng linh hoạt, an toàn, hiệu quả.

Người dân vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai được tập huấn, tuyên truyền phổ biến kỹ năng ứng phó với thiên tai; nhiều địa phương đã dần hình thành văn hóa phòng ngừa, chủ động tham gia vào công tác phòng, chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Chính vì vậy, các thiệt hại do thiên tai và sự cố được giảm thiểu tối đa, đặc biệt là các thiệt hại về người; đồng thời nhanh chóng phục hồi sản xuất, kinh tế, ổn định đời sống nhân dân.

Đặc biệt, thông qua các buổi tập huấn, ý thức của người dân của người dân trong công tác phòng chống tiên tại đã được nâng cao; năng lực điều hành của chính quyền cơ sở đã có bước nhảy vọt. Bản đồ rủi ro không còn nằm trên giấy bám bụi trong các phòng họp, mà kỹ năng ứng phó đã nằm lòng trong trí nhớ của người dân vùng lũ.

Tại nhiều địa phương, người dân bắt đầu hình thành nếp nghĩ mới: "văn hóa phòng ngừa". Thay vì đợi bão đến mới chạy, người dân đã chủ động gia cố nhà cửa, chuẩn bị nhu yếu phẩm và tham gia hiệp đồng cùng chính quyền.

Chính sự chuyển biến từ "bị động ứng phó" sang "chủ động phòng ngừa" này đã giúp Hà Nội giảm thiểu tối đa các thiệt hại về người và tài sản trong các đợt thiên tai, nhanh chóng ổn định sản xuất và đời sống trong năm 2025.

Nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2026-2030

Tiếp nối những thành công trước đó, bước sang giai đoạn mới 2026-2030, UBND thành phố Hà Nội tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030” theo Quyết định số 553/QĐ-TTg ngày 06/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ; nâng cao năng lực, kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai cho lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai và cộng đồng dân cư, đảm bảo phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền 02 cấp;

Xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động thích ứng với thiên tai và biến đổi khí hậu; góp phần giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản và môi trường đặc biệt tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Song song với đó, Hà Nội cũng tiếp tục ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án với những mục tiêu cụ thể, mang tính bao phủ tuyệt đối, hướng thẳng tới từng hộ gia đình như sau:

100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh thuộc đối tượng 4 và đối tượng là cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân cư được phổ biến về nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trong phòng, chống, ứng phó thiên tai;

100% người dân ở các xã thường xuyên xảy ra bão, lũ quét, sạt lở đất, lũ, ngập lụt, hạn hán và ít nhất 50% người dân ở các khu vực khác được phổ biến kiến thức về thiên tai và kỹ năng phòng tránh thiên tai, nhất là các loại hình thiên tai thường xuyên xảy ra trên địa bàn thông qua các hình thức, nội dung phong phú như: tuyên truyền miệng; cấp phát tài liệu; tuyên truyền qua các phương tiện báo chí, nhóm zalo, facebook,...;

100% các bậc đào tạo phổ thông đưa nội dung phòng tránh giảm nhẹ rủiro thiên tai vào nội dung tuyên truyền, giảng dạy;100% số xã xây dựng và phê duyệt kế hoạch phòng, chống thiên tai phải có sự tham gia của cộng đồng;

Phấn đấu 100% hộ gia đình được tiếp nhận đầy đủ thông tin về thiên tai và thông tin chỉ đạo phòng, tránh thiên tai. Việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức trải rộng toàn thành phố, trong đó mũi nhọn dồn vào 79 xã, phường ven đê và các khu vực trọng điểm có nguy cơ sạt lở, ngập úng cao.

Mặt khác, Hà Nội cũng kích hoạt chuỗi hành động đồng bộ, phá vỡ lối mòn tuyên truyền một chiều khô khan. Bên cạnh phương thức tuyên truyền miệng truyền thống hay cấp phát tờ rơi, Thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số.

Kiến thức cứu hộ, thông tin dự báo thời tiết nguy hiểm sẽ được chuyển hóa thành các infographic, video ngắn sinh động, lan tỏa trực tiếp vào các nhóm Zalo cộng đồng, Fanpage Facebook của từng tổ dân phố.

Chi cục thuỷ lợi và phòng chống thiên tai Hà Nội sẽ phối hợp với các đơn vị, địa phương thực hiện các buổi tập huấn, nâng cao năng lực cho lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai, cán bộ chính quyền các cấp về quản lý, triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng;

Phối hợp với các cơ quan có liên quan lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm phòng, chống thiên tai tại cộng đồng; phát triển cơ sở dữ liệu về quản lý rủi ro thiên tai, thông tin truyền thông; thực hiện lồng ghép kế hoạch phòng, chống thiên tai vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

×