Hà Nội nóng nhất cả nước, miền Bắc bước vào những ngày "như chảo lửa": Bác sĩ cảnh báo nguy cơ sốc nhiệt, say nắng

Nắng nóng "như chảo lửa", bác sĩ cảnh báo tránh sốc nhiệt, say nóng, say nắng

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 23/5 - ngày đầu tiên của đợt nắng nóng diện rộng, khu vực Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Huế và duyên hải Nam Trung Bộ ghi nhận nền nhiệt tăng mạnh. Ghi nhận lúc 13h cùng ngày, nhiệt độ phổ biến dao động 35-37 độ C, nhiều nơi vượt 37 độ C.

Đáng chú ý, Hà Nội trở thành một trong những khu vực oi bức nhất cả nước khi trạm Sơn Tây ghi nhận 37,7 độ C, trạm Láng 37,6 độ C; trạm Vĩnh Yên (Phú Thọ) đạt 37,3 độ C. Dù nhiệt độ đo trong lều khí tượng ở ngưỡng 37 độ C, cảm giác thực tế ngoài trời tại Hà Nội và các đô thị lớn còn khắc nghiệt hơn nhiều do độ ẩm lúc 13h chỉ khoảng 50-55%, kết hợp hiệu ứng bê tông, mặt đường hấp nhiệt.

Cơ quan khí tượng dự báo ngày 24/5, nắng nóng tiếp tục gia tăng cả về cường độ lẫn phạm vi, bước vào giai đoạn gay gắt nhất của đợt này.

Trong ngày 24-25/5, Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và duyên hải Nam Trung Bộ xuất hiện nắng nóng, nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ C, nhiều nơi trên 39 độ C; độ ẩm thấp nhất chỉ còn khoảng 40-45%.

Theo các chuyên gia khí tượng, thời gian nắng nóng nguy hiểm nhất trong ngày là từ 11h đến 16h. Người dân được khuyến cáo hạn chế làm việc lâu ngoài trời, chủ động bổ sung nước và chất điện giải thường xuyên. Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân cần tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường ngoài trời nắng nóng và phòng điều hòa để giảm nguy cơ sốc nhiệt, kiệt sức hoặc đột quỵ.

Liên quan đến vấn đề này, ThS. BSNT Nguyễn Minh Hiếu, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai đã lên tiếng chia sẻ về cách nhận biết, xử trí và phòng sốc nhiệt, say nắng, nóng.

Theo bác sĩ Hiếu, say nóng, nắng là tình trạng xảy ra khi cơ thể bị bị rối loạn điều hòa thân nhiệt do tiếp xúc quá lâu với với môi trường nắng nóng ẩm, nhiệt độ cao không chỉ ngoài trời mà cả trong nhà, hoặc do thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột.

Ở mức độ nhẹ, người bị say nắng say nóng có biểu hiện mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, tăng nhịp tim, nhịp thở, đánh trống ngực, chuột rút. Ở mức độ nặng sẽ thấy đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, buồn nôn hoặc nôn, liệt nửa người, co giật, bất tỉnh, hôn mê, trụy tim mạch và có thể tử vong.

Say nóng: xảy ra khi cơ thể bị mất cân bằng thải nhiệt do hoạt động lâu trong môi trường có nhiệt độ cao, hoạt động thể lực nặng, thải nhiệt bị cản trở vì quần áo không thấm nước, môi trường độ ẩm cao, thông gió kém, không bù đủ nước, khả năng điều hoà thân nhiệt bị hạn chế người cao tuổi, trẻ em.

Say nắng: Xảy ra khi ánh nắng chiếu trực tiếp vào vùng đầu, cổ, gáy, làm rối loạn trung tâm điều hòa thân nhiệt trong não, thường gặp vào giữa trưa khi ra đường không đội mũ.

Say nắng sẽ xuất hiện nhanh hơn so với say nóng bởi trước khi có tình trạng say nóng cơ thể sẽ cố gắng điều hòa để lượng nhiệt sinh ra và mất đi cân bằng nhau.

Bác sĩ Hiếu cho biết những người dễ say nắng nhất gồm trẻ em và người cao tuổi, người có bệnh mạn tính, bệnh nền; Người làm việc ngoài trời như công nhân xây dựng, bộ đội, vận động viên; Người làm việc trong môi trường nóng bức, kín gió, hoặc vận động thể lực cao.

“Triệu chứng của say nắng, say nóng rất là đa dạng, mức độ từ nhẹ đến nặng. Ở người lớn, trẻ em, trẻ sơ sinh khác hẳn nhau. Với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ rất khó để nhận biết vì nó sẽ lẫn với các triệu chứng khác, đối tượng này chưa nói được nên càng khó khăn trong việc phát hiện.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ biểu hiện đầu tiên sẽ là sốt cao, tiếp đó là mất nước, da nhăn nheo, khát đòi bú. Nặng hơn là co giật, hôn mê. Dựa vào hoàn cảnh, môi trường tại thời điểm phát hiện để đánh giá, liên tưởng đến say nắng, nóng thay vì các nguyên nhân khác”, bác sĩ Hiếu cảnh báo.

Bên cạnh đó, ở trẻ lớn, người lớn thường xuất hiện sốt cao, trên 40°C. Nôn, buồn nôn, hoa mắt chóng mặt, nặng hơn là rối loạn ý thức, co giật, hôn mê. Các triệu chứng khác bao gồm: thở nhanh, tim đập nhanh, da khô, nóng và chuột rút do mất nước.

“Khi bạn đang ở trong một môi trường nắng nóng mà tự nhiên thấy mệt quá hoặc khát nước, buồn nôn, cần nhận biết đây là dấu hiệu sớm của say nóng, say nắng. Lúc này phải lập tức dừng việc ở trong môi trường nắng nóng lại và sang môi trường mát, bù nước sớm thì sẽ không bị xuất hiện những cái triệu chứng nặng hơn nữa.

Không chỉ ở ngoài trời nắng nóng lâu mà ở trong môi trường có độ ẩm cao, nhiệt độ không cần quá cao, chỉ khoảng 30 độ, mà mình vận động nặng, cơ thể sinh quá nhiều nhiệt mà không thải được nhiệt (vã mồ hôi) thì hoàn toàn có thể xuất hiện say nóng, say nắng”, bác sĩ Hiếu nhấn mạnh.

Sai lầm uống thuốc hạ sốt khi bị sốc nhiệt

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam cho hay, khi phát hiện các biểu hiện bất thường như đau đầu, chóng mặt, uể oải, chuột rút, buồn nôn hoặc da nóng, cần nhanh chóng đưa vào nơi mát, thoáng khí, tốt nhất là phòng điều hòa hoặc khu vực râm mát.

Thứ 2, nới lỏng quần áo, tháo giày vớ để cơ thể dễ tỏa nhiệt; Làm mát tích cực bằng cách lau người bằng khăn ướt, chườm lạnh tại cổ, nách, bẹn; kết hợp quạt và làm ẩm da để tăng hiệu quả hạ nhiệt.

Bác sĩ Hoàng cho hay, nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nhỏ nước mát hoặc dung dịch điện giải. Không nên uống quá nhiều cùng lúc để tránh nôn; Trường hợp người bệnh lơ mơ, nôn liên tục hoặc có dấu hiệu rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu ngay và không cố cho uống nước vì dễ gây sặc.

Bác sĩ Hoàng lưu ý, sốc nhiệt không phải là sốt do nhiễm trùng nên các thuốc hạ sốt như paracetamol không có tác dụng. Ngược lại, sử dụng thuốc trong bối cảnh gan, thận bị ảnh hưởng do nhiệt có thể làm tăng nguy cơ độc tính. Nguyên tắc xử trí là hạ nhiệt nhanh bằng phương pháp vật lý, bù dịch và chuyển đến cơ sở y tế có khả năng hồi sức.

Đối với học sinh đang ôn thi, chỉ một đợt kiệt sức do nhiệt cũng có thể làm giảm sức bền, trí nhớ và khả năng tập trung trong nhiều ngày. Vì vậy, phòng ngừa luôn là giải pháp hiệu quả và ít tốn kém hơn điều trị.

Trước đợt nắng nóng kéo dài, ThS. BSNT Nguyễn Minh Hiếu cảnh báo, cần phòng bệnh hơn chữa bệnh. Cụ thể, không hoạt động quá lâu trong môi trường nắng nóng. Hạn chế hoạt động lúc nắng nóng nhất. Uống bù đủ nước, điện giải trước - trong - sau khi vận động ngoài trời nắng nóng vào giữa trưa. Tối thiểu 600-800ml trước vận động, 200ml mỗi 20 phút dù không khát. Mặc quần áo rộng rãi màu sáng, thấm mồ hôi; đội mũ rộng vành, dùng kem chống nắng khi đi, làm việc ngoài trời nắng nóng.

Bên cạnh đó, bổ sung thực phẩm giàu carbon, đủ chất, năng lượng để cơ thể dùng điều hoà thân nhiệt, giảm protein để tránh sinh quá nhiều nhiệt. Không uống rượu vì nó gây giãn mạch và dễ bị mất nước nếu ở lâu ngoài trời nắng nóng.

Trẻ nhỏ, người già, người có bệnh nền, mạn tính cũng cần chú ý đến nguy cơ say nắng nóng. Các đối tượng này cần bù nước đúng khi trời nóng, đảm bảo môi trường ở đủ mát, hạn chế ra ngoài lúc trời nắng nóng, nếu có việc phải di chuyển cần lựa chọn phương tiện như ô tô để tránh tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng, đảm bảo nhiệt độ ổn định.

“Say nắng, say nóng nếu không xử lý kịp thời có thể gây suy đa tạng, suy gan, thận, tổn thương não. Bệnh viện cũng đã từng tiếp nhận nhiều ca nặng phải thở máy, lọc máu hồi sức. Sự chủ động của mỗi người là “lá chắn sinh mạng” trong những ngày thời tiết nắng nóng cực đoan”, bác sĩ Hiếu khuyến cáo thêm.

×