Hà Nội với bước ngoặt lịch sử để bứt phá vươn tầm cao mới

Kỳ họp thứ tư (kỳ họp chuyên đề) của HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã bế mạc vào chiều 15/6 (họp từ ngày 12/6), hoàn thành chương trình đề ra. Tại kỳ họp này, HĐND TP Hà Nội đã thông qua 54 nghị quyết, với nhiều nội dung mới, khó và chưa có trong tiền lệ, trong đó có 45 nghị quyết về cơ chế, chính sách để cụ thể hóa Luật Thủ đô, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho việc triển khai từ ngày 1/7/2026; tạo điều kiện để thành phố phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù, khơi thông nguồn lực và mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn mới.

Có thể thấy, đây là số lượng văn bản lớn nhất từ trước đến nay trong một kỳ họp chuyên đề của thành phố. Điều đáng nói không chỉ nằm ở những con số mang tính cơ học, mà nằm ở bản chất của những quyết sách được quyết định trên bàn nghị sự.

Luật Thủ đô năm 2026, với mốc thời gian chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đang cận kề, Hà Nội đã có một cuộc chạy đua nước rút đúng nghĩa để hoàn thiện toàn bộ hành lang pháp lý, không để xảy ra bất kỳ khoảng trống hay sự ách tắc nào trong quá trình vận hành thực tế.

Trong bối cảnh đó, thông điệp của người đứng đầu chính quyền thành phố, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, đã thẳng thắn chỉ ra bài toán cân não mà Hà Nội phải đối mặt: Nếu quá thận trọng trong xây dựng chính sách sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển, còn nóng vội có thể phát sinh những rủi ro. Lời cảnh báo này chạm đúng vào bản chất của công tác lập quy ở một đô thị đặc biệt. Nó phản ánh một thực tế rằng, khi được trao những quyền lực và cơ chế vượt trội vượt ra ngoài các khuôn khổ thông thường, ranh giới giữa sự bứt phá và rủi ro pháp lý trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Sự thận trọng quá mức, tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm vốn là "căn bệnh" cản trở sự phát triển ở nhiều nơi trong những năm qua, nếu tiếp tục lặp lại ở Hà Nội lúc này, sẽ biến những điều khoản tiến bộ của Luật Thủ đô thành những dòng chữ nằm trên giấy. Ngược lại, nếu chỉ chạy theo tiến độ, nóng vội thông qua những chính sách chưa được tính toán thấu đáo, chưa đo lường hết tác động xã hội, hậu quả sẽ là những xung đột pháp lý, những vướng mắc khi thực hiện và người gánh chịu cuối cùng chính là người dân và doanh nghiệp.

Sự thận trọng và tinh thần quyết liệt, do đó, không phải là hai mặt đối lập loại trừ nhau, mà phải là hai yếu tố song hành để bảo đảm cho một “con tàu” tăng tốc an toàn. Quan điểm này đã được Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà khẳng định rõ ràng khi tuyên bố thành phố không đặt mục tiêu thông qua các nghị quyết một cách nhanh chóng mà ưu tiên cao nhất cho chất lượng của từng nghị quyết. Hà Nội đã tăng thời gian thảo luận, rà soát nhiều vòng, sẵn sàng điều chỉnh linh hoạt thời lượng để làm rõ các vấn đề còn ý kiến khác nhau. Đó là sự lựa chọn sáng suốt và trách nhiệm, bởi một chính sách tốt phải là một chính sách có thể vận hành trơn tru ngay khi có hiệu lực, mang lại hiệu quả thực tế và tạo ra sự đồng thuận cao trong xã hội, chứ không phải là những văn bản phải liên tục sửa đổi, bổ sung sau khi ban hành.

Nhìn sâu vào danh mục các nghị quyết được thông qua lần này, có thể thấy một triết lý quản trị mới đang hình thành tại Thủ đô, đó là sự chuyển đổi mạnh mẽ từ cơ chế "quản lý" hành chính đơn thuần sang cơ chế "kiến tạo phát triển". Hãy nhìn vào những quyết định mang tính đột phá trong lĩnh vực đầu tư và thủ tục hành chính. Hà Nội đặt mục tiêu cắt giảm từ 30% đến 57% thời gian thẩm định dự án, giảm 20% đến 40% nội dung thẩm định, và giảm tới 33% đến 60% thời gian quyết định chủ trương đầu tư.

Đối với hoạt động tu bổ di tích quốc gia đặc biệt, việc giao quyền trực tiếp cho thành phố lập, phê duyệt thủ tục sẽ rút ngắn từ 15% đến 20% thời gian hành chính. Những con số này không chỉ là câu chuyện của những thủ tục giấy tờ, mà là việc giải phóng nguồn lực, là chi phí cơ hội của doanh nghiệp, là tốc độ chuyển hóa dòng vốn đầu tư thành của cải vật chất cho xã hội. Trong một nền kinh tế năng động, tốc độ chính là năng lực cạnh tranh. Việc đơn giản hóa quy trình, cho phép lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu trong trường hợp đặc biệt đồng thời với quá trình quyết định chủ trương đầu tư chính là lời giải cho bài toán giải ngân vốn đầu tư công và tháo gỡ các dự án tồn đọng, những nút thắt vốn làm đau đầu các nhà quản lý bấy lâu nay.

Không chỉ dừng lại ở cải cách hành chính, các không gian và dư địa phát triển mới của Hà Nội cũng đang được mở rộng một cách táo bạo dựa trên nền tảng pháp lý mới. Lần đầu tiên, những khái niệm như phát triển không gian tầm thấp, không gian ngầm, phát triển đô thị theo các mô hình hiện đại, khai thác quỹ đất nông nghiệp bãi sông, bãi nổi gắn với du lịch sinh thái, giáo dục trải nghiệm được thể chế hóa một cách đồng bộ.

Đặc biệt, việc hợp pháp hóa và tạo khung cơ chế cho các hoạt động kinh tế ban đêm được kỳ vọng sẽ mở ra một động lực tăng trưởng mới, phát huy tối đa lợi thế của một đô thị trung tâm văn hóa lớn. Bên cạnh đó, các cơ chế vượt trội dành cho khu công nghệ cao, như tích hợp thủ tục đất đai với đăng ký đầu tư, bỏ quy định về tỷ lệ lấp đầy tối thiểu hay không cần lập đề án mở rộng, sẽ biến Hà Nội thành một thỏi nam châm thu hút các dòng vốn công nghệ làn sóng mới.

Tuy nhiên, mọi cơ chế vượt trội sẽ trở nên vô nghĩa nếu thiếu đi hai yếu tố quyết định, đó là con người thực hiện và nguồn lực tài chính. Luật Thủ đô đã mở đường cho thành phố xây dựng các chính sách đặc thù về tuyển dụng, sử dụng nhân tài chất lượng cao, thu hút các chuyên gia hàng đầu và có chế độ đãi ngộ xứng đáng cho đội ngũ cán bộ, công chức. Đây là chìa khóa để xây dựng một bộ máy hành chính tinh gọn, chuyên nghiệp, đủ năng lực để vận hành những cơ chế mới chưa có tiền lệ.

Về mặt nguồn lực, việc thành phố đề xuất mở rộng phạm vi sử dụng nguồn ngân sách còn dư sau khi bảo đảm cải cách tiền lương để đầu tư hạ tầng, kết hợp với các hình thức huy động vốn đặc thù như trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị sẽ giúp giải bài toán thiếu hụt vốn đầu tư cho các siêu dự án giao thông, hạ tầng đô thị và an sinh xã hội.

Tầm vóc và sứ mệnh của Hà Nội không bao giờ chỉ gói gọn trong địa giới hành chính của một tỉnh, thành phố. Làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh những thông điệp quan trọng về cơ hội phát triển mới, yêu cầu Hà Nội phải nỗ lực cao nhất để xứng tầm Thủ đô, đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển trong vùng cũng như cả nước, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Khi Trung ương đã tin tưởng, Quốc hội đã bấm nút thông qua đạo luật mang tính lịch sử, và Chính phủ đang sát cánh tháo gỡ từng vướng mắc, thì phần việc còn lại hoàn toàn phụ thuộc vào sự chủ động, bản lĩnh và quyết tâm của chính quyền và Nhân dân Hà Nội.

Để giải quyết hài hòa giữa bài toán tốc độ và chất lượng, phương châm "vừa làm vừa hoàn thiện" cần được áp dụng một cách khoa học. Đối với những chính sách mới, chưa từng có tiền lệ, thành phố cần mạnh dạn thí điểm triển khai, nhưng đồng thời phải tăng cường công tác giám sát, đánh giá định kỳ để kịp thời điều chỉnh, uốn nắn những lệch lạc nếu có. Điều này đòi hỏi một tư duy quản trị linh hoạt, dũng cảm nhưng không liều lĩnh, biết lắng nghe phản hồi từ hơi thở của đời sống thực tế.

Luật Thủ đô năm 2026 đang mang đến cho Hà Nội một bệ phóng lý tưởng để cất cánh. Khối lượng công việc khổng lồ trong hai tuần còn lại trước ngày 1/7/2026, không chỉ là áp lực, mà chính là cơ hội để chứng minh năng lực điều hành của một chính quyền kiến tạo. Vượt qua được tâm lý e ngại, dung hòa được sự thận trọng cần thiết và tinh thần bứt phá táo bạo, Hà Nội chắc chắn sẽ chuyển hóa được những cơ chế đặc thù thành những kết quả tăng trưởng vượt bậc, xây dựng một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, xứng đáng là trái tim của cả nước.

×