Hạ tầng giao thông đồng bộ sẽ tạo động lực tăng trưởng kinh tế hai con số

Hạ tầng giao thông – động lực lan tỏa của nền kinh tế

Tại Hội nghị lần thứ 2 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV, khái quát về mục tiêu tăng trưởng kinh tế "hai con số", Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Đây là đòi hỏi khách quan từ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới và khát vọng vươn lên của cả dân tộc.

Nhiều chuyên gia cho rằng, điểm đáng chú ý của năm 2026 là nền kinh tế không còn chỉ phụ thuộc vào một vài trụ cột quen thuộc như xuất khẩu hay tiêu dùng nội địa, mà đang hình thành thế "đa động lực". Trong đó, đầu tư công quy mô lớn, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, nông nghiệp giá trị cao và các đại dự án hạ tầng giao thông chiến lược được xem là những đầu kéo quan trọng.

Trong các trụ cột tăng trưởng hiện nay, là đẩy mạnh đầu tư vào kết cấu hạ tầng giao thông đang được xem là lĩnh vực tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh nhất. Hàng loạt dự án cao tốc Bắc - Nam, dự án đường sắt quốc gia trọng điểm, các tuyến vành đai đô thị, cao tốc liên vùng, cùng các dự án kết nối cửa khẩu, cảng biển đang bước vào giai đoạn thi công đồng loạt.

Nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh đầu tư nhiều dự án giao thông quy mô lớn, từ đường bộ đến đường sắt và hàng không, tạo ra nhu cầu rất lớn về vật liệu xây dựng, lao động, thiết bị, logistics và dịch vụ hỗ trợ.

Năm 2026, Bộ Xây dựng tập trung vào các mục tiêu trọng tâm như: Hình thành 5.000 km đường cao tốc; Triển khai đầu tư các tuyến đường sắt quốc gia trọng điểm; Nâng công suất cảng biển lên 1,2 - 1,4 tỷ tấn (tăng 1,33 lần so với hiện nay là 900 triệu tấn/năm) và năng lực thông qua hệ thống cảng hàng không đạt khoảng 275 triệu hành khách (tăng 1,7 lần so với hiện nay là 155 triệu hành khách).

Không chỉ dừng ở vai trò giải ngân đầu tư công, các tuyến cao tốc mới còn mở ra không gian phát triển kinh tế mới cho nhiều địa phương. Khi hạ tầng được kết nối, chi phí logistics giảm xuống, thời gian vận chuyển rút ngắn, sức hấp dẫn đầu tư của các vùng kinh tế cũng tăng lên rõ rệt.

Đặc biệt, các dự án đường sắt đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng, trong đó tuyến Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được kỳ vọng tạo trục vận tải hàng hóa chiến lược kết nối sâu hơn với thị trường khu vực.

Song song đó, các dự án sân bay lớn như sân bay Long Thành tiếp tục được thúc đẩy, tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành xây dựng, hàng không, logistics và dịch vụ.

Đáng chú ý, năm 2026 chứng kiến xu hướng nhiều địa phương cùng lúc triển khai các đại dự án có quy mô vốn rất lớn. Đây không chỉ là câu chuyện của riêng đầu tư công mà còn kéo theo dòng vốn xã hội hóa, vốn doanh nghiệp và dòng tiền từ khu vực tư nhân.

Các khu công nghiệp mới, trung tâm logistics, cảng biển, đô thị vệ tinh và các dự án năng lượng đang tạo nên chuỗi liên kết sản xuất mới. Khi một đại dự án khởi động, hiệu ứng lan tỏa không chỉ nằm ở phần xây dựng mà còn mở rộng sang thị trường lao động, tài chính, bất động sản công nghiệp và tiêu dùng nội địa. Chính điều này giúp nền kinh tế tạo ra tăng trưởng theo chiều rộng và chiều sâu cùng lúc.

Thực tế cho thấy, để đưa nền kinh tế đạt mức tăng trưởng hai con số cần có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa đầu tư, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, nông nghiệp giá trị cao và các đại dự án hạ tầng giao thông chiến lược và cải cách thể chế.

Hoàn thiện cơ chế "lấy hạ tầng nuôi hạ tầng"

Chia sẻ với PV Dân Việt, TS. Trần Hữu Minh, Chánh văn phòng Uỷ Ban an toàn giao thông Quốc gia cho biết, những năm gần đây hạ tầng giao thông đã có bước phát triển đột phá tạo ra đòn bẩy tăng trưởng dài hạn của kinh tế Việt Nam.

“Các dự án mang tính đột phá như cao tốc Bắc - Nam, dự án Đường sắt tốc độ cao; đầu tư và mở rộng sân bay, là những dự án trọng điểm quốc gia góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng, tạo không gian phát triển mới cho các vùng, các hành lang kinh tế, đặc biệt là tháo gỡ được “điểm nghẽn” lâu nay về chi phí logistics”, TS. Trần Hữu Minh cho biết.

Theo TS. Trần Hữu Minh, khi hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, rút ngắn thời gian vận chuyển, tăng tốc độ lưu thông hàng hóa. Tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp trong và ngoài nước. Doanh nghiệp có điều kiện mở rộng dịch vụ, áp dụng mô hình vận tải đa phương thức, giảm phát thải, thúc đẩy logistics xanh, hiện đại.

Điểm quan trọng nhất của năm 2026 là tạo ra sự cộng hưởng: Hạ tầng mở đường cho đầu tư; đầu tư kích hoạt sản xuất; công nghệ nâng năng suất; nông nghiệp giữ ổn định nền tảng; xuất khẩu mở rộng thị trường.

Nếu giải ngân được giữ nhịp tốt, thủ tục đầu tư tiếp tục cải thiện và các đại dự án lớn được triển khai đúng tiến độ, mục tiêu tăng trưởng cao không chỉ là kỳ vọng mà có thể trở thành lực đẩy mới cho chu kỳ phát triển tiếp theo của nền kinh tế Việt NaN

Năm 2026, Bộ Xây dựng tiếp tục đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Ưu tiên phân bổ nguồn lực cho kết cấu hạ tầng trọng điểm, có tính lan tỏa, liên kết vùng, tạo ra hành lang kinh tế mới; cho các dự án xây dựng xanh, giao thông phát thải thấp, vật liệu tái chế, sử dụng năng lượng hiệu quả, ứng phó biến đổi khí hậu; quan tâm an sinh xã hội qua việc triển khai hiệu quả Chương trình nhà ở xã hội, phát triển đô thị hiện đại.

Để có nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng đất nước, Bộ Xây dựng chuyển hướng từ "huy động" sang "khơi thông và nuôi dưỡng" các nguồn lực.

Cùng đó, hoàn thiện cơ chế "lấy hạ tầng nuôi hạ tầng" thông qua việc khai thác hiệu quả quỹ đất để tái đầu tư; phát triển các công cụ tài chính mới như trái phiếu công trình, quỹ đầu tư hạ tầng để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong dân và các định chế tài chính quốc tế.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, cơ quan này khuyến khích đầu tư tư nhân, đầu tư theo hình thức hợp tác công - tư vào các lĩnh vực trọng yếu như: Cảng biển; cảng hàng không; hạ tầng giao thông đô thị. Cải cách mạnh mẽ thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai; bảo đảm chia sẻ rủi ro hợp lý trong các dự án hợp tác công - tư; có chính sách khuyến khích ứng dụng công nghệ mới, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai, hạ tầng, tín dụng và thông tin quy hoạch để thu hút đầu tư tư nhân.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Bộ Xây dựng cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và phát triển các giải pháp công nghệ tiên tiến trong quá trình phát triển kết cấu hạ tầng.

Đặt mục tiêu doanh nghiệp Việt Nam phải từng bước làm chủ công nghệ thi công đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, giảm phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài, mà trước hết trong lĩnh vực vận hành khai thác và tiến tới từng bước sản xuất.

Đồng thời, đẩy mạnh phát triển đô thị thông minh và giao thông thông minh. Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng số đồng bộ, coi đây là "hạ tầng cứng" của nền kinh tế số. Nghiên cứu phát triển các loại vật liệu tính năng cao, vật liệu tái chế nhằm tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Bộ Xây dựng chú trọng vào công tác phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đất nước trên mọi lĩnh vực trong kỷ nguyên mới.

Nhằm nhận diện rõ hơn những cơ hội và thách thức trong bối cảnh mới, đồng thời tạo diễn đàn để các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, hiến kế cho mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt tổ chức hội thảo với chủ đề: ĐỘNG LỰC CHO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ HAI CON SỐ VÀ TRIỂN VỌNG NÔNG NGHIỆP 2026

Thời gian: 8h30 - 11h30, ngày 31/3/2026.

Địa điểm: Hội trường tầng 13, Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt, đường Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, Hà Nội.

×