Hà Tĩnh: Cho xã vay hàng tỷ đồng làm đường nông thôn mới, người dân mòn mỏi chờ hoàn trả

Xã vay tiền cán bộ, người dân để giải phóng mặt bằng làm nông thôn mới nâng cao

Năm 2020, xã Ích Hậu, huyện Thạch Hà cũ, tỉnh Hà Tĩnh triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao, đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2021. Để đáp ứng tiêu chí giao thông, địa phương tập trung mở rộng nhiều tuyến đường, kéo theo nhu cầu chi trả hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các hộ dân có đất, tài sản bị ảnh hưởng.

Theo báo cáo của UBND xã Ích Hậu, tổng kinh phí hỗ trợ giải phóng mặt bằng, chỉnh trang và các chi phí liên quan là hơn 7,43 tỷ đồng. Tuy nhiên, do ngân sách địa phương không đáp ứng kịp, xã đã huy động hơn 5,7 tỷ đồng từ 5 thôn và 14 cá nhân là cán bộ, trưởng thôn và người dân để có nguồn tiền tạm ứng chi trả cho các hộ dân.

Cụ thể, UBND xã Ích Hậu cũ thống nhất để 5 thôn huy động nguồn kinh phí hợp pháp phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, gồm: Phù Ích 800 triệu đồng, Ích Mỹ 550 triệu đồng, Thống Nhất 200 triệu đồng, Bắc Kinh 200 triệu đồng và Lương Trung 50 triệu đồng. Tổng số tiền là 1,8 tỷ đồng. Theo văn bản của UBND xã, các khoản tiền này được tính lãi theo lãi suất ngân hàng kể từ ngày 5/12/2020 cho đến khi địa phương hoàn trả.

Cùng với đó, 14 cá nhân đã cho xã vay tổng cộng 3,956 tỷ đồng, không tính lãi. Đến nay, địa phương đã hoàn trả 1,886 tỷ đồng, còn hơn 2 tỷ đồng chưa được thanh toán.

Ông Hồ Ngọc Thắng, Trưởng thôn Phù Ích thời điểm đó, cho biết ông đã cho xã vay 400 triệu đồng từ tiền cá nhân để phục vụ xây dựng nông thôn mới. “Thời điểm đó, tôi chỉ mong địa phương sớm hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới để bà con có đường sá khang trang, đi lại thuận tiện. Vì mục tiêu chung nên tôi sẵn sàng cho xã vay tiền. Đến nay đã nhiều năm nhưng tôi vẫn chưa nhận lại được số tiền này”, ông Thắng chia sẻ.

Ông Hoàng Văn Hòa, Bí thư thôn Phù Ích, cho biết gia đình ông đã cho xã vay tổng cộng 600 triệu đồng để phục vụ xây dựng nông thôn mới, trong đó 100 triệu đồng thông qua thôn và 500 triệu đồng cho xã vay trực tiếp. Theo ông Hòa, khoảng 200 triệu đồng là tiền gia đình tích góp, số còn lại phải vay ngân hàng.

“Thời điểm đó, lãnh đạo xã thông tin cuối năm 2021 sẽ đấu giá 16 lô đất tại thôn Thống Nhất để có nguồn hoàn trả cho những người đã cho xã vay. Tuy nhiên, việc đấu giá không thực hiện được nên đến nay gia đình tôi vẫn chưa nhận lại số tiền này. Chúng tôi mong địa phương và các cấp có thẩm quyền sớm có giải pháp để hoàn trả, vì hiện gia đình vẫn phải trả khoản vay ngân hàng”, ông Hòa nói.

Ngoài ra, ông Nguyễn Xuân Quân, Chủ tịch UBND xã Ích Hậu thời điểm đó, cũng cho địa phương vay 930 triệu đồng. Theo ông Quân, nhiều cán bộ và người dân sẵn sàng cho xã vay tiền vì tin tưởng chủ trương xây dựng nông thôn mới của địa phương.

“Bà con tin tưởng nên mới cho xã vay tiền để kịp chi trả cho người dân, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các tiêu chí. Tôi mong các cấp có thẩm quyền sớm có giải pháp để hoàn trả lại số tiền này cho những người đã bỏ tiền vì lợi ích chung”, ông Quân nói.

Nhờ nguồn tiền huy động từ cán bộ và người dân, địa phương đã kịp thời chi trả khoảng 4,37 tỷ đồng, tương đương gần 50% tổng kinh phí hỗ trợ giải phóng mặt bằng.

Trong quá trình thực hiện chương trình, xã Ích Hậu đã mở rộng 12 tuyến đường với tổng chiều dài hơn 4,1km; có 327 hộ dân tự nguyện hiến hơn 5.640m² đất, giá trị ước tính trên 7 tỷ đồng, góp phần giúp địa phương hoàn thành tiêu chí giao thông trong xây dựng nông thôn mới nâng cao.

Người dân tiếp tục chờ xã mới xin cơ chế xử lý khoản vay của xã cũ

Tháng 10/2022, ông Nguyễn Xuân Quân nghỉ hưu. Đến nay, các khoản tiền mà cán bộ, trưởng thôn và người dân cho xã vay để thực hiện chương trình nông thôn mới vẫn chưa được hoàn trả.

Từ ngày 1/7/2025, xã Đông Kinh, tỉnh Hà Tĩnh được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Thạch Kênh, Thạch Liên và Ích Hậu, huyện Thạch Hà cũ.

Theo lãnh đạo xã Đông Kinh, tổng nợ chi thường xuyên của các xã trước sáp nhập hiện hơn 12 tỷ đồng, trong đó riêng xã Ích Hậu cũ chiếm hơn 7,4 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến kinh phí hỗ trợ giải phóng mặt bằng, mở rộng đường giao thông phục vụ xây dựng nông thôn mới.

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Trần Hữu Nghĩa, Chủ tịch UBND xã Đông Kinh, cho biết địa phương đã báo cáo cấp có thẩm quyền để xin hướng xử lý.

Theo ông Nghĩa, khoản kinh phí này phát sinh trong quá trình xây dựng nông thôn mới, nhưng trước đây được thực hiện từ nguồn chi thường xuyên thay vì nguồn vốn đầu tư công. Vì vậy, hiện địa phương chưa có căn cứ pháp lý để bố trí ngân sách thanh toán và đang đề xuất tỉnh xem xét cơ chế xử lý.

“Đây đều là những khoản chi phục vụ mục tiêu xây dựng nông thôn mới, vì lợi ích chung của địa phương và người dân. Tuy nhiên, do cách thực hiện trước đây nên việc thanh toán hiện nay gặp vướng mắc. Chúng tôi đang báo cáo cấp trên, đề xuất cơ chế để sớm giải quyết, đảm bảo quyền lợi cho các cá nhân đã cho địa phương vay tiền”, ông Nghĩa cho biết.

×