Hai xã Phúc Thịnh, Thư Lâm có gì đặc biệt khi được Hà Nội chọn thí điểm mô hình xã hội chủ nghĩa?

Hà Nội chọn 2 xã Phúc Thịnh và Thư Lâm thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng vừa ký ban hành Nghị quyết 16 của Thành ủy Hà Nội về xây dựng và triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố.

Theo lộ trình, trong năm 2026, thành phố tập trung hoàn thiện, ban hành đề án; xây dựng kế hoạch triển khai; kiện toàn cơ chế chỉ đạo, điều hành; xác định nhiệm vụ ưu tiên, nhu cầu và phương án bố trí nhân lực.

Giai đoạn 2027-2030, thành phố tổ chức triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, qua đó thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đến năm 2030, TP Hà Nội tổ chức sơ kết, đánh giá kết quả thí điểm, hoàn thiện tiêu chí, cơ chế, chính sách và phương thức thực hiện. Đây là cơ sở xem xét mở rộng, nhân rộng mô hình trong giai đoạn tiếp theo.

Thành ủy Hà Nội xác định việc thí điểm nhằm cụ thể hóa các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam trong điều kiện phát triển mới của Thủ đô, đồng thời kiểm nghiệm, hoàn thiện mô hình quản trị cấp cơ sở hiện đại, dân chủ, kỷ cương và nhân văn.

Tại cuộc họp báo kinh tế - xã hội quý II/2026, Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội Nguyễn Tiến Thiết cho biết, thành phố đang hoàn thiện Đề án xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa và dự kiến phê duyệt trong tháng 7/2026. Nền tảng của đề án là bộ 54 tiêu chí được xây dựng để các địa phương tham chiếu, định hướng phát triển.

Trước đó, tháng 5/2026, tại Hội thảo khoa học “Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới - những vấn đề lý luận và thực tiễn”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, trong đó có 52 tiêu chí thành phần và 2 chỉ tiêu tổng hợp gồm chỉ số hạnh phúc của người dân và mức độ hài lòng chung.

Các tiêu chí bao phủ nhiều lĩnh vực như phát triển kinh tế, việc làm, thu nhập, sinh kế bền vững, quy hoạch - kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, y tế, giáo dục, văn hóa và chất lượng sống.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, hệ thống tiêu chí của xã, phường xã hội chủ nghĩa được xây dựng một cách cụ thể, có thể lượng hoá, đo đếm và đánh giá được.

Tại thời điểm đó, ông Thắng cũng cho biết, sẽ lựa chọn 2 xã cạnh nhau để tổ chức thực hiện, đảm bảo quy mô dân số 2 xã cộng lại khi thực hiện khoảng tầm 700.000 dân.

Phúc Thịnh - Thư Lâm: Hai cực tăng trưởng mới phía Bắc Thủ đô

Theo lãnh đạo UBND TP Hà Nội, địa bàn thí điểm phải bảo đảm cả tính đại diện và tính khả thi; không quá đặc thù nhưng có đủ điều kiện để triển khai đồng bộ các mục tiêu của đề án.

Hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm đáp ứng nhiều tiêu chí quan trọng: có không gian phát triển rộng, vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối giao thông, còn dư địa quy hoạch, có hệ thống hành lang xanh và sông hồ, đồng thời nhận được sự cam kết cao từ cấp ủy, chính quyền địa phương.

Đáng chú ý, đây là hai xã liền kề nhau, được hình thành sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính từ ngày 1/7/2025 khi Hà Nội thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Xã Phúc Thịnh được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số các xã: Nam Hồng, Bắc Hồng, Vân Nội; phần lớn diện tích tự nhiên và dân số các xã: Nguyên Khê, Tiên Dương; một phần diện tích tự nhiên và dân số thị trấn Đông Anh; một phần diện tích tự nhiên các xã: Xuân Nộn, Vĩnh Ngọc (thuộc huyện Đông Anh cũ).

Với diện tích khoảng 42,68km² và dân số hơn 90.000 người, xã Phúc Thịnh sở hữu vị trí chiến lược khi nằm ở cửa ngõ phía Bắc Hà Nội, tiếp giáp sông Hồng, gần cầu Nhật Tân, cầu Thăng Long và Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Địa phương là đầu mối kết nối nội đô với các tỉnh phía Bắc thông qua quốc lộ 3, quốc lộ 23, cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên và tuyến đường Nhật Tân - Nội Bài.

Theo định hướng phát triển của Thủ đô, Phúc Thịnh thuộc khu vực đô thị phía Bắc Hà Nội với trục động lực Nhật Tân - Nội Bài, được quy hoạch trở thành không gian đô thị thông minh, trung tâm tài chính - ngân hàng, thương mại quốc tế, công nghiệp công nghệ cao và logistics hiện đại. Khu công nghiệp Đông Anh được định hướng phát triển theo mô hình đa ngành, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, đồng thời từng bước trở thành trung tâm logistics quan trọng của Hà Nội.

Bên cạnh động lực công nghiệp và dịch vụ, Phúc Thịnh còn có lợi thế phát triển du lịch sinh thái gắn với đầm Vân Trì, sông Thiếp và hành lang du lịch sông Cà Lồ. Các dự án công viên, quảng trường, không gian đi bộ, khu vui chơi giải trí cùng hệ thống giao thông kết nối các tuyến đường sắt đô thị số 2 và số 9 được kỳ vọng tạo diện mạo mới cho địa phương.

Địa phương cũng chú trọng phát triển nông nghiệp đô thị, bảo tồn các vùng sản xuất nông nghiệp đặc trưng, đồng thời đẩy mạnh xây dựng hạ tầng số, khu công nghệ thông tin tập trung đạt tiêu chuẩn quốc tế. Song song với phát triển kinh tế, công tác bảo vệ môi trường, kiểm soát ô nhiễm công nghiệp và nâng cấp hệ thống phòng chống lũ trên sông Cà Lồ được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Trong khi đó, xã Thư Lâm có diện tích khoảng 43,84km², dân số hơn 100.000 người, được hình thành trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số các xã: Thụy Lâm, Vân Hà; phần lớn diện tích tự nhiên, dân số các xã: Xuân Nộn, thị trấn Đông Anh, Liên Hà; một phần diện tích tự nhiên, dân số các xã: Nguyên Khê, Uy Nỗ, Việt Hùng, Dục Tú (huyện Đông Anh cũ).

Tên gọi “Thư Lâm”, mang ý nghĩa “rừng sách”, được lựa chọn nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học, khoa bảng của vùng đất Kinh Bắc xưa. Được hình thành từ việc sáp nhập nhiều địa phương giàu giá trị lịch sử, văn hóa, Thư Lâm là nơi hội tụ các làng cổ nổi tiếng như Thư Lâm, Đào Thục, Thụy Lôi cùng các làng Râm (Râm Chợ, Râm Trầm, Râm Bến, Râm Biếu),… có lịch sử lâu đời. Đây cũng là địa bàn lưu giữ nhiều lễ hội, di sản văn hóa và làng nghề truyền thống đặc sắc của Đông Anh.

Theo tính toán của TP Hà Nội, thu nhập bình quân đầu người tại hai xã năm 2025 đạt khoảng 90 triệu đồng/người. Đặc biệt, quy mô dân số khu vực này được dự báo tăng mạnh, đạt khoảng 690.000 người vào năm 2030, tạo điều kiện thuận lợi để thử nghiệm các mô hình quản trị và phát triển đô thị - nông thôn mới ở quy mô lớn.

Xã Thư Lâm nằm trên các trục giao thông quan trọng gồm quốc lộ 3, cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, tỉnh lộ 179 và tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai, đồng thời chỉ cách sân bay Nội Bài khoảng 13km, Thư Lâm có điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

Địa phương được định hướng trở thành vùng đệm phát triển đô thị sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao ven đô. Các cụm công nghiệp Thiết Bình, Liên Hà 2 và Thụy Lâm sẽ được mở rộng theo hướng công nghệ cao, công nghệ sạch, thân thiện với môi trường.

Một trong những lợi thế nổi bật của Thư Lâm là hệ thống làng nghề truyền thống. Các nghề chạm khắc gỗ, đồ gỗ mỹ nghệ ở Vân Hà, Liên Hà; nghề sơn mài tại Thụy Lâm cùng nghệ thuật múa rối nước Đào Thục được định hướng gắn với phát triển du lịch, xây dựng các không gian trải nghiệm văn hóa và giới thiệu sản phẩm làng nghề.

Song song với đó, Thư Lâm tiếp tục phát triển các mô hình nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao và sản xuất theo chuỗi giá trị, tiêu biểu như mô hình lúa VietGAP Liên Hà. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị sản xuất mà còn tạo nền tảng để phát triển du lịch sinh thái, thương mại dịch vụ và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với những lợi thế riêng biệt, Phúc Thịnh được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng về tài chính, công nghệ và logistics, trong khi Thư Lâm phát huy vai trò trung tâm văn hóa, làng nghề, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái. Hai địa phương sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị phía Bắc, tạo động lực mới cho sự phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn tới.

UBND TP Hà Nội cũng vừa ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng mô hình xã, phường Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Theo quyết định, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng là Trưởng ban; các Phó ban là ông Dương Đức Tuấn – Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, ông Nguyễn Xuân Lưu – Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, bà Vũ Thu Hà – Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, ông Trương Việt Dũng – Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội; thành viên Ban chỉ đạo là cán bộ UBND TP Hà Nội, lãnh đạo các xã được lựa chọn.

×