Hạn mặn 2026 lăm le 'tấn công' TP.HCM, người dân được cảnh báo đối phó thế nào?

Năm 2025 khép lại với nhiều tín hiệu tích cực trong công tác phòng, chống hạn mặn tại TP.HCM. Dù vẫn chịu tác động của mùa khô và biến động khí hậu, nhưng nhờ chủ động triển khai sớm, đồng bộ các giải pháp nên TP.HCM chưa ghi nhận thiệt hại do ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn gây ra.

Hạn mặn khác biệt rõ rệt tại các vùng thuộc TP.HCM sau sáp nhập

Báo cáo của UBND TP.HCM cho thấy tình hình xâm nhập mặn năm 2025, đặc điểm địa lý tiếp tục tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực trên địa bàn TP.HCM (sau hợp nhất). Ở phía Bắc - khu vực tỉnh Bình Dương cũ - do nằm ở thượng nguồn sông Sài Gòn - Đồng Nai nên không chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn từ Biển Đông.

Trong khi đó, phía Đông - khu vực tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cũ - chủ động được nguồn nước tưới nhờ khai thác từ các hồ chứa nội vùng, vì vậy không tổ chức đo đạc, khảo sát độ mặn phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Tại khu vực trung tâm TP.HCM – nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp của thủy triều và xâm nhập mặn theo các tuyến sông, kênh, rạch chính, các số liệu quan trắc cho thấy mức độ mặn trong năm 2025 có xu hướng thấp hơn so với năm trước.

Cụ thể, độ mặn lớn nhất thường xuất hiện trong tháng 3 và tháng 4, sau đó giảm dần từ tháng 5, tháng 6 khi mưa bắt đầu gia tăng.

Tại trạm mũi Nhà Bè, độ mặn lớn nhất ghi nhận trong năm 2025 là 11,62‰ (tháng 4), thấp hơn đáng kể so với mức 13,3‰ của năm 2024. Ở trạm Phà Cát Lái, nồng độ mặn cực đại đạt 7,94‰ (tháng 3), giảm so với mức 9,30‰ của năm trước. Tương tự, tại trạm cầu Ông Thìn, độ mặn lớn nhất đo được là 10,12‰ (tháng 3), thấp hơn so với mức 12,10‰ của năm 2024.

Đáng chú ý, trong quý I và quý II/2025, độ mặn tại các điểm quan trắc đều thấp hơn mức trung bình nhiều năm và thấp hơn cùng kỳ năm 2024. Sang quý III và quý IV, độ mặn tiếp tục thấp hơn trung bình nhiều năm nhưng có xu hướng cao hơn so với cùng kỳ năm trước, phản ánh diễn biến thủy văn phức tạp và khó lường.

Hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn vẫn lăm le

Mặc dù năm 2025 có kết quả tích cực, thành phố vẫn xác định năm 2026 có nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô. Do đó, UBND TP.HCM đã ban hành phương án tổng thể nhằm bảo đảm nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

Theo phương án, TP.HCM là địa bàn chịu tác động rõ rệt của hạn hán và xâm nhập mặn vào cao điểm mùa khô từ tháng 1 đến tháng 3 hằng năm. Dự báo khí tượng thủy văn cho thấy hiện tượng ENSO trong giai đoạn đầu năm 2026 có xu hướng chuyển dần từ La Nina sang trạng thái trung tính, song nguy cơ thiếu nước cục bộ và xâm nhập mặn vẫn hiện hữu, đặc biệt tại các khu vực sản xuất nông nghiệp ven sông, kênh rạch.

Mục tiêu xuyên suốt của phương án là tăng cường chỉ đạo, điều hành đồng bộ các giải pháp thủy lợi để bảo đảm đủ nước cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và các nhu cầu thiết yếu khác. Trong trường hợp xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng, thành phố xác định ưu tiên cao nhất cho nước sinh hoạt của người dân, tiếp đến là chăn nuôi và tưới cho cây trồng có giá trị kinh tế cao.

Một trong những nhóm giải pháp then chốt là nâng cấp, duy tu, sửa chữa hệ thống công trình thủy lợi như bờ bao, kênh mương, cống ngăn mặn; tập trung vào các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng hạn mặn và vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm. Thành phố yêu cầu tổ chức quan trắc, giám sát chặt chẽ diễn biến xâm nhập mặn, chủ động nạo vét kênh rạch, tăng khả năng tích trữ nước tại ao, hồ, sông, kênh nội đồng.

Đáng chú ý, TP.HCM sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng lịch xả nước hợp lý từ hồ Dầu Tiếng và hồ Trị An, kịp thời thông báo cho địa phương và người dân lấy nước, trữ nước, phục vụ dân sinh, công nghiệp và sản xuất nông nghiệp, đồng thời kiểm soát xâm nhập mặn hiệu quả.

Trong lĩnh vực trồng trọt, phương án nhấn mạnh việc bố trí mùa vụ và cơ cấu cây trồng phù hợp, ưu tiên giống chịu hạn, chịu mặn và có hiệu quả kinh tế cao. Các biện pháp tưới tiên tiến, tưới tiết kiệm được khuyến khích áp dụng rộng rãi, nhất là tại những vùng có nguy cơ thiếu nước.

Với chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, thành phố yêu cầu tăng cường thông tin cảnh báo xâm nhập mặn, hướng dẫn người dân cải tạo ao nuôi, điều chỉnh mật độ thả nuôi, áp dụng mô hình nuôi tuần hoàn, tiết kiệm nước và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, công tác phòng, chống cháy rừng trong mùa khô cũng được đặt ra như một nhiệm vụ song hành.

TP.HCM chưa ghi nhận thiệt hại nào trong xả tràn các hồ chứa
Trong năm 2025, việc điều tiết, xả nước qua các hồ chứa trên địa bàn TP.HCM được thực hiện đúng quy trình, bảo đảm an toàn công trình và không gây thiệt hại cho khu vực hạ du.
Cụ thể, hồ Dầu Tiếng đã xả nước qua tràn 3 đợt, từ ngày 27/10 đến 30/11/2025, nhằm bảo đảm an toàn công trình và tạo dung tích phòng lũ. Lưu lượng xả lớn nhất đạt 200 m³/giây, với tổng dung tích xả khoảng 239 triệu m³.
Đối với các hồ chứa do TP.HCM quản lý, hồ Sông Ray xả 2 đợt với lưu lượng xả lớn nhất 48,47 m³/giây, tổng dung tích xả 28,36 triệu m³. Hồ Sông Hỏa xả 3 đợt, lưu lượng xả lớn nhất 9,29 m³/giây, tổng dung tích xả 3,74 triệu m³. Hồ Đá Đen xả 3 đợt, lưu lượng xả lớn nhất 16,15 m³/giây, tổng dung tích xả 27,57 triệu m³. Các mức xả đều thấp hơn nhiều so với lưu lượng tối đa theo quy trình vận hành.
Tính đến ngày 30/12/2025, TP.HCM chưa ghi nhận sự cố hay thiệt hại nào liên quan đến việc xả tràn các hồ chứa.

×