Hàng loạt drone Ukraine bay lạc, nỗi sợ chiến tranh lan tới các nước NATO

Một số máy bay không người lái của Ukraine đã bắn trượt mục tiêu, dẫn đến cảnh báo an ninh ở các nước láng giềng. Trong trường hợp của Latvia, điều này đã dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ.

Các vụ xâm nhập không phận diễn ra trong lúc Ukraine sử dụng drone mang thuốc nổ để tấn công các cảng Baltic của Nga - nơi xử lý gần 40% lượng xuất khẩu dầu và khí đốt của nước này, nhằm giáng các đòn mạnh hơn vào Nga sau 4 năm kể từ khi Moscow mở chiến dịch quân sự toàn diện.

Trong hầu hết các trường hợp, Kiev và các nước Baltic đều xác nhận những drone đi lạc là của Ukraine, nhưng cáo buộc rằng Nga đã khiến chúng chệch khỏi đường bay bằng các hệ thống tác chiến điện tử gây nhiễu hoặc giả mạo tín hiệu.

Những thiết bị như vậy được cả Nga và Ukraine sử dụng rộng rãi nhằm phá vỡ khả năng dẫn đường của drone và tên lửa đối phương.

Nga cho rằng các nước Baltic đang tiếp tay để Ukraine sử dụng không phận của họ làm bàn đạp tấn công các mục tiêu của Nga. Các nước Baltic và Ukraine bác bỏ cáo buộc này.

Mức độ đe dọa gia tăng

Phần lớn các drone không gây thiệt hại, rơi xuống các cánh đồng trống hoặc bay trở lại khỏi không phận Baltic, nhưng cảm giác bất an đang gia tăng.

Một tiêm kích quân sự của NATO đã bắn hạ một drone nghi là của Ukraine tại Estonia hôm 19/5. NATO nói với Reuters đây là lần đầu tiên phi hành đoàn máy bay quân sự của họ tại Baltic “phóng tên lửa để bảo vệ liên minh” kể từ khi 3 nước gia nhập NATO năm 2004.

Ngày 20/5, các nghị sĩ Litva buộc phải xuống hầm trú ẩn khi một drone tiến gần Vilnius. Ngày hôm sau, cảnh báo không kích được ban hành tại miền bắc Litva.

“Mức độ đe dọa đang gia tăng. Drone đang bay vào. Chúng là của Ukraine, nhưng một số mang thuốc nổ và có thể đánh trúng các mục tiêu dân sự. Chúng tôi phải bảo vệ người dân” - Bộ trưởng Quốc phòng Litva Robertas Kaunas nói với Reuters.

Asta Skaisgiryte, cố vấn đối ngoại của Tổng thống Litva, cho biết các nước Baltic hiện đối mặt với giai đoạn đặc biệt căng thẳng do Ukraine đạt tiến bộ trong chiến tranh drone, giúp các cuộc tấn công tầm xa trở nên hiệu quả hơn.

Bà cáo buộc rằng có khả năng Nga cố tình điều hướng các drone bay sang các nước láng giềng.

Một số drone đã xâm nhập không phận Baltic mà không bị phát hiện, cho thấy các lỗ hổng trong hệ thống phòng không ở biên giới NATO với Nga và Belarus.

Thủ tướng Latvia Evika Silina đã buộc phải từ chức sau khi sa thải Bộ trưởng Quốc phòng và quy trách nhiệm cho ông này về tình trạng thiếu năng lực phòng không.

Các vụ xâm nhập không có lợi

Dù ủng hộ Ukraine hoàn toàn, các quan chức Estonia đã nói với Kiev rằng các vụ xâm nhập không phận như vậy là không có lợi, đồng thời cho biết họ kỳ vọng Ukraine kiểm soát drone tốt hơn.

Một nguồn tin quân sự Ukraine cho biết đang diễn ra cuộc điều tra “nghiêm túc” nhằm xác định cách Nga khiến các drone Ukraine chệch khỏi đường bay và bay vào không phận Baltic.

Một nguồn tin quân sự cấp cao Thụy Điển cho biết Ukraine cố tình điều drone bay sát biên giới Baltic với Nga như một dạng “lá chắn”, vì biết Nga sẽ không muốn khai hỏa vào lãnh thổ NATO để tránh nguy cơ đối đầu trực tiếp.

Bộ Ngoại giao Ukraine bác bỏ điều này. Kiev cáo buộc Nga gây nhiễu drone nhằm cố tình hướng chúng về phía Baltic và cho biết Ukraine lựa chọn đường bay để giảm thiểu mọi nguy cơ đối với các đồng minh Baltic.

Nga cảnh báo Ukraine định phóng drone từ lãnh thổ các nước Baltic

Tuần trước, Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc nói trước Hội đồng Bảo an rằng Moscow có thông tin Ukraine dự định phóng drone quân sự từ bên trong lãnh thổ Latvia và các nước Baltic khác, đồng thời cảnh báo Nga sẽ đáp trả.

Dù đại diện Latvia bác bỏ phát biểu này là “hoàn toàn hư cấu”, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) cho biết Riga đã đồng ý với kế hoạch đó dù lo ngại có thể trở thành “nạn nhân của đòn trả đũa từ Moscow”.

Linas Kojala, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Địa chính trị và An ninh tại Vilnius, cho rằng có nguy cơ xảy ra tính toán sai lầm ngoài ý muốn từ các hành động của Nga.

Dù các chính trị gia châu Âu coi Nga là mối đe dọa lớn, Mỹ - cường quốc quân sự lớn nhất NATO với hàng chục nghìn binh sĩ đồn trú tại châu Âu - lại phát đi những tín hiệu trái chiều về cam kết bảo vệ châu lục này.

Tổng thống Donald Trump từng gợi ý Mỹ có thể rời NATO, và Washington tháng này thông báo trì hoãn triển khai quân tới Ba Lan, nhưng vài ngày sau lại tuyên bố điều thêm 5.000 binh sĩ.

Tuy nhiên một quan chức an ninh Baltic giấu tên cho biết cơ quan của ông nhận định các phát ngôn của Nga chủ yếu nhằm phục vụ dư luận trong nước, tập trung chú ý vào hình ảnh “châu Âu hiếu chiến".

“Họ muốn che giấu thực tế rằng họ đang gặp khó khăn trong việc đối phó các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine,” quan chức này nói. “Theo quan điểm của chúng tôi, tình hình an ninh trong khu vực chưa thay đổi.”

×