Hành trình đặc biệt của 8 nghệ nhân ẩm thực, mang gần nửa tấn gia vị, mắm muối sang châu Âu quảng bá Phở Việt

Theo các nghệ nhân, chuyến đi này góp phần định hình phở không chỉ là món ăn đường phố mà là đại diện cho sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam. Tại mỗi điểm đến, phở Việt không chỉ được các nghệ nhân trực tiếp chế biến và giới thiệu tới công chúng, mà còn trở thành “sứ giả”, lan toả các câu chuyện về văn hóa, con người, đưa hình ảnh đất nước Việt Nam đến gần hơn với công chúng quốc tế.

7 điểm dừng chân – 7 câu chuyện kể về phở Việt

Trò chuyện với chúng tôi, chị Lê Thị Thiết, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hoá ẩm thực Việt Nam, Chủ tịch Hội Văn hoá ẩm thực tỉnh Ninh Bình cho biết, chị và các nghệ nhân vừa trải qua hành trình đặc biệt dài 21 ngày tại 6 nước châu Âu, nhằm quảng bá Phở Việt và các món ăn truyền thống. Trong chuyến đi, chị Thiết là trưởng nhóm, ngoài ra còn có 7 nghệ nhân, đầu bếp nổi tiếng như ông Vũ Ngọc Vượng, chủ chuỗi quán phở Ngọc Vượng (Hà Nội), nghệ nhân Nguyễn Thị Ánh, Phó Chủ tịch Hội Đầu bếp Chuyên nghiệp Hà Nội; các nghệ nhân phở Nam Định...

Chị Thiết cho biết, đây là lần thứ 2 chị đi châu Âu giới thiệu món phở, nhưng là lần đầu tiên quy tụ một lực lượng đông đảo nghệ nhân nổi tiếng cả nước mang phở sang trực tiếp nấu tại nước bạn. Cũng là lần đầu tiên nhóm đầu bếp dừng chân tại 7 thành phố lớn và có thể nói là một cuộc "tiền trạm" để chuẩn bị cho việc xuất khẩu văn hóa ẩm thực một cách chuyên nghiệp, thay vì những chuyến đi nhỏ lẻ, mang tính cá nhân như trước đây.

Tại thành phố Praha (Cộng hòa Séc), ngày 26/06, Chương trình mang tên "Rực rỡ Việt Nam" do thế hệ người Việt thứ hai và thứ ba đứng ra tổ chức cùng các đầu bếp. Tại đây, đoàn giới thiệu phở bò và phở cuốn. Những người bản địa ở Praha rất hào hứng khi được tự tay cuốn những cuốn phở và tìm hiểu sâu hơn về món ăn thông qua nước mắm Việt Nam.

Có những người từng đến Việt Nam ăn phở thì nhận xét rằng, đây là bát phở ngon nhất họ từng ăn, vì họ được tận mắt nhìn các nghệ nhân chế biến, tận tai nghe kể về văn hóa chế biến phở cũng như câu chuyện về các loại gia vị. Đặc biệt, các bạn trẻ thế hệ sau cảm thấy rất tự hào khi được làm "cầu nối", phiên dịch lại những câu chuyện từ các nghệ nhân cho người bản địa.

“Tại Slovakia, đây thực sự là dấu ấn đặc biệt lớn khi chúng tôi là một trong những đoàn Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Slovakia và vinh dự được phục vụ ẩm thực tại cuộc thi trao vương miện Hoa hậu Slovakia. Thực đơn gồm: Nem rán, phở trộn, phở cuốn, bánh mì, bánh rán phục vụ các quan chức và quan khách quốc tế. Sự kiện thu hút sự quan tâm của hơn 10.000 người, khách xếp hàng dài chờ đợi để được thưởng thức bát phở do nghệ nhân trực tiếp chế biến.

Chúng tôi cũng cảm thấy rất hạnh phúc và vinh dự khi tham dự sự kiện có Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Giang và phu nhân, bà Trần Thu Hằng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Slovakia, cùng đại diện các cơ quan, tổ chức, cộng đồng người Việt và đông đảo bạn bè quốc tế...”, chị Lê Thị Thiết xúc động kể.

Tại Áo, chương trình giao lưu có sự tham gia của đại diện Liên Hiệp Quốc, UNESCO và đại sứ các nước. Ngoài phở, đoàn còn giới thiệu thêm các món ăn đặc sản đậm nét vùng miền như: Bún chả Hà Nội, chả cá Lã Vọng, bánh xèo miền Trung, bánh mì Sài Gòn. Các vị đại sứ rất phấn khởi khi được trực tiếp trải nghiệm chan nước dùng và cuốn phở.

Trong khi đó, điểm dừng chân tại Hungary là nơi đông khách bản địa nhất với gần 1.000 người trải nghiệm. Tại Berlin (Đức), đoàn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ cộng đồng người Việt đã có bề dày kinh doanh ẩm thực thành công suốt 30 năm tại nước Đức, như nhà hàng Thành Koch.

“Ẩm thực là một trong những cách gần gũi nhất để giới thiệu hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế. Chuyến đi này, chúng tôi kể câu chuyện về quê hương thông qua ẩm thực. Mỗi món ăn không chỉ phản ánh đặc trưng của điều kiện tự nhiên, văn hóa và lịch sử, mà còn chứa đựng triết lý sống, sự gắn kết với gia đình, quê hương và truyền thống dân tộc”, chị Thiết chia sẻ.

450kg hành lý và khẳng định “tròn vị” Việt

Để chuẩn bị cho chuyến đi, chị Lê Thị Thiết cho biết, đoàn đã phải đối mặt với rất nhiều nỗi lo, đặc biệt là khâu vận chuyển nguyên liệu từ Việt Nam đi qua nhiều quốc gia.

“Chúng tôi đã mang theo 450kg hàng hóa bao gồm bánh phở, gạo và các loại gia vị đặc trưng như quế chi, thảo quả, hồi, muối, gừng, hành, tỏi, thậm chí chúng tôi còn cô đặc cả mắm tôm, nước mắm mang sang tận nơi. Thật ra ở châu Âu không thiếu gì nước mắm nhưng chủ yếu là nước mắm của Thái Lan, Trung Quốc, không thể "tròn vị" cho những món ăn đại diện cho tinh thần ẩm thực Việt. Quan sát thực tế trong những ngày chúng tôi trực tiếp đứng bếp ở châu Âu cho thấy, đây là một khoảng trống rất lớn cho ngành F&B và xuất khẩu nông thổ sản Việt Nam”, chị Thiết nói.

Với sự giúp đỡ của các tổ chức, cơ quan, gần nửa tấn hàng hoá cùng đồ đạc của 8 thành viên trong đoàn đã được thông quan thuận lợi. Ở mỗi điểm dừng chân, các nghệ nhân nhận được sự hỗ trợ, quan tâm lớn của cộng đồng người Việt và Hội đồng hương Ninh Bình tại châu Âu, gồm nơi ăn chốn ở, phương tiện di chuyển giữa các thành phố lớn ở 6 nước.

“Chúng tôi xác định đây là chuyến đi cống hiến và lan toả, không tính đến lời lãi, và các thành viên đều tự đóng góp thêm kinh phí. Nhưng điều chúng tôi nhận lại là niềm tự hào vô bờ bến khi bản thân đã có những đóng góp không nhỏ trong việc quảng bá ẩm thực và văn hoá Việt Nam”, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hoá ẩm thực Việt Nam khẳng định.

Theo chị, Việt Nam sở hữu bề dày lịch sử cùng nền văn hóa phong phú, trong đó ẩm thực là một phần quan trọng tạo nên bản sắc dân tộc. Mỗi món ăn không chỉ được hình thành từ nguyên liệu và kỹ thuật chế biến mà còn lưu giữ ký ức về quê hương, con người và những giá trị văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Việc lựa chọn phở làm biểu tượng xuyên suốt hành trình không chỉ nhằm giới thiệu một món ăn nổi tiếng của Việt Nam mà còn hướng tới lan tỏa những giá trị văn hóa, thúc đẩy giao lưu và kết nối cộng đồng người Việt ở nước ngoài với quê hương.

Trong bối cảnh ngoại giao văn hóa ngày càng được chú trọng, các hoạt động như Phở Cultural Roadshow Europe 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao vị thế của ẩm thực Việt trên bản đồ thế giới, đồng thời tạo thêm cầu nối để bạn bè quốc tế hiểu hơn về bản sắc văn hóa Việt Nam.

Sau chuyến đi, nhiều nghệ nhân cũng đã có sự thay đổi lớn trong cách nhìn nhận về nghề. Họ học được cách vận hành chuyên nghiệp trong ngành F&B của nước ngoài, từ chuỗi cung ứng đến cách phục vụ và quản lý nguyên liệu. Hay như việc cải tiến kỹ thuật, nghệ nhân Vũ Ngọc Vượng đã nghiên cứu cách nấu phở truyền thống không dùng mì chính mà vẫn giữ được vị ngọt thanh, đậm đà để phù hợp với xu hướng quốc tế. Các nghệ nhân nhận ra rằng, khách hàng sẽ ăn bằng mắt, bằng tai trước khi nếm bằng miệng, nên việc kể câu chuyện văn hóa cùng mỗi món ăn là vô cùng quan trọng.

"Tôi vô cùng tự hào khi được đồng hành cùng chương trình, góp phần giới thiệu hương vị và giá trị văn hóa của phở Việt đến với bạn bè quốc tế. Là một nghệ nhân ẩm thực, tôi càng thấu hiểu rằng mỗi bát phở không chỉ là một món ăn, mà còn chứa đựng lịch sử, truyền thống và tâm huyết của biết bao thế hệ người làm nghề. Tại mỗi điểm đến, sự yêu mến và đón nhận của bạn bè quốc tế dành cho phở Việt là nguồn động viên to lớn để chúng tôi tiếp tục gìn giữ và lan tỏa tinh hoa ẩm thực của dân tộc", nghệ nhân Vũ Ngọc Vượng chia sẻ.

"Ẩm thực là ngôn ngữ chung có khả năng kết nối con người và vượt qua rào cản về địa lý và văn hóa. Một bữa ăn ngon không chỉ mang lại trải nghiệm về hương vị mà còn tạo cơ hội để các cộng đồng hiểu hơn về lịch sử, truyền thống và lối sống của nhau...", nghệ nhân Lê Thị Thiết nói.

×