Hành trình thoát nghèo nhờ ứng dụng khoa học công nghệ ở xã Liên Sơn (Phú Thọ)

Sản xuất hữu cơ, nền tảng cho con đường thoát nghèo bền vững

Con đường dẫn vào thôn Đồng Sương, xã Liên Sơn, tỉnh Phú Thọ những ngày cuối năm vàng óng màu cây trái. Xen giữa những khu vườn yên ả là mảnh vườn 4.500m² của gia đình ông Bạch Xuân Tráng (sinh năm 1977) và bà Nguyễn Thị Bích Nhuận (sinh năm 1979, dân tộc Mường).

Không biển hiệu, không hàng rào cầu kỳ, nhưng chỉ cần bước chân vào vườn là có thể cảm nhận rõ sự ngăn nắp, chỉn chu và sức sống lan tỏa từ luống rau, từng gốc ổi.

Ít ai biết rằng, hơn một thập kỷ trước, gia đình ông Tráng từng nằm trong nhóm hộ khó khăn của xã. Khi mới tách ra ở riêng, vốn liếng gần như không có, sản xuất manh mún, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thị trường. Cuộc sống của hai vợ chồng trẻ khi ấy gắn liền với những nỗi lo “trồng cây gì, bán cho ai” để có thu nhập ổn định.

“Làm nông mà không biết trước đầu ra thì rất bấp bênh. Có vụ được mùa nhưng giá rớt, công sức coi như đổ sông đổ biển”, bà Nhuận, vợ ông Tráng nhớ lại.

Bước ngoặt đến với gia đình ông Tráng khi hai vợ chồng quyết định chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp hữu cơ, coi đây là hướng đi lâu dài thay vì chạy theo năng suất ngắn hạn.

Trên diện tích vườn hiện có, ông Tráng trồng 300 cây ổi theo quy trình hữu cơ, kết hợp trồng rau sạch, mít, na… tạo thành mô hình sản xuất đa canh, tận dụng tối đa lợi thế đất đai.

Dẫn chúng tôi đi thăm vườn ổi đang vào vụ chuẩn bị quả cho dịp Tết nguyên đán, ông Tráng chỉ xuống những gốc cây rợp bóng và kể một câu chuyện tưởng chừng rất nhỏ: “Nếu các anh để ý sẽ thấy trong vườn có nhiều cóc sinh sống. Làm hữu cơ thì không phun thuốc hóa học, nên những con vật này giúp tôi bắt côn trùng, giữ cân bằng sinh thái cho vườn”.

Cách làm ấy đòi hỏi ông Tráng nhiều công chăm sóc hơn. Thay vì phun thuốc, ông Tráng lựa chọn các biện pháp sinh học, bẫy côn trùng thân thiện môi trường và tỉ mỉ bọc từng quả ổi để tránh ruồi vàng đục quả.

“Năng suất không thể cao bằng vườn dùng thuốc hóa học, nhưng đổi lại là chất lượng và sự tin tưởng của thị trường”, ông Tráng nói.

Chính nhờ kiên trì với con đường sản xuất sạch, ổi hữu cơ của gia đình ông Tráng luôn được các cửa hàng chuyên kinh doanh nông sản an toàn tại Hà Nội đặt mua trước. Giá bán ổn định, ít bị ép giá giúp người trồng yên tâm đầu tư lâu dài.

Song song với vườn ổi, bà Nhuận chăm chút từng luống rau hữu cơ. Công việc hàng ngày của bà gắn liền với nhặt cỏ, bắt sâu, tưới nước sạch, thu hoạch đúng thời điểm. Những luống rau xanh tốt không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là thành quả của sự cần mẫn và thay đổi tư duy sản xuất.

Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tạo “đòn bẩy” cho nông dân

Không chỉ thay đổi phương thức canh tác, gia đình ông Tráng còn từng bước tiếp cận khoa học công nghệ và tư duy chuyển đổi số trong sản xuất, tiêu thụ nông sản. Việc tham gia Hợp tác xã Nông sản Hữu cơ do ông Hoàng Văn Tân làm Giám đốc đã giúp hai vợ chồng được hỗ trợ kỹ thuật, kết nối đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm.

Thông qua các lớp tập huấn, hướng dẫn của HTX và ngành nông nghiệp địa phương, ông Tráng tiếp cận quy trình sản xuất an toàn, ghi chép nhật ký canh tác, quản lý vườn theo hướng bài bản. Đây là điều kiện quan trọng để nông sản đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường hiện đại.

Bên cạnh đó, ông Tráng cũng chủ động tìm kiếm thị trường bằng những cách rất “nông dân nhưng linh hoạt”. Ngoài việc bán qua HTX, ông còn tận dụng các mối quen tại Hà Nội, trực tiếp mang rau, ổi sạch đến giao tận nơi cho khách hàng để có giá tốt hơn. “Đi nhiều, gặp nhiều thì mới hiểu người tiêu dùng cần gì, từ đó điều chỉnh cách làm cho phù hợp”, ông Tráng chia sẻ.

Hiện nay, mỗi năm gia đình ông Tráng thu về khoảng 350 triệu đồng từ rau và ổi hữu cơ. Ngoài ra, 20 cây mít mới trồng đã bắt đầu cho thu hoạch, hứa hẹn nguồn thu ổn định trong những năm tới. Từ một hộ khó khăn, gia đình ông Tráng đã xây dựng được cuộc sống vững vàng, nhà cửa khang trang, con cái được học hành đầy đủ.

Không dừng lại ở đó, ông Tráng và bà Nhuận còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với bà con trong thôn, trong xã. Nhiều hộ dân đã đến tham quan, học hỏi mô hình sản xuất hữu cơ, từng bước thay đổi tư duy từ “làm nhiều” sang “làm sạch, làm bền”.

Câu chuyện ở xã Liên Sơn cho thấy, giảm nghèo trong giai đoạn mới không chỉ là hỗ trợ vốn hay trợ cấp, mà quan trọng hơn là giúp người dân tiếp cận khoa học công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi và từng bước hòa nhập vào kinh tế số nông thôn. Khi người nông dân làm chủ tri thức và thị trường, con đường thoát nghèo sẽ không còn mong manh, mà trở nên bền vững và lâu dài.

×