Hạt tiêu Tiên Phước của tỉnh Quảng Nam trước đây, nay thuộc Đà Nẵng được công nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý

Ngày 25/5, UBND xã Tiên Phước, thành phố Đà Nẵng chính thức tổ chức lễ công bố và đón nhận văn bằng bảo hộ Chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho sản phẩm hạt tiêu. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc khẳng định thương hiệu và nâng cao giá trị kinh tế cho sản vật địa phương.

Bảo hộ pháp lý cho “vàng đen” ở Đà Nẵng

Trước đó, dựa trên đề xuất của địa phương và kết quả khảo sát thực tế, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng đã xây dựng nhiệm vụ “Đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm tiêu Tiên Phước”. Đây là dự án thuộc Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030, được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt triển khai.

Thành quả của nỗ lực này là Quyết định số 179/QĐ-SHTT ngày 29/4/2026 của Cục Sở hữu trí tuệ về việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00152 cho sản phẩm hạt tiêu “Tiên Phước”.

Theo văn bằng bảo hộ, UBND xã Tiên Phước là tổ chức đại diện được giao quản lý chỉ dẫn địa lý này. Khu vực địa lý được bảo hộ nghiêm ngặt bao gồm các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà thuộc thành phố Đà Nẵng (trước kia là huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam).

Hạt tiêu Tiên Phước từ lâu đã nổi tiếng khắp nơi nhờ hương thơm đậm, vị cay nồng đặc trưng và chất lượng vượt trội. Theo hồ sơ mô tả, sản phẩm thương mại gồm ba dạng chính, tiêu xanh, tiêu đen và tiêu trắng.

Số liệu phân tích khoa học cho thấy, tiêu đen Tiên Phước có hàm lượng piperin từ 6,82% - 7,17%; hàm lượng tinh dầu bay hơi đạt 2,47% - 2,67%.

Tiêu trắng Tiên Phước có hàm lượng piperin đạt từ 7,32% - 7,44%, tạo nên vị cay nồng đặc trưng không thể trộn lẫn với bất kỳ vùng trồng tiêu nào khác.

Các chuyên gia xác định, chất lượng thượng hạng này là kết quả từ sự giao thoa giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và tập quán canh tác truyền thống. Cây tiêu tại đây được trồng trên vùng gò đồi nhiều sỏi sạn, khí hậu có biên độ nhiệt ngày đêm lớn cùng số giờ nắng cao, giúp cây tích lũy hàm lượng tinh dầu và piperin vượt trội.

Bên cạnh đó, người dân địa phương vẫn giữ vững các phương thức canh tác truyền thống, sử dụng choái sống, bố trí hàng tiêu theo hướng Đông – Tây để tối ưu ánh sáng, ưu tiên dùng phân chuồng và phân hữu cơ vi sinh. Những kinh nghiệm đúc kết qua nhiều thế hệ đã tạo nên bản sắc riêng biệt cho sản phẩm.

Sản vật nghìn năm từ thổ nhưỡng và đôi bàn tay nông dân gánh vác sứ mệnh mới

Không chỉ là nông sản thuần túy, hạt tiêu Tiên Phước còn mang đậm dấu ấn lịch sử. Từ đầu thế kỷ XVII, hồ tiêu nơi đây đã là mặt hàng giao thương bận rộn tại vùng Đàng Trong thông qua thương cảng quốc tế Hội An. Nhiều tài liệu của các học giả trong và ngoài nước đều ca ngợi đây là một sản vật quý có danh tiếng từ sớm. Trong đời sống tinh thần, cây tiêu cũng đi vào ca dao, gắn bó mật thiết với ký ức cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ danh tiếng, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước. Đây là tiền đề vững chắc để xây dựng chuỗi giá trị bền vững, tăng sức cạnh tranh cho hạt tiêu trên thị trường.

Cùng với sâm Ngọc Linh, quế Trà My, yến sào Cù Lao Chàm hay nước mắm Nam Ô, chỉ dẫn địa lý hạt tiêu “Tiên Phước” được kỳ vọng sẽ nâng tầm hạt tiêu địa phương thành một thương hiệu giá trị cao, bứt phá tại thị trường nội địa và vươn tầm quốc tế.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Hùng Anh - Chủ tịch UBND xã Tiên Phước, thành phố Đà Nẵng chia sẻ: “Việc sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước được cấp Giấy chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý là niềm vinh dự, tự hào lớn của đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương. Sự kiện này không chỉ bảo vệ danh tiếng sản phẩm, phát triển sản xuất bền vững mà còn mở ra cơ hội lớn để nâng cao giá trị thương hiệu, tăng sức cạnh tranh, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân”.

Cũng trong dịp này, UBND xã Tiên Phước đã công bố quyết định trao quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho 20 tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hạt tiêu trong vùng bảo hộ.

Đồng thời, địa phương chính thức ban hành quy chế quản lý và sử dụng chỉ dẫn địa lý nhằm thống nhất công tác kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu một cách bài bản trong thời gian tới.

×