Hạt tiêu Việt Nam lên bàn ăn ở Trung Đông, xuất khẩu hồ tiêu đang đứng trước cơ hội hiếm có trong 5 năm tới

Đáng chú ý, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) có hiệu lực từ ngày 3/2/2026 đang tạo thêm động lực để xuất khẩu hồ tiêu sang Trung Đông tăng tốc, giúp doanh nghiệp Việt mở rộng hiện diện tại một trong những khu vực nhập khẩu thực phẩm lớn nhất thế giới.

Xuất khẩu hồ tiêu sang Trung Đông chiếm ưu thế áp đảo

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), năm 2025, xuất khẩu hồ tiêu và gia vị của Việt Nam đạt hơn 2,1 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay.

Riêng khu vực Trung Đông và Nam Á đóng vai trò đặc biệt quan trọng khi Việt Nam hiện chiếm khoảng 60% lượng hồ tiêu nhập khẩu của Trung Đông và cung cấp tới 90% nhu cầu quế của khu vực Nam Á, chủ yếu là Ấn Độ và Bangladesh.

5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu hồ tiêu và gia vị tiếp tục đạt hơn 982 triệu USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước. Riêng hồ tiêu đạt giá trị 789,2 triệu USD, tăng gần 14%.

Ông Lê Việt Anh - Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam cho biết, Trung Đông và Nam Á là những thị trường tiêu thụ gia vị thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Hồ tiêu, quế, hồi, gừng hay nghệ đều là thành phần quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người dân khu vực này nên nhu cầu tương đối ổn định.

Không chỉ vậy, nhiều quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) phải nhập khẩu trên 80% nhu cầu thực phẩm. Điều này tạo dư địa lớn cho xuất khẩu hồ tiêu sang Trung Đông cũng như các mặt hàng gia vị khác của Việt Nam.

Một lợi thế đáng chú ý khác là UAE đang đóng vai trò trung tâm logistics và tái xuất hàng hóa lớn nhất khu vực.

Theo ông Trương Xuân Trung, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE, khoảng 40-50% hàng hóa nhập khẩu vào nước này tiếp tục được tái xuất sang các nước GCC, châu Phi và Nam Á. Điều đó đồng nghĩa một đơn hàng thành công tại UAE có thể mở ra cánh cửa tiếp cận thị trường hơn 2 tỷ người tiêu dùng.

Với CEPA, UAE cam kết tự do hóa tới 94,9% số dòng thuế đối với hàng hóa Việt Nam. Nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm, trong đó có hồ tiêu, được hưởng thuế suất 0% ngay khi hiệp định có hiệu lực. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh đáng kể cho doanh nghiệp Việt trước các đối thủ chưa có FTA với UAE.

Xuất khẩu hồ tiêu sang Trung Đông, chỉ một giấy chứng nhận có thể quyết định số phận cả lô hàng

Dù cơ hội rất lớn, các chuyên gia cho rằng xuất khẩu hồ tiêu sang Trung Đông không thể chỉ dựa vào lợi thế thuế quan.

Tại hội thảo Cơ hội và giải pháp thúc đẩy xuất khẩu các ngành hàng chủ lực sang thị trường Trung Đông và Nam Á tổ chức mới đây tại TP.HCM, bà Trần Thị Thùy Trang, đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho rằng, chứng nhận Halal hiện là điều kiện gần như bắt buộc đối với nhiều mặt hàng thực phẩm muốn thâm nhập thị trường Hồi giáo.

“Nếu sản phẩm không có chứng nhận Halal hợp lệ được cơ quan có thẩm quyền UAE công nhận, hàng hóa có thể bị từ chối thông quan ngay tại cảng”, bà Trang nhấn mạnh.

Hiện quy mô thị trường thực phẩm Halal toàn cầu đã vượt 2.700 tỷ USD và dự báo tiếp tục tăng trưởng khoảng 8-9% mỗi năm. Riêng xuất khẩu nông, thủy sản có chứng nhận Halal của Việt Nam sang Trung Đông mới đạt khoảng 700 triệu USD, cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất lớn.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu nhận định, các FTA mới đang mở ra thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp Việt đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu Halal và xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường bài bản.

Một thực tế khác là tỷ lệ sản phẩm hồ tiêu và gia vị chế biến sâu của Việt Nam vẫn còn thấp. Phần lớn hàng xuất khẩu vẫn ở dạng nguyên liệu hoặc sơ chế nên giá trị gia tăng chưa cao.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, xu hướng tiêu dùng tại Trung Đông và Nam Á đang chuyển dần sang các sản phẩm giá trị gia tăng như gia vị nghiền, gia vị phối trộn, gia vị đóng gói bán lẻ, tinh dầu và chiết xuất gia vị. Đây là hướng đi giúp ngành hồ tiêu Việt Nam nâng cao giá trị xuất khẩu thay vì chỉ cạnh tranh bằng sản lượng.

Trong khi đó, UAE, Israel và sắp tới có thể là toàn bộ khối GCC đang tạo thành mạng lưới FTA mới cho hàng Việt Nam. Nếu tận dụng tốt lợi thế thuế quan, đáp ứng các tiêu chuẩn Halal và đầu tư mạnh vào chế biến sâu, xuất khẩu hồ tiêu sang Trung Đông hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của ngành nông sản Việt Nam giai đoạn 2026-2030.

×