Hiện thực hóa Nghị quyết 57: Việt Nam xây "bệ phóng" cho chip bán dẫn Make in Vietnam

Ngày 26/6, Bộ Khoa học và Công nghệ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (VNMPW/CC) - trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip, kết nối hoạt động nghiên cứu, thiết kế vi mạch trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu. Sự kiện có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn bán dẫn quốc tế, viện nghiên cứu và trường đại học.

Việc ra mắt Trung tâm là minh chứng rõ nét cho sự cam kết của Chính phủ trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW của Đảng. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu theo đúng mục tiêu của Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia Đông Nam Á có hạ tầng hỗ trợ sản xuất thử chip ở cấp quốc gia.

Tháo gỡ điểm nghẽn sản xuất thử chip bán dẫn

Một trong những rào cản lớn nhất của ngành bán dẫn Việt Nam là chưa có năng lực sản xuất chip ở quy mô công nghiệp và thiếu hạ tầng phục vụ sản xuất thử. Phần lớn doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học phải gửi thiết kế ra nước ngoài để chế tạo, khiến chi phí cao và thời gian kéo dài.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, mỗi lần chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử (tape-out) có chi phí khoảng 30.000-200.000 USD, trong khi thời gian chờ thường từ 12-24 tháng.

Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn trong nước đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học đào tạo lĩnh vực bán dẫn và các ngành liên quan. Đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - gộp nhiều thiết kế trên cùng một đợt chế tạo để giảm chi phí - Trung tâm được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm đáng kể chi phí sản xuất thử và thúc đẩy các sản phẩm chip "Make in Vietnam".

Theo Quyết định 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin.

Trung tâm sẽ cung cấp hạ tầng dùng chung cho toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn, từ hỗ trợ thiết kế, kiểm chứng, kết nối với các nhà máy chế tạo (foundry), đóng gói, kiểm thử đến hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm.

Bên cạnh đó, Trung tâm sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab), đồng thời kết nối các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và quỹ đầu tư nhằm đưa các thiết kế chip vào thị trường.

Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp phát triển sản phẩm. Giai đoạn 2028-2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần kinh phí để hoàn thiện hạ tầng, công cụ thiết kế và hệ thống phòng thí nghiệm. Sau năm 2030, Trung tâm hướng tới trở thành đơn vị hỗ trợ sản xuất thử chip có uy tín trong khu vực Đông Nam Á.

Mở rộng hợp tác với các tập đoàn chip bán dẫn hàng đầu

Tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký biên bản ghi nhớ với 19 đối tác trong và ngoài nước, gồm các doanh nghiệp lớn trong chuỗi cung ứng bán dẫn như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC, GlobalFoundries, cùng nhiều trường đại học và doanh nghiệp công nghệ trong nước như Viettel, FPT và các viện nghiên cứu.

Các thỏa thuận tập trung vào đào tạo nhân lực, hỗ trợ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử chip, chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và kết nối doanh nghiệp với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo.

Trung tâm cũng công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn gồm 21 chuyên gia trong và ngoài nước nhằm hỗ trợ định hướng chiến lược, tư vấn kỹ thuật và phát triển hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam.

Việc đưa Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn vào hoạt động được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và thế giới.

Chip bán dẫn là thước đo năng lực tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia

Phát biểu tại lễ ra mắt Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (VNMPW/CC), Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, chip bán dẫn là nền tảng của hầu hết các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật (IoT), robot, xe điện, quốc phòng, an ninh và hạ tầng số. Vì vậy, năng lực phát triển bán dẫn đã trở thành thước đo về trình độ công nghệ, đổi mới sáng tạo và tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia.

Theo Cục trưởng Lịch, Việt Nam có nền tảng phát triển ngành bán dẫn với hơn 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, khoảng 7.000 kỹ sư và doanh thu ngành đạt trên 21 tỷ USD trong năm 2025.

Tuy nhiên, để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam cần giải quyết "điểm nghẽn" lớn nhất là năng lực chuyển bản thiết kế thành sản phẩm chip thực tế. Chi phí tape-out cao, thiếu đầu mối điều phối, thiếu hạ tầng sản xuất thử và đo kiểm đang là rào cản đối với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các nhóm khởi nghiệp.

Cục trưởng Lịch cho biết, việc thành lập Trung tâm là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng các chiến lược và chính sách phát triển công nghiệp bán dẫn của Chính phủ.

Trung tâm có sứ mệnh kết nối hoạt động thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử và từng bước thương mại hóa sản phẩm chip, thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW), giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian và tăng cơ hội kiểm chứng thiết kế.

"Trung tâm sẽ là mắt xích quan trọng của hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, giúp các ý tưởng không chỉ dừng lại ở bản vẽ hay phòng thí nghiệm mà có thể trở thành những con chip thật, từng bước đưa ra thị trường", Cục trưởng Lịch nhấn mạnh.

Cục trưởng Lịch cũng cho rằng, một ngành công nghiệp bán dẫn mạnh không thể được xây dựng bởi một tổ chức riêng lẻ mà cần sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và các đối tác quốc tế.

Việc Trung tâm ký kết hợp tác với 19 đối tác và thành lập Hội đồng tư vấn gồm 21 chuyên gia ngay trong ngày ra mắt sẽ tạo nền tảng để hình thành cộng đồng thiết kế vi mạch mạnh, thúc đẩy liên kết nghiên cứu, đào tạo, sản xuất thử và thương mại hóa, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành bán dẫn Việt Nam.

×