Hiểu lầm khiến doanh nghiệp nhỏ thờ ơ với kênh dẫn sản phẩm giá trị hàng triệu USD

Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia đã đóng góp vào việc nâng cao vị thế thương mại của Việt Nam trên bình diện quốc tế.

Theo đó, chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại đã hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong việc tiếp cận thị trường quốc tế và tăng cường năng lực cạnh tranh.

Đã có 630 đề án được phê duyệt, với tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước vượt 650 tỷ đồng.

Các đề án này được giao cho các cơ quan, tổ chức trung ương và địa phương thực hiện trong nước và nước ngoài.

Hơn 41.000 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức xúc tiến thương mại đã được hỗ trợ tham gia và hưởng lợi.

Giá trị giao dịch từ các hoạt động này tăng trưởng qua các năm, với các hợp đồng và biên bản thương thảo ký kết tại sự kiện xúc tiến thương mại ở nước ngoài đạt khoảng 425 triệu USD, trong khi giá trị giao dịch trực tiếp tại các sự kiện trong nước vượt 500 tỷ đồng.

Riêng năm 2025, Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại đã được phê duyệt 114 đề án, trong đó có 81 đề án tập trung vào phát triển ngoại thương và 33 đề án liên quan đến phát triển thị trường trong nước.

Các đề án này do các tổ chức xúc tiến thương mại thuộc các bộ, cơ quan trung ương, trung tâm xúc tiến thương mại địa phương và hiệp hội ngành hàng chủ trì thực hiện.

Tính đến hết tháng 11/2025, đã có 83 đề án hoàn thành và 31 đề án đang triển khai, hỗ trợ hơn 7.200 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức tham gia hơn 1.720 gian hàng, thu hút hơn 12.000 lượt khách tham quan. Các con số này chưa bao gồm doanh nghiệp hưởng lợi gián tiếp qua các phương tiện thông tin đại chúng.

Giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam đạt 519,6 tỷ USD, tăng 2,5% và duy trì thứ hạng 32 thế giới. Trong đó, các hoạt động xúc tiến phát triển ngoại thương đã ghi nhận gần 200 hợp đồng được ký kết trực tiếp với tổng giá trị hơn 71 triệu USD, đồng thời thu hút hơn 720 nghìn lượt khách quan tâm đến sản phẩm, hàng hóa Việt Nam.

Đối với các hoạt động trong nước, các hội chợ và triển lãm cấp vùng thường thu hút trung bình trên 200 doanh nghiệp tham gia trưng bày tại khoảng 300 gian hàng, với doanh thu từ 20-50 tỷ đồng và hàng trăm nghìn lượt khách tham dự, mua sắm.

Các hoạt động này tạo kênh “thử thị trường” và kết nối tiêu thụ hiệu quả cho nhóm sản phẩm địa phương, sản phẩm OCOP, nông sản chế biến và hàng tiêu dùng, giúp nhiều DNNVV mở rộng hệ thống đại lý/phân phối và tăng nhận diện thương hiệu trong nước.

Những con số khổng lồ nêu trên cho thấy hiệu quả của hoạt động xúc tiến thương mại với đầu ra sản phẩm của doanh nghiệp.

Bên cạnh các kết quả bước đầu, chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường còn bộc lộ một số hạn chế như chính sách quy định tại Luật Hỗ trợ DNNVV về thành lập hoặc tham gia thành lập chuỗi phân phối sản phẩm theo hình thức đối tác công tư trên thực tế không triển khai được do không có hướng dẫn cụ thể.

Ngoài ra, việc quy định chuỗi phân phối sản phẩm có ít nhất 80% số DNNVV tham gia cung ứng cho chuỗi sản phẩm sản xuất tại Việt Nam cũng chưa xác định được nội hàm cụ thể dẫn tới chính sách này không thu hút được các doanh nghiệp, tổ chức đầu tư kinh doanh tham gia.

Cùng đó, mức độ “nhận diện” chính sách của DNNVV còn thấp.

Kết quả khảo sát 500 DNNVV cho thấy, đa số DNNVV chưa nắm rõ về các chương trình, chưa biết hoặc chưa tận dụng được các kênh như Go Online, Vietnam Pavilion, sanviet.vn, DECOBIZ.

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp coi xúc tiến thương mại là hoạt động dành cho doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp xuất khẩu truyền thống.

Cần nhấn mạnh rằng, chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường được áp dụng theo Điều 13 Luật Hỗ trợ DNNVV, trong đó quy định có ít nhất 80% số doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cung ứng cho chuỗi sản phẩm sản xuất tại Việt Nam được hưởng các chính sách hỗ trợ về miễn/giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cùng đó, doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Có thể thấy, chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường theo Luật Hỗ trợ DNNVV và các chương trình, đề án liên quan đã tạo điều kiện cho một bộ phận DNNVV tiếp cận thị trường mới, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực xây dựng thương hiệu, phát triển kênh phân phối trong nước và xuất khẩu.

Tuy nhiên, mức độ thụ hưởng của khu vực DNNVV nhìn chung còn hạn chế, nhiều hoạt động mới chỉ dừng ở hoạt động kết nối ngắn hạn, chưa hỗ trợ thực chất DNNVV nâng cao chất lượng sản phẩm để tham gia thị trường bền vững.

Do đó, Bộ Tài chính cho rằng, cần thiết có một nội dung chính sách riêng cho “Chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường”, với một nhóm chính sách đặc thù, khác biệt với các nhóm chính sách khác chủ yếu tác động tới nâng cao năng lực và hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp.

Bộ Tài chính cho rằng, chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường tác động trực tiếp tới doanh thu của doanh nghiệp, được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Bên cạnh đó, kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường cho doanh nghiệp nên là một nhóm chính sách độc lập, không lồng ghép với các nhóm chính sách khác. Những giải pháp mới này đã được Bộ Tài chính đưa vào xây dựng tại dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV (sửa đổi).

×