Hỗ trợ nông dân ĐBSCL bằng giải pháp tối ưu, ít tốn kém, lãnh Trung tâm Khuyến nông quốc gia nói "lời gan ruột"

Thưa ông, hiện nay cơ giới hóa nông nghiệp tại ĐBSCL đã có những bước tiến dài. Tuy nhiên, trong bối cảnh thực hiện Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, yêu cầu về thiết bị máy móc có gì khác biệt so với trước đây?

- Trước đây, chúng ta nói đến cơ giới hóa là để giải phóng sức lao động, làm cho nhanh, cho kịp thời vụ. Nhưng với Đề án 1 triệu héc-ta lúa sạch, cơ giới hóa phải mang một tâm thế mới là cơ giới hóa đồng bộ và chính xác.

Việc giới thiệu thiết bị máy móc hiện nay không chỉ là bán một cái máy, mà là tạo cơ hội để người dân tiếp cận, lựa chọn giải pháp phù hợp nhất để cơ giới hóa nông nghiệp theo tiêu chuẩn xanh.

Muốn có lúa sạch, chất lượng cao, chúng ta không thể làm theo kiểu thủ công, ước chừng. Máy móc giúp chúng ta chính xác hóa từ khâu gieo sạ, bón phân đến thu hoạch. Xây dựng vùng nguyên liệu gắn với tăng trưởng xanh là xu thế không thể đảo ngược, và máy móc chính là "xương sống" của xu thế đó.

Ông có nhắc đến việc "lựa chọn phù hợp". Vậy Trung tâm Khuyến nông Quốc gia có tiêu chuẩn gì khi đưa các thiết bị này đến với bà con?

- ĐBSCL có địa hình, thổ nhưỡng rất đa dạng, từ vùng đất phèn mặn đến vùng ngọt ổn định. Vì vậy, chúng tôi luôn nghiên cứu, tìm tòi để đưa ra giải pháp, thiết bị phù hợp cho từng tiểu vùng.

Quan điểm của chúng tôi rất khắt khe: Các thiết bị phải được cơ quan chức năng công nhận về tiêu chuẩn kỹ thuật và hiệu quả thực tế, chúng tôi mới đưa vào sản xuất. Chúng tôi không đưa những thứ "trên trời" xuống ruộng, mà đưa những gì nông dân cần và mảnh đất ấy cần.

Nhiều nông dân hiện nay vẫn lo ngại về chi phí đầu tư máy móc quá lớn. Với vai trò là "cầu nối", Trung tâm làm gì để bà con yên tâm thay đổi?

- Đây là trăn trở chính đáng, và cũng là lý do chúng tôi tập trung vào mô hình Hợp tác xã (HTX). Một hộ nông dân đơn lẻ khó có thể mua một chiếc máy bay phun thuốc (drone) hay máy sạ cụm hiện đại, nhưng một HTX thì có thể

Chúng tôi cam kết đồng hành cùng HTX và nông dân với mục tiêu tối thượng: Giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất. Khi áp dụng máy móc hiện đại như máy sạ hàng, sạ cụm, chúng ta giảm được 50% lượng giống; dùng drone giúp giảm đáng kể lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Cộng những cái "giảm" đó lại, lợi nhuận của người nông dân sẽ "tăng" lên một cách bền vững. Khuyến nông không chỉ dạy kỹ thuật, mà là cùng nông dân làm kinh tế.

Vai trò của HTX trong việc tiếp nhận khoa học kỹ thuật (KHKT) được ông đánh giá như thế nào trong giai đoạn này?

- HTX chính là "đầu tàu", chúng tôi tập trung đào tạo, chuyển giao cho các thành viên HTX để họ trở thành những chuyên gia trên chính cánh đồng của mình. Khi HTX tiếp cận được KHKT tiên tiến nhất, họ sẽ dẫn dắt cả vùng nguyên liệu đi lên theo đúng tiêu chuẩn lúa sạch mà Đề án đề ra.

Để 1 triệu héc-ta lúa không chỉ là con số trên giấy, công tác truyền thông khoa học kỹ thuật cần có bước đột phá gì, thưa ông?

- Truyền thông phải đi trước một bước, chúng tôi không chỉ truyền thông về mặt thông tin, mà phải truyền thông bằng thực tiễn. Nghĩa là phải có các mô hình trình diễn, những "cánh đồng mẫu mực" để bà con thấy tận mắt, sờ tận tay hiệu quả của máy móc.

Truyền thông khoa học kỹ thuật trong Đề án 1 triệu héc-ta lúa sạch là giúp nông dân hiểu rõ giá trị của chứng chỉ carbon, giá trị của việc canh tác giảm phát thải. Khi nông dân thấy được rằng làm lúa sạch không chỉ bán được giá cao hơn mà còn bảo vệ sức khỏe bản thân và môi trường cho con cháu, họ sẽ tự nguyện tham gia.

Ông có lời gửi gắm nào đến bà con nông dân đang chuẩn bị bước vào lộ trình sản xuất theo Đề án này?

- Tôi muốn khẳng định lại, thế giới đang thay đổi, thị trường đang thay đổi và chúng ta cũng phải thay đổi. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cam kết sẽ luôn ở bên cạnh, tìm tòi những giải pháp kỹ thuật ưu việt nhất, ít tốn kém nhất để hỗ trợ bà con. Đừng sợ công nghệ mới, hãy coi máy móc là người bạn đồng hành để cùng nhau đưa hạt gạo Việt Nam vươn xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

-Xin trân trọng cảm ơn ông!

×