Hòa hợp dân tộc, động lực nội sinh cho khát vọng bay cao của đất nước

Hòa hợp dân tộc tạo nền tảng đại đoàn kết

Theo TS Nguyễn Tiến Dĩnh, sau khi thống nhất đất nước, Việt Nam bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong bối cảnh đó, chính sách hòa hợp, hòa giải dân tộc được triển khai như một yêu cầu tất yếu nhằm hàn gắn vết thương chiến tranh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Ông nhấn mạnh, mục tiêu xuyên suốt là “tập hợp, đoàn kết toàn dân tộc thành một khối thống nhất, cùng chung ý chí phát triển đất nước”. Điều này đặc biệt quan trọng khi đất nước chuyển từ trạng thái chia cắt sang thống nhất, đòi hỏi sự đồng thuận cao để phát triển kinh tế - xã hội.

Một điểm nhấn quan trọng là chủ trương xóa bỏ mặc cảm, định kiến trong quá khứ, khẳng định mọi người Việt Nam đều là công dân của một quốc gia thống nhất. Tinh thần này được thể chế hóa qua nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. “Người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam” - TS Nguyễn Tiến Dĩnh dẫn lại, đồng thời cho rằng đây không chỉ là một tuyên bố chính trị mà còn là bước chuyển về tư duy chiến lược, đặt nền móng cho việc huy động nguồn lực toàn cầu của người Việt.

“Trên thực tế, các chính sách này đã góp phần mở rộng khối đại đoàn kết không chỉ trong nước mà còn vươn ra toàn cầu, khuyến khích kiều bào hướng về quê hương, tham gia đóng góp phát triển đất nước” - ông nói và cho rằng, cùng với vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức liên quan, tinh thần đại đoàn kết ngày càng được củng cố, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, TS Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng chính sách hòa hợp dân tộc cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng phát huy tối đa sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đặc biệt là nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Ông nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, kế tiếp các dấu mốc lịch sử năm 1945 và 1975, với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao… Để đạt được các mục tiêu này, yêu cầu đặt ra là phải huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, cả trong và ngoài nước. “Chưa bao giờ yêu cầu về đoàn kết toàn dân tộc, chung sức - chung lòng - chung trí tuệ lại đặt ra mạnh mẽ như hiện nay” - ông Dĩnh nói và cho rằng trong giai đoạn tới, động lực phát triển sẽ tập trung vào ba trụ cột: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây cũng chính là lĩnh vực mà cộng đồng trí thức, doanh nhân người Việt ở nước ngoài có nhiều lợi thế và khả năng đóng góp trực tiếp.

“Cần đặc biệt coi trọng, thu hút và tạo điều kiện để đội ngũ trí thức, chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” - ông nhấn mạnh.

"Muốn đi xa, phải đi cùng nhau. Và muốn đi cùng nhau, phải có niềm tin, có sự gắn kết. Chính sách hòa hợp dân tộc chính là nền tảng của sự gắn kết đó”.
TS Nguyễn Tiến Dĩnh

Chuyển hóa “tinh thần 30/4” thành động lực cải cách và phát triển

Khi được hỏi về việc chuyển hóa “tinh thần 30/4/1975” thành động lực phát triển, TS Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, sau Đại hội XIV của Đảng, việc chuyển hóa “tinh thần 30/4” thành hành động cụ thể không chỉ mang ý nghĩa kế thừa lịch sử mà còn là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy cải cách thể chế, bộ máy và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo TS Nguyễn Tiến Dĩnh, “tinh thần 30/4” trước hết là sự kết tinh của truyền thống hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước - tinh thần độc lập, tự chủ, ý chí vượt qua mọi khó khăn để vươn lên. Tinh thần ấy đã đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên độc lập, thống nhất năm 1975, và hôm nay cần tiếp tục được chuyển hóa thành động lực phát triển trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Ông nhấn mạnh, điểm cốt lõi để hiện thực hóa tinh thần đó chính là kiên định mục tiêu theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, gắn liền với hạnh phúc của nhân dân. Đây không chỉ là định hướng chính trị mà còn là nền tảng để xây dựng một xã hội “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Đáng chú ý, tư duy “dân là gốc” phải được nhận thức sâu sắc hơn. Điều này không chỉ mang ý nghĩa ngôn ngữ mà phản ánh bản chất của quản trị quốc gia hiện đại, nơi người dân thực sự là trung tâm của mọi chính sách. “Phải lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu cao nhất; nhà nước phải là nhà nước phục vụ, chính quyền phải phục vụ nhân dân” - TS Nguyễn Tiến Dĩnh khẳng định.

Nhắc lại tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “độc lập phải gắn liền với hạnh phúc của nhân dân”, theo nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, đây chính là “điểm tựa tư tưởng” để tập hợp và huy động toàn xã hội. Nếu không tạo ra được động lực này, sẽ khó có thể huy động sức mạnh tổng hợp của quốc gia trong thực hiện các nghị quyết lớn. “Cuối cùng, tất cả vẫn quy về một điểm: vì nhân dân, dân làm gốc. Nếu không vì lợi ích và hạnh phúc của nhân dân, sẽ không thể tạo ra sự đồng thuận và sức mạnh để phát triển đất nước” - TS Nguyễn Tiến Dĩnh nhấn mạnh. Ông cũng cho rằng, từ góc độ thể chế, điều đó đòi hỏi phải tiếp tục cải cách mạnh mẽ bộ máy, xây dựng chính quyền kiến tạo, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, cần cụ thể hóa các chính sách an sinh, phúc lợi, như giáo dục, y tế, giao thông công cộng nhằm nâng cao chất lượng sống, tạo niềm tin xã hội.

Để hiện thực hóa mục tiêu xã hội chủ nghĩa, không thể tách rời nền tảng kinh tế, “muốn bảo đảm hạnh phúc cho nhân dân, phải có tiềm lực kinh tế đủ mạnh”. Do đó, trọng tâm của giai đoạn tới là phát triển lực lượng sản xuất, trong đó con người là yếu tố trung tâm, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo - những động lực then chốt của tăng trưởng.

Qua phân tích, chia sẻ của TS Nguyễn Tiến Dĩnh, nhìn tổng thể, chính sách hòa hợp, hòa giải dân tộc của Việt Nam đã vượt qua khuôn khổ của một chính sách hậu chiến để trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển quốc gia.

Nó không chỉ giúp hàn gắn quá khứ mà còn mở ra tương lai – nơi mọi người Việt Nam, dù ở đâu, đều có thể đóng góp cho sự phát triển chung. Trong kỷ nguyên vươn mình, khi cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, sức mạnh nội sinh – được nuôi dưỡng từ khối đại đoàn kết toàn dân tộc – sẽ là yếu tố quyết định.

Cầu nối và tạo điều kiện để các nguồn lực được kết nối thông suốt
Nhấn mạnh đến tầm quan trọng của Mặt trận Tổ quốc Việt, TS Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phải tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, bao gồm cả cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Ông nêu rõ, Mặt trận là “liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện, nơi tập hợp rộng rãi các tầng lớp, giai tầng xã hội hướng tới mục tiêu chung là phát triển đất nước”. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu mới, Mặt trận cần đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động, tránh hành chính hóa, tăng tính thực chất.
“Không chỉ dừng ở tuyên truyền, Mặt trận phải phát huy vai trò thông qua các phong trào, đặc biệt là chức năng giám sát, phản biện xã hội để góp phần hoàn thiện chính sách” - ông nói, đồng thời nhấn mạnh: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần đóng vai trò cầu nối giữa trong nước và kiều bào, giúp tháo gỡ những vướng mắc cụ thể, tạo điều kiện để các nguồn lực được kết nối thông suốt”.

×