Hoàng đế nhà Minh “ủ mưu” 38 năm mới giành được ngai vàng, 28 ngày sau chết bí ẩn

Hoàng đế nhà Minh “ủ mưu” 38 năm mới giành được ngai vàng, 28 ngày sau chết bí ẩn

Trong lịch sử Trung Quốc, có không ít vị hoàng đế đoản mệnh. Tuy nhiên, hiếm ai có số phận bi kịch như Minh Quang Tông Chu Thường Lạc. Ông mất gần như cả cuộc đời để giành lấy ngôi vị vốn thuộc về mình, nhưng khi cuối cùng được đội lên đầu chiếc mũ miện của thiên tử, ông chỉ có 29 ngày để thực hiện giấc mơ trị quốc.

Cái chết đột ngột của Chu Thường Lạc năm 1620 không chỉ gây chấn động triều đình nhà Minh mà còn trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất lịch sử Trung Hoa, được hậu thế gọi bằng cái tên nổi tiếng: “Hồng hoàn án”.

Chu Thường Lạc sinh năm 1582, là trưởng tử của Minh Thần Tông Chu Dực Quân (Vạn Lịch Đế). Tuy nhiên, ngay từ khi chào đời, ông đã không được phụ hoàng yêu quý.

Mẹ của ông là Vương Cung phi, một cung nữ bình thường. Theo ghi chép trong sử sách, Vạn Lịch Đế vốn si mê Trịnh Quý phi và luôn mong muốn lập con trai của bà là Chu Thường Tuân làm người kế vị. Chính vì vậy, dù Chu Thường Lạc là trưởng tử hợp pháp, ông vẫn bị đối xử lạnh nhạt trong suốt tuổi thơ.

Điều này dẫn tới cuộc đấu tranh chính trị kéo dài hơn 15 năm trong triều đình. Các đại thần Nho giáo kiên quyết bảo vệ nguyên tắc “lập trưởng bất lập thứ”, yêu cầu hoàng đế lập Chu Thường Lạc làm thái tử. Trong khi đó, Vạn Lịch Đế lại muốn phá bỏ thông lệ để đưa con trai yêu quý của Trịnh Quý phi lên ngôi.

Cuộc xung đột ấy được sử sách gọi là “Quốc bản chi tranh”, một trong những cuộc đấu đá chính trị gay gắt nhất thời Minh.

Dưới áp lực của bá quan văn võ, năm 1601, khi đã 19 tuổi, Chu Thường Lạc mới được phong thái tử. Tuy nhiên, việc được phong thái tử không đồng nghĩa với việc ông được an toàn.

Năm 1615, xảy ra vụ “Án Đĩnh Kích”. Một người đàn ông tên Trương Sai bất ngờ đột nhập Đông Cung với ý đồ bất minh. Nhiều người nghi ngờ đây là âm mưu nhằm ám sát thái tử, thậm chí có thể liên quan tới phe cánh Trịnh Quý phi. Tuy nhiên, vụ án nhanh chóng bị dập xuống và sự thật không bao giờ được làm sáng tỏ.

Sự kiện này khiến Chu Thường Lạc càng sống trong tâm trạng lo âu và cảnh giác. Ông hiểu rằng mình đang đứng giữa vòng xoáy quyền lực đầy nguy hiểm.

Tháng 8 năm 1620, Vạn Lịch Đế qua đời sau 48 năm trị vì. Sau gần bốn thập kỷ chờ đợi, Chu Thường Lạc cuối cùng cũng lên ngôi, lấy niên hiệu Thái Xương.

Những ngày đầu trị vì của ông đã mang lại niềm hy vọng lớn cho triều Minh đang suy yếu.

Khác với người cha nổi tiếng lười thiết triều trong nhiều năm cuối đời, Chu Thường Lạc tỏ ra quyết tâm cải tổ đất nước. Ông bãi bỏ nhiều loại thuế khóa nặng nề, giải quyết các vụ án tồn đọng, phục hồi danh dự cho nhiều quan viên bị oan và chuẩn bị tái cơ cấu bộ máy triều chính.

Nhiều sử gia cho rằng nếu sống lâu hơn, ông hoàn toàn có thể trở thành một vị minh quân, giúp nhà Minh kéo dài tuổi thọ thêm nhiều năm.

Nhưng số phận lại không cho ông cơ hội ấy.

Chỉ khoảng mười ngày sau khi đăng cơ, Chu Thường Lạc đột nhiên phát bệnh. Các ghi chép cho biết ông bị sốt cao, cơ thể suy nhược nghiêm trọng.

Thái y Thôi Văn Thăng cho rằng nguyên nhân là nhiệt độc tích tụ nên kê thuốc tẩy mạnh. Sau khi dùng thuốc, nhà vua liên tục tiêu chảy và sức khỏe giảm sút nhanh chóng.

Đúng lúc đó, một viên quan tên Lý Khả Chước dâng lên một loại thuốc màu đỏ gọi là “Hồng hoàn”. Ông khẳng định đây là thần dược có thể cứu mạng hoàng đế.

Điều kỳ lạ là sau khi uống viên đầu tiên, Chu Thường Lạc thực sự cảm thấy khỏe hơn. Điều này khiến mọi người tin rằng thuốc có hiệu quả.

Thế nhưng, ngày hôm sau, sau khi uống viên thứ hai, ông đột ngột qua đời ở tuổi 38.

Ngay lập tức, triều đình rơi vào khủng hoảng.

Các phe phái bắt đầu công kích lẫn nhau. Người đổ lỗi cho thái y Thôi Văn Thăng vì kê nhầm thuốc. Người lại cho rằng viên “Hồng hoàn” mới là nguyên nhân trực tiếp gây tử vong. Cũng có những lời đồn đoán cho rằng phía sau vụ việc là âm mưu chính trị.

Sự việc được sử sách gọi là “Hồng hoàn án”, một trong ba đại án nổi tiếng cuối thời Minh.

Cho đến ngày nay, nguyên nhân chính xác khiến Chu Thường Lạc qua đời vẫn còn gây tranh cãi.

Một số học giả hiện đại cho rằng ông vốn đã có nền tảng sức khỏe yếu do nhiều năm sống trong căng thẳng chính trị. Bên cạnh đó, các ghi chép đương thời cũng đề cập việc nhà vua có đời sống hậu cung khá dày đặc ngay sau khi đăng cơ, khiến cơ thể vốn suy nhược càng thêm kiệt quệ.

Một số nhà nghiên cứu khác cho rằng ông có thể mắc bệnh tim mạch hoặc đột quỵ. Trong khi đó, giả thuyết phổ biến nhất là việc sử dụng liên tiếp thuốc tẩy và các loại thuốc bí truyền không rõ thành phần đã khiến cơ thể suy sụp hoàn toàn.

Dù nguyên nhân thực sự là gì, cái chết của Chu Thường Lạc đã để lại hậu quả sâu sắc cho triều Minh.

Người kế vị ông là con trai Chu Do Hiệu, tức Minh Hy Tông, một vị hoàng đế nổi tiếng thiếu năng lực và để hoạn quan Ngụy Trung Hiền thao túng triều chính. Từ đây, nhà Minh bước vào giai đoạn suy thoái không thể cứu vãn và cuối cùng sụp đổ chỉ 24 năm sau đó.

Nhìn lại cuộc đời Chu Thường Lạc, điều khiến hậu thế tiếc nuối nhất không phải là việc ông chết trẻ, mà là việc ông chưa từng có cơ hội chứng minh khả năng của mình. Ông mất 38 năm để giành được ngai vàng, nhưng chỉ có 29 ngày để ngồi trên đó.

Đó có lẽ là một trong những nghịch lý cay đắng nhất trong lịch sử các triều đại phong kiến Trung Quốc: người đàn ông dành cả đời để chạm tới quyền lực tối cao, cuối cùng lại không kịp tận hưởng hay thực hiện bất kỳ hoài bão lớn lao nào trước khi số phận khép lại cánh cửa lịch sử của mình.

×