Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam lên tiếng về các tác phẩm điện ảnh lấy cảm hứng từ triều Nguyễn

Văn bản được gửi đến các cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa, điện ảnh, các cơ quan báo chí cùng đông đảo khán giả và những người quan tâm đến lịch sử dân tộc.

Trong thông báo, Hội đồng cho biết thời gian qua đã ghi nhận một số tác phẩm điện ảnh lấy cảm hứng từ lịch sử triều Nguyễn, trong đó có những chi tiết hư cấu liên quan đến Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng Thái hậu Từ Cung. Theo Hội đồng, cách xây dựng hình tượng và một số tình tiết trong các tác phẩm này “đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều, đồng thời có nguy cơ khiến công chúng hiểu chưa chính xác về các nhân vật và bối cảnh lịch sử”.

Với trách nhiệm gìn giữ di sản văn hóa, lịch sử của Hoàng tộc Nhà Nguyễn, Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam khẳng định mọi tác phẩm lấy cảm hứng từ lịch sử đều có quyền sáng tạo nghệ thuật. Tuy nhiên, quan niệm, chuẩn mực đạo đức hay giá trị xã hội hiện đại vào bối cảnh lịch sử cần được cân nhắc thận trọng.

Theo Hội đồng, việc diễn giải thiếu căn cứ hoặc không phù hợp với bối cảnh lịch sử có thể dẫn đến sự hiểu lầm của công chúng, đặc biệt đối với những nhân vật có thật và các sự kiện đã được ghi nhận trong các nguồn tư liệu lịch sử.

Đối với việc xây dựng hình tượng các nhân vật lịch sử, Hội đồng cho rằng hình ảnh Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng Thái hậu Từ Cung cần được khắc họa trên cơ sở tham khảo đầy đủ các nguồn tư liệu đáng tin cậy như tài liệu lưu trữ, thư từ, hồi ký, nhật ký, hình ảnh và lời chứng của các nhân vật liên quan.

Thông cáo cũng nêu rõ, trong trường hợp các chi tiết hư cấu không có cơ sở lịch sử rõ ràng nhưng lại gắn trực tiếp với danh tính các nhân vật có thật, điều này có thể ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của các bậc tiền nhân, đồng thời gây tổn thương cho hậu duệ cũng như những người đang nghiên cứu, bảo tồn các giá trị lịch sử của triều Nguyễn.

Để hài hòa giữa quyền tự do sáng tạo nghệ thuật và trách nhiệm đối với lịch sử, Hội đồng Nguyễn Phúc Tộc Việt Nam đưa ra một số kiến nghị đối với các đơn vị sản xuất và phát hành tác phẩm.

Cụ thể, Hội đồng đề nghị các đơn vị công khai hoặc minh bạch cơ sở tư liệu đối với những chi tiết liên quan đến Cựu hoàng Bảo Đại, Hoàng hậu Nam Phương và Hoàng Thái hậu Từ Cung khi các nội dung này được giới thiệu là dựa trên sự kiện hoặc nhân vật lịch sử.

Bên cạnh đó, Hội đồng đề nghị có hình thức giải thích, đính chính hoặc chú thích rõ ràng đối với những nội dung mang tính hư cấu nhưng có khả năng khiến công chúng hiểu nhầm là sự thật lịch sử.

Đáng chú ý, trong trường hợp tác phẩm sử dụng nhiều yếu tố sáng tạo mà không thể chứng minh bằng các nguồn tư liệu lịch sử đáng tin cậy, Hội đồng kiến nghị các tác giả cân nhắc thay đổi tên nhân vật nhằm tránh gây nhầm lẫn với nhân vật lịch sử có thật, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật và đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động nghệ thuật.

Khép lại thông báo, Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam khẳng định luôn tôn trọng quyền tự do sáng tạo nghệ thuật và đánh giá cao những tác phẩm góp phần lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, Hội đồng cũng nhấn mạnh trách nhiệm bảo vệ danh dự của các bậc tiền nhân và gìn giữ tính trung thực của lịch sử trước những diễn giải thiếu căn cứ hoặc có nguy cơ gây hiểu lầm trong xã hội.

Thông cáo do ông Nguyễn Phước Bửu Nam, Chủ tịch Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam, ký ban hành.

×