Hơn 17.000 căn nhà ở xã hội dự kiến ra thị trường năm 2026 có giảm áp lực an cư?

Nhu cầu nhà ở xã hội cấp thiết

Nhiều năm nay, “an cư tại TP.HCM” đã trở thành một giấc mơ ngày càng xa với không ít người lao động. Giá nhà liên tục lập mặt bằng mới, trong khi thu nhập tăng chậm, buộc hàng triệu người phải gắn bó lâu dài với những khu trọ chật hẹp, xa trung tâm, thiếu không gian sống đúng nghĩa.

Trong các khu trọ công nhân tại quận 12 (cũ), quận Bình Tân (cũ) hay TP.Thủ Đức (cũ), không khó để bắt gặp hình ảnh những gia đình trẻ sống gói gọn trong 12-15m², vừa là phòng ngủ, vừa là bếp, vừa là nơi học của con. Mỗi tháng vài triệu tiền thuê, cộng thêm chi phí điện nước, đi lại, y tế, học hành… khiến “an cư” trở thành một bài toán chưa có lời giải với nhiều người lao động.

Chị N.T.H (31 tuổi, công nhân may tại quận Bình Tân cũ) cho biết, hai vợ chồng cùng làm việc, thu nhập hơn 15 triệu đồng mỗi tháng nhưng suốt 7 năm qua vẫn chỉ dám ở trọ. Mỗi lần chủ trọ báo tăng tiền phòng là cả nhà lại lo. Muốn chuyển chỗ ở cho con học gần hơn cũng không dám, vì chỗ rộng thì mắc, chỗ rẻ thì xa hơn. Chị H. cho biết mình rất mong mỏi có thể được mua nhà ở xã hội để có thể ổn định cuộc sống, để con cái có môi trường tốt phát triển.

Chính trong bối cảnh đó, kế hoạch đưa hơn 17.000 căn nhà ở xã hội ra thị trường trong năm 2026 của TP.HCM đang thu hút nhiều kỳ vọng, không chỉ như một chỉ tiêu phát triển nhà ở, mà như một cơ hội để hàng chục nghìn hộ gia đình có thể nghĩ đến việc “ổn định cuộc sống” thay vì “ở tạm”.

Không còn được xem là phân khúc hỗ trợ, nhà ở xã hội đang dần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển nhà ở của TP.HCM. Việc thành phố đặt mục tiêu mở bán hơn 17.000 căn ngay trong năm 2026 cho thấy định hướng rõ ràng, chuyển trọng tâm từ thị trường thiên về thương mại sang cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và an sinh đô thị.

Trao đổi với báo chí, ông Trần Sỹ Nam - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, thành phố đang triển khai đồng loạt nhiều nhóm giải pháp nhằm tháo gỡ các “nút thắt” kéo dài nhiều năm qua trong phát triển nhà ở xã hội, từ thủ tục đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư đến cơ chế triển khai dự án.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là rút ngắn mạnh thời gian lựa chọn nhà đầu tư, từ hơn 200 ngày xuống còn khoảng 52 ngày, đồng thời cắt giảm một số khâu trung gian trong quy trình thẩm định. Những điều chỉnh này giúp dự án nhà ở xã hội có thể đi vào thực tế nhanh hơn, giảm chi phí hành chính và rủi ro cho doanh nghiệp.

Song song đó, TP.HCM đang tập trung hoàn tất thủ tục cho 47 dự án đã được chấp thuận chủ trương, với quy mô khoảng 34.000 căn, dự kiến khởi công ngay từ quý I/2026. Theo giới chuyên môn, con số hơn 17.000 căn mở bán trong năm tới chỉ là “làn sóng đầu”, mở đường cho giai đoạn tăng tốc mạnh hơn từ 2026-2030.

Quỹ đất là “chìa khóa” hiện thực hóa mục tiêu 194.000 căn nhà ở xã hội

Sau khi mở rộng địa giới hành chính, quy mô nhu cầu nhà ở xã hội của TP.HCM tăng lên đáng kể. Theo chỉ tiêu Chính phủ giao, đến năm 2030, thành phố phải hoàn thành khoảng 194.000 căn, mức cao nhất cả nước.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, yếu tố then chốt không chỉ nằm ở thủ tục mà còn ở quỹ đất. Ông Trần Sỹ Nam cho biết TP.HCM đã chủ động rà soát và cân đối được hơn 1.400ha đất dành riêng cho phát triển nhà ở xã hội, bao gồm quỹ đất từ các khu vực sau sắp xếp hành chính và phần đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, đây là nền tảng rất quan trọng, bởi thiếu quỹ đất sạch và phù hợp là nguyên nhân khiến nhà ở xã hội nhiều năm qua chủ yếu dừng ở kế hoạch. Khi “bài toán đất” được giải, các chính sách tài chính và thủ tục mới có điều kiện phát huy hiệu quả.

Trong bối cảnh giá đất và chi phí xây dựng tại khu vực lõi đô thị ngày càng cao, TP.HCM xác định nhà ở xã hội sẽ không tập trung ở trung tâm mà phát triển theo hướng gắn với các khu công nghiệp, khu chế xuất và các đô thị vệ tinh.

Theo ông Trần Sỹ Nam, định hướng này không chỉ nhằm giảm chi phí đầu tư mà còn góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, phân bổ lại dân cư và lao động, hạn chế tình trạng “dồn nén” vào khu vực nội đô.

Thực tế cho thấy, tại các khu vực như Bình Dương (cũ), Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), nhiều dự án nhà ở xã hội đã hình thành những khu ở quy mô lớn, đồng bộ tiện ích, kết nối thuận lợi với khu sản xuất và dịch vụ. Đây đang được xem là mô hình để TP.HCM mở rộng trong giai đoạn tới.

Theo TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, việc TP.HCM đẩy mạnh nhà ở xã hội cho thấy tư duy phát triển thị trường đang thay đổi theo hướng bền vững hơn. “Nhà ở xã hội không chỉ giải quyết chỗ ở cho người thu nhập thấp, mà còn tạo nền tảng ổn định cho toàn bộ thị trường. Đây chính là ‘xương sống’ giúp thị trường phát triển cân bằng, tránh tình trạng lệch pha cung, cầu kéo dài như nhiều năm qua”, ông Đính phân tích.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng nhấn mạnh, để đạt được mục tiêu dài hạn, cần sự đồng bộ giữa quỹ đất, nguồn vốn tín dụng ưu đãi, cơ chế tài chính và hạ tầng kết nối. Nếu một trong các mắt xích bị chậm, toàn bộ chuỗi phát triển nhà ở xã hội sẽ chịu tác động.

×