Hòn đảo nằm trong vùng biển từng bị đề xuất “nhấn chìm” 1 triệu m³ bùn ở Bình Thuận, nay là tỉnh Lâm Đồng giờ ra sao?

Hòn đảo này nhiều năm qua chưa có điện lưới, nước sinh hoạt nhưng rất thu hút khách đến. Để giải “bài toán hóc búa này”, ngành chức năng, doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống điện mặt trời, hệ thống lọc nước biển để phục vụ du khách đến tham quan…

Đảo Hòn Cau, thiên đường giữa biển xanh

Gần chục năm trước, một số cơ quan chức năng đã đề xuất phương án “nhận chìm” khoảng 1 triệu m³ bùn, xuống vùng biển chỉ cách Khu bảo tồn biển Hòn Cau từ 6 đến 8 km (còn gọi là Hòn Cau thuộc huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận cũ), nay là xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng.

Việc này đã vấp phải sự phản đối gay gắt và gây chấn động dư luận, sau đó, Chính phủ đã đồng ý phương án không "nhận chìm" khối lượng vật chất nạo vét này(bùn) xuống biển mà chuyển hướng xử lý trên bờ hoặc dùng cho việc lấn biển, san lấp mặt bằng...

Gần chục năm qua, vùng biển này đang phát triển mạnh về kinh tế biển, là điểm đến hấp dẫn của du khách gần xa.

Trong một ngày đầu tháng 7/2026, PV Báo Dân Việt đã có dịp trở vùng biển này và chứng kiến nhiều thay đổi và phát triển tích cực.

Hòn Cau cách đất liền khoảng 7 hải lý (tương đương khoảng 10km đến 13km tùy điểm xuất phát). Ngày trước, ai muốn ra Hòn Cau chỉ có một cách đi theo tàu của bà con ngư dân đánh bắt hải sản và phải mất gần 2g giờ lênh đênh trên biển thì nay đã có tàu cao tốc hiện đại.

Theo chân đoàn du khách gần 20 người đến từ TP.HCM, chúng tôi mua vé lên tàu tại bờ biển xã Liên Hương và được nhân viên hướng dẫn cách mặc áo phao, những động tác cơ bản để đi trên biển. Khi tàu xuất bến, tầm gần 30 phút sau chúng tôi đã đặt chân lên Hòn Cau xinh đẹp.

Trong thời gian đi tàu cao tốc, nhóm du khách chúng tôi trải qua nhiều cung bậc cảm xúc, nhất là khi vượt qua một đợt sóng biển lớn lớn. Cùng với đó là tận mắt chứng kiến đại dương bao la, nước biển trong xanh, như dang hai tay ôm lấy Hòn Cau...

Ấn tượng với chúng tôi là những bãi biển ở Hòn Cau cát rất sạch, những tảng đá có hình thù lạ mắt, có tảng đá mang hình dạng như người mẹ ôm đứa con nhỏ vào lòng, hướng ra biển xanh...

Vừa đặt chân lên Hòn Cau, anh Lê Trọng Thịnh, một du khách đến từ tỉnh Đồng Nai đã đưa tay hốt cát biển lên môi hôn và thốt lên: Ôi, Hòn Cau xanh và đẹp đến tê người…

“Lâu nay, tôi có nghe nói Hòn Cau là hệ sinh thái phong phú, là bãi đẻ của rùa biển quý hiếm và cung cấp nguồn giống tự nhiên cho ngư dân. Mãi đến hôm nay mới được tận mắt chứng kiến Hòn Cau xinh đẹp thế này, giống như một thiên đường giữa biển khơi…”, anh Trọng Thịnh chia sẻ.

Còn chị Lệ Nguyên, du khách đến từ TP.HCM cho hay, cách đây mấy năm, chị đã có đi một lần đi Hòn Cau và hồi ấy ngủ lều trên bờ biển. Nay hay tin có nhà nghỉ tạm ổn định, nên chị Lệ Nguyên đã đưa cả gia đình 8 người, trong đó có cha và mẹ của chị đã hơn 70 tuổi ra Hòn Cau nghỉ dưỡng 2 đêm.

“Ra đây cha mẹ tôi rất thích, cuộc sống như chậm lại, không ồn ào đặc biệt là hít được không khí trong lành. Cha mẹ tôi rất thích sáng sớm, hoặc chiều tà ngồi bên bờ biển ở Hòn Cau, ngắm tàu thuyền của bà con ngư dân qua lại đánh bắt hải sản. Thích nhất là cả nhà cùng đắm mình trong làn nước biển trong xanh…”, chị Lệ Nguyên cho hay.  

Anh Lê Ngọc Xô, một du khách đến từ TP.HCM cho biết, gia đình anh 4 người đã ở lại Hòn Cau một đêm. Cả gia đình anh đều thích cảnh quay quần ngồi ăn tối bên bờ biển. Không gian này đã tạo cảm giác thân thiện cho từng thành viên và cảm thấy yêu con người, yêu thiên nhiên hơn.

“Hải sản ở đây tươi ngon, các đầu bếp chế biến những món ăn truyền thống của miền biển rất vừa miệng..", anh Xô chia sẻ.

Anh Thanh Đăng, một hướng dẫn viên du lịch ở Hòn Cau cho biết, hiện nay đảo do Bộ đội Biên phòng quản lý và là khu bảo tồn biển, nên có những quy định nghiêm ngặt.

Vì vậy, đa số du khách muốn đi du lịch ở Hòn Cau đều chọn đặt tour trọn gói từ đất liền để bên du lịch thực hiện cho an toàn. Gói này bao gồm tàu cao tốc di chuyển khứ hồi và 2 bữa ăn (tối - sáng), cắm trại qua đêm, ngủ lều bên bờ biển…

Lọc nước biển thành nước sinh hoạt

Theo quan sát của chúng tôi, hiện nay trên đảo Hòn Cau nhà có nghỉ tạm(tiền chế), có nhà hàng ăn trưa, có hệ thống đầu bếp phục vụ rất chu đáo. Hệ thống này có thể phục vụ ăn nghỉ cho khoảng người ở lại qua đêm.

Khắp nơi trên Hòn Cau đều có bảng ghi thông tin bày tỏ sự mong muốn và hướng dẫn du khách chung tay bảo vệ môi trường. Đặc biệt là không xả rác bừa bãi để giữ màu xanh cho đảo...

Đảo Hòn Cau hiện nay không có dân cư sinh sống lâu dài, chỉ có lực lượng Bộ đội Biên phòng đóng quân để bảo vệ chủ quyền và Ban Quản lý Khu bảo tồn biển, những người làm du lịch…

Là người ra đảo “sống tạm” mấy năm qua để làm du lịch, anh Hùng, đại diện Công ty Hoàng Phúc cho hay, trước đây Hòn Cau không có điện, nước nên ai ra đây cũng xem điện và nước là “quý hơn vàng”…

Để “giải bài toán hóc búa này”, nhờ sự tạo điều kiện của ngành chức năng, mấy năm qua, đơn vị đã đầu tư số vốn rất lớn vào hệ thống điện mặt trời. Đặc biệt là hệ thống lọc nước biển, biến nước biển thành nước sinh hoạt để phục vụ cho nhu cầu chung…

Theo lời anh Hùng, hệ thống điện mặt trời và lọc nước biển này, đủ cung cấp tầm khoảng 100 người đến với Hòn Cau du lịch(riêng Bộ đội Biên phòng có nguồn và hệ thống khác).

Hòn Cau, vùng biển để nuôi loại hải sản đặc biệt

Mới đây nhất, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chọn vùng biển Vĩnh Hảo, Liên Hương, Phan Rí Cửa (địa phận huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận trước đây) là vùng biển để nuôi loại hải sản đặc biệt.

Trong số này có vùng biển Hòn Cau được xem như "thiên đường xanh" giữa biển khơi, bởi vẻ đẹp hoang sơ.

Theo đề án phát triển của UBND tỉnh Lâm Đồng, khu vực biển Hòn Cau 2 diện tích 6.880 ha, cách bờ từ 3 – 6 hải lý, độ sâu từ 8,75±2,50 m, nền đáy cát, cát bùn, thuộc phân khu dịch vụ-hành chính, Khu bảo tồn biển Hòn Cau.

Vùng này có tổ chức cho cộng đồng ngư dân khoanh nuôi đáy có kiểm soát và tác động công nghệ loài sò lông, ốc hương, các loài hải sản khác.

Bên cạnh đó là kết hợp công nghệ giàn treo, phao nổi HDPE nuôi hàu, vẹm xanh, rong sụn.

Theo ông Nguyễn Thanh Phúc, Giám đốc Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Hòn Cau, thời gian vừa qua, lượng khách ra đảo tăng, hầu hết mỗi ngày đều có khách du lịch ra đảo, tập trung đông vào các ngày cuối tuần và dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5.

Các đơn vị vận chuyển khách và 2 quán ăn trên đảo, đều tuân thủ các quy định của pháp luật và các quy định trong Khu bảo tồn biển.

Hiện tại đang tiếp tục triển khai một số hạng mục đối với “Đề án phát triển du lịch sinh thái bền vững có sự tham gia của cộng đồng tại Khu bảo tồn biển Hòn Cau” được UBND tỉnh phê duyệt.

Cũng theo ông Nguyễn Thanh Phúc, đơn vị sẽ triển khai thực hiện những hoạt động đã thỏa thuận với Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) trong dự án “Bảo tồn rùa biển có sự tham gia của cộng đồng và giảm thiểu đánh bắt không chủ ý tại Việt Nam (2023-2026)”

Cùng với đó là hỗ trợ, tạo điều kiện cho cộng đồng ngư dân địa phương tham gia vào các hoạt động cung cấp dịch vụ du lịch tại Khu bảo tồn biển Hòn Cau như: dịch vụ ăn uống, hướng dẫn viên trên đảo…

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, Hòn Cau là khu vực đa dạng sinh học cao, nổi tiếng với quần thể san hô nguyên thủy dài hơn 2km, rạn san hô mềm với hơn 234 loại san hô, phong phú bậc nhất Việt Nam. Đây cũng là bãi đẻ quan trọng của rùa biển, với nhiều ổ trứng được ghi nhận trong những năm qua.

Hòn Cau bao gồm rừng, rạn san hô, thảm cỏ biển, tạo môi trường sống cho nhiều loài sinh vật biển quý hiếm. Nơi đâu còn nổi tiếng với bãi cát trắng mịn, đá nhiều hình thù, nước biển trong xanh. Du khách có thể lặn ngắm san hô, check-in và khám phá thiên nhiên hoang sơ.

Chính phủ không đồng ý "nhận chìm" triệu tấn bùn

Tháng 6/2017, Bộ Tài nguyên và Môi trường(nay Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã cấp giấy phép số 1517/GP-BTNMT cho phép Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 được nhận chìm vật liệu nạo vét( bùn) từ vũng quay tàu, khu nước trước bến chuyên dùng phục vụ Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 (thuộc xã Vĩnh Tân huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận).

Tuy nhiên, trước sức ép từ các chuyên gia, giới khoa học, người dân và báo chí, sau đó, Chính phủ đã đồng ý phương án không nhận chìm khối lượng vật chất nạo vét này xuống biển mà chuyển hướng xử lý trên bờ hoặc dùng cho việc lấn biển, san lấp mặt bằng.

×