Iran đánh trúng “mắt thần” của THAAD: Lá chắn phòng thủ tối tân bị xuyên thủng, Mỹ lộ điểm yếu chiến lược?

Theo nhiều nguồn tin quốc tế, Iran đã phóng tên lửa chính xác nhằm vào radar AN/TPY-2 radar – thành phần quan trọng của hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) – tại căn cứ Muwaffaq Salti Air Base ở Jordan.

Các hình ảnh vệ tinh được công bố sau vụ tấn công cho thấy khu vực đặt radar chiến lược đã xuất hiện dấu hiệu hư hại nghiêm trọng.

Theo ước tính của các chuyên gia quốc phòng, hệ thống radar này có giá trị khoảng 500 triệu USD. Nếu bị phá hủy hoặc vô hiệu hóa hoàn toàn, thiệt hại đối với năng lực phòng thủ tên lửa của Mỹ và các đồng minh tại Trung Đông sẽ là rất đáng kể.

“Mắt thần” của hệ thống phòng thủ tên lửa tối tân

Radar AN/TPY-2 được xem là “đôi mắt” của hệ thống THAAD – một trong những lá chắn phòng thủ tên lửa hiện đại nhất mà Mỹ từng phát triển. Hệ thống radar này có vai trò then chốt trong toàn bộ quy trình đánh chặn tên lửa đạn đạo.

Trước hết, radar có khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách rất xa, theo dõi các vật thể bay với tốc độ cực cao trong không gian. Sau khi phát hiện tên lửa đối phương, hệ thống sẽ theo dõi quỹ đạo bay, tính toán đường đi của mục tiêu và phân biệt đầu đạn thật với các mồi bẫy đánh lừa.

Quan trọng hơn, toàn bộ dữ liệu từ radar sẽ được truyền về trung tâm chỉ huy để cung cấp thông tin dẫn bắn cho các tên lửa đánh chặn của THAAD. Nhờ đó, hệ thống có thể tiêu diệt mục tiêu với độ chính xác rất cao.

Chính vì vậy, nếu radar AN/TPY-2 bị phá hủy hoặc mất khả năng hoạt động, toàn bộ khẩu đội THAAD có thể bị tê liệt một phần. Khi “mắt thần” bị làm mù, khả năng cảnh báo sớm và đánh chặn tên lửa đạn đạo sẽ suy giảm đáng kể.

Tuyên bố từ Iran

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) của Iran tuyên bố các đơn vị tên lửa của họ đã đánh trúng ít nhất một, thậm chí có thể là 2 hệ thống THAAD của Mỹ trong khu vực Trung Đông.

Theo phía Tehran, các cuộc tấn công được thực hiện bằng tên lửa dẫn đường chính xác nhằm vào những thành phần quan trọng nhất của mạng lưới phòng thủ tên lửa Mỹ.

Iran cho rằng việc phá hủy hoặc làm suy yếu các hệ thống phòng thủ này sẽ giúp mở đường cho những đợt tấn công tiếp theo nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel trong khu vực.

Một số báo cáo quân sự cũng cho biết ngoài căn cứ ở Jordan, nhiều radar cảnh báo sớm và các cảm biến phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar và các khu vực khác ở Trung Đông đã bị Iran nhắm mục tiêu trong các đợt tấn công trả đũa gần đây.

Vì sao việc tấn công vào THAAD gây lo ngại?

Hệ thống THAAD được xem là một trong những công nghệ phòng thủ tên lửa tiên tiến nhất thế giới. Đây là thành phần quan trọng trong mạng lưới phòng thủ đa tầng của Mỹ và các đồng minh, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ cao về tên lửa đạn đạo.

Một khẩu đội THAAD thông thường bao gồm radar AN/TPY-2, các xe phóng tên lửa đánh chặn, trung tâm chỉ huy điều khiển và hệ thống liên kết dữ liệu để kết nối với các hệ thống phòng thủ khác.

THAAD được thiết kế để đánh chặn tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay – tức là khi mục tiêu đang lao xuống mục tiêu trong hoặc ngoài khí quyển.

Khác với nhiều hệ thống phòng thủ truyền thống, THAAD sử dụng công nghệ “hit-to-kill”. Điều này có nghĩa là tên lửa đánh chặn sẽ tiêu diệt mục tiêu bằng cú va chạm trực tiếp với vận tốc cực lớn thay vì sử dụng đầu đạn nổ.

Nhờ cơ chế này, khả năng tiêu diệt mục tiêu được đánh giá là rất chính xác và hiệu quả.

Tuy nhiên, chi phí của hệ thống cũng vô cùng đắt đỏ. Mỗi khẩu đội THAAD có giá trị khoảng 1 tỷ USD, trong khi mỗi tên lửa đánh chặn có thể có giá hơn 12 triệu USD.

Tác động đối với mạng lưới phòng thủ khu vực

Nếu các báo cáo về việc radar THAAD bị phá hủy được xác nhận, đây sẽ là một đòn giáng mạnh vào mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Trung Đông.

Radar cảnh báo sớm đóng vai trò quyết định trong việc phát hiện và theo dõi các tên lửa đạn đạo phóng từ khoảng cách hàng nghìn km. Khi một mắt xích trong mạng lưới này bị vô hiệu hóa, thời gian cảnh báo sẽ bị rút ngắn đáng kể, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn.

Điều đó đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Iran sở hữu một trong những kho tên lửa đạn đạo lớn nhất khu vực.

Nhiều chuyên gia quân sự cho rằng việc Iran nhắm vào các radar và cảm biến phòng thủ cho thấy chiến lược tấn công nhằm làm suy yếu hệ thống cảnh báo sớm trước khi tiến hành các đợt tấn công quy mô lớn hơn.

Trong khi đó, phía Mỹ và các đồng minh vẫn chưa đưa ra xác nhận chính thức về mức độ thiệt hại của radar. Tuy nhiên, nếu “đôi mắt” của THAAD thực sự bị đánh trúng, sự kiện này có thể làm dấy lên nhiều câu hỏi về khả năng của Mỹ để bảo vệ của những hệ thống phòng thủ đắt đỏ nhất thế giới trước các đòn tấn công chính xác ngày càng tinh vi.

×