Iran đáp trả đề xuất của Mỹ về việc chấm dứt chiến tranh, ông Trump cho rằng phản hồi này là 'không thể chấp nhận được'

Bản báo cáo ngày 10/5 cho biết, theo kế hoạch đề xuất, giai đoạn đầu của các cuộc đàm phán sẽ tập trung vào việc chấm dứt các hành động thù địch, cũng như đảm bảo “an ninh hàng hải” ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.

“Phản ứng của chúng tôi tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh trong toàn khu vực, đặc biệt là ở Lebanon, và giải quyết những bất đồng với Washington”, một nguồn tin chính thức của Iran nói với Al Jazeera. Họ cho biết phản ứng của họ cũng bao gồm “các cuộc đàm phán liên quan đến eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt”.

Nguồn tin cho biết thêm rằng phản hồi của Tehran là “thực tế và tích cực”, đồng thời nói thêm rằng: “Phản hồi tích cực của Washington đối với phản hồi của chúng tôi sẽ thúc đẩy các cuộc đàm phán tiến triển nhanh chóng. Giờ đây, sự lựa chọn nằm trong tay WỨahington".

Nhưng trong những phát biểu đầu tiên kể từ khi sự việc xảy ra, Tổng thống Mỹ Donald Trump tối Chủ nhật đã cáo buộc Iran "đang chơi trò chơi".

Tổng thống Iran viết trên mạng xã hội Truth Social: "Iran đã chơi trò chơi với Mỹ và phần còn lại của thế giới trong suốt 47 năm qua. Giờ đây họ sẽ không còn cười được nữa!"

Hai giờ sau, ông Trump viết tiếp trên cùng một nền tảng: “Tôi vừa đọc phản hồi từ những người được gọi là 'Đại diện' của Iran. Tôi không thích điều đó — HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC!”

Đầu tuần này, Washington đã gửi cho Tehran một đề xuất gồm 14 điểm. Theo các điều kiện này, Iran phải đồng ý không phát triển vũ khí hạt nhân và ngừng hoàn toàn việc làm giàu uranium trong ít nhất 12 năm. Nước này cũng sẽ phải giao nộp lượng uranium được làm giàu đến 60% ước tính khoảng 440 kg.

Đổi lại, Mỹ sẽ dần dần dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran và chấm dứt việc phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Diễn biến này diễn ra chỉ một tuần trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến ​​thăm Trung Quốc, một trong những nước nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất của Iran và có những lợi ích chiến lược tại đây.

Phong tỏa Hormuz

Mỹ và Iran đã đấu súng tại eo biển Hormuz trong tuần qua, nhưng cả hai nước đều chưa tuyên bố chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8 tháng 4.

Ông Trump tin rằng Iran đang "sụp đổ về mặt tài chính" và mất hàng triệu đô la mỗi ngày do lệnh phong tỏa hải quân của Washington đối với các cảng của Iran, bắt đầu từ ngày 13 tháng 4.

Mặc dù lệnh cấm vận đang gây thiệt hại cho Iran, các nhà phân tích cho rằng nước này có đủ ý chí kinh tế và chính trị để vượt qua nó.

Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán trong các cuộc đàm phán ngừng bắn, Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết hôm thứ Năm rằng một lệnh ngừng bắn toàn diện chỉ có thể thành công nếu lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ được dỡ bỏ.

Để đáp trả các hành động của Mỹ, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tất cả tàu thuyền nước ngoài và bắt giữ một số tàu mang cờ nước ngoài . Trước đó, Iran đã cho phép một số tàu "thân thiện" đi qua.

Mức độ rủi ro 'rất cao'

Phóng viên Kamal Hyder của Al Jazeera tại Islamabad cho biết Pakistan đang thúc đẩy Iran "tìm ra giải pháp dung hòa" trong các cuộc đàm phán.

Ông Hyder cho biết: “Chi tiết về đề xuất từ ​​phía Iran hiện chưa được biết. Đây là vấn đề ngoại giao nhạy cảm. Các quốc gia khác – bao gồm Qatar, Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc – đã liên hệ chặt chẽ với phía Iran và bộ trưởng ngoại giao của họ (về các nỗ lực hòa giải)".

Ông Hyder nói thêm rằng cần phải khẩn trương đạt được thỏa thuận, vì việc phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế thế giới, đặc biệt là ở Pakistan.

“Tình hình rất nghiêm trọng: Pakistan cũng đang chịu thiệt hại về kinh tế. Giá nhiên liệu đang ở mức cao ngất trời”, ông Hyder nói.

“Pakistan có quan hệ tốt với Iran và đang ở vị thế thuận lợi với chính quyền Trump, vì vậy khả năng đạt được một bước đột phá nào đó là hoàn toàn có thể. Vài ngày tới sẽ rất quan trọng và sẽ phụ thuộc vào việc Mỹ phản ứng tích cực như thế nào trước bất kỳ phản ứng nào từ phía Iran".

Abbas Aslani, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Trung Đông, cho biết câu trả lời mới nhất của Iran đối với đề xuất của Mỹ không phải là "câu trả lời có hay không" mà là sự làm rõ quan điểm của Iran về văn bản của Mỹ.

“Nếu họ có thể đạt được một thỏa thuận hòa bình nào đó ở giai đoạn đầu, điều đó có thể tạo ra một bầu không khí tích cực và là một biện pháp xây dựng lòng tin”, Aslani nói với Al Jazeera.

“Nhưng nếu Mỹ muốn tiếp tục các yêu cầu của mình, chẳng hạn như Iran xuất khẩu uranium được làm giàu cao sang Mỹ hoặc tạm ngừng làm giàu uranium trong thời gian dài, tôi nghĩ điều này có thể khiến bất kỳ thỏa thuận nào cũng trở nên bất khả thi".

×