Israel đồng ý với tên gọi khoa học một loài cá của Việt Nam, tiềm năng xuất khẩu nông sản vào Israel lớn thế nào?

Thủy sản chiếm 13% tổng kim ngạch xuất vào Israel

Theo Thương vụ Việt Nam tại Israel, ngày 1/3/2026, Thương vụ đã chuyển công thư của Cục Quản lý An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế Israel, gửi Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (NAFIQPM) thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam về việc Bộ Y tế Israel đồng ý với tên gọi khoa học đối với loài cá diêu hồng (cá điêu hồng, cá rô phi đỏ) như phía Việt Nam đề xuất.

Sự đồng ý nói trên như một ngoại lệ trong việc thực hiện quy định pháp luật tại Israel, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu mặt hàng cá diêu hồng từ Việt Nam sang Israel.

Theo yêu cầu của Bộ Y tế Israel, tên gọi khoa học với loài cá diêu hồng phải được ghi nhãn mác rõ ràng trong Giấy chứng thư xuất khẩu đối với từng lô hàng cá diêu hồng sang Israel.

Thương vụ Việt Nam tại Israel đánh giá, động thái của Bộ Y tế Israel đã tháo gỡ khó khăn, mở cửa thị trường và tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội, tăng cường xuất khẩu mặt hàng cá diêu hồng sang Israel. Qua đó, góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác trao đổi thương mại thủy sản giữa hai nước, ngay sau khi tình hình chiến sự Trung Đông kết thúc.

Theo ông Lê Thái Hòa, Tham tán Thương vụ-Đại sứ quán Việt Nam tại Israel, sau hơn 1 năm thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-Israel đã mang lại những tác động rõ rệt, thể hiện trước hết ở mức độ mở cửa thị trường mạnh mẽ của cả hai phía. Israel xóa bỏ hơn 66% dòng thuế ngay khi hiệp định có hiệu lực và sẽ nâng tỷ lệ tự do hóa lên gần 93%, trong khi Việt Nam cũng cam kết mở tới gần 86% dòng thuế, vào cuối lộ trình.

Nhờ đó, nhiều nhóm hàng chủ lực của Việt Nam như thủy sản, giày dép, thời trang, cà phê, hạt điều, nông sản chế biến hay vật liệu xây dựng đã mở rộng đáng kể khả năng thâm nhập thị trường.

Hiện, thủy sản vẫn là thế mạnh, chiếm 12-13% tổng nhập khẩu thủy sản của Israel và những năm qua Israel giữ vai trò thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Trung Đông-châu Phi.

Những mặt hàng như hạt điều, cà phê hòa tan, gạo thơm hay các sản phẩm thực phẩm-đồ hộp cũng duy trì mức tăng trưởng ổn định nhờ phù hợp thị hiếu tiêu dùng và tiêu chuẩn kỹ thuật của Israel.

Theo Tham tán Lê Thái Hòa, thuận lợi lớn của thị trường Israel nằm ở đặc điểm tiêu dùng: sức mua cao, vòng quay hàng hóa nhanh và xu hướng chuộng sản phẩm đã qua chế biến, đóng gói hoàn chỉnh rất phù hợp với năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam.

Xuất khẩu cá rô phi nói chung (trong đó có cá diêu hồng) của Việt Nam đang có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong tháng 1 năm nay, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 15 triệu USD, tăng mạnh 334% so với cùng kỳ năm 2025.

Israel - thị trường tiềm năng để xuất khẩu gạo

Israel là quốc gia có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, diện tích đất nông nghiệp hạn chế và nguồn nước khan hiếm. Do đó, khả năng tự sản xuất lúa gạo gần như không đáng kể. Dù người dân Israel chủ yếu tiêu thụ bột/bánh mỳ, nhưng gạo lại là thực phẩm quen thuộc trong khẩu phần ăn của người dân thuộc cộng đồng gốc Á – Phi, người Arab và lực lượng lao động nhập cư.

Theo các thống kê quốc tế dựa trên dữ liệu của Israel và Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO), tổng lượng gạo tiêu thụ tại nước này đạt khoảng 250.000 tấn mỗi năm. Với dân số trên 10 triệu người, mức tiêu thụ bình quân đạt khoảng 25 kg/người/năm. Đáng chú ý, nhu cầu này mang tính ổn định dài hạn, ít chịu tác động của chu kỳ kinh tế.

Do không có khả năng tự sản xuất, Israel phải nhập khẩu gần như 100% lượng gạo tiêu thụ trong nước. Mỗi năm, Israel nhập khẩu khoảng 120-150 triệu USD gạo (năm cao nhất gần 200 triệu USD), chủ yếu loại gạo đã xay xát, đánh bóng, chế biến, loại 5% tấm, tập trung là Jasmine và Japonica. Riêng trong giai đoạn từ tháng 1-7/2025, giá trị nhập khẩu gạo của Israel đạt hơn 102 triệu USD, tăng trên 8% so với cùng kỳ năm trước.

Các đối tác cung ứng gạo lớn nhất cho Israel hiện nay gồm Australia, Thái Lan, Ấn Độ, Mỹ. Trong đó, Australia và Thái Lan chiếm thị phần lớn nhờ uy tín lâu năm, chất lượng ổn định và hệ thống logistics được thiết lập vững chắc. Ấn Độ nổi bật ở phân khúc gạo Basmati – dòng sản phẩm phù hợp với khẩu vị của một bộ phận người tiêu dùng Trung Đông.

Việt Nam đã có mặt trong nhóm các nước xuất khẩu gạo sang Israel, song thị phần vẫn còn khá khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 2,2% đến 3% tổng lượng gạo nhập khẩu. Dù con số chưa lớn, đây vẫn là tín hiệu tích cực, cho thấy gạo Việt Nam từng bước thâm nhập được vào một thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và tiêu chuẩn.

Cùng với xu hướng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, nhu cầu đối với các sản phẩm gạo không chứa gluten, gạo hữu cơ và gạo chuyên biệt như gạo lứt dã đang gia tăng. Ngoài ra, các sản phẩm gạo tiện lợi, chế biến sẵn cũng được ưa chuộng hơn, nhằm đáp ứng lối sống bận rộn và xu hướng chuẩn bị bữa ăn trước. Sự gia tăng của chế độ ăn chay và thuần chay cũng góp phần mở rộng dư địa cho các sản phẩm gạo có nguồn gốc thực vật.

Những xu hướng này tạo ra cơ hội cho gạo Việt Nam, đặc biệt là các dòng gạo chất lượng cao như Jasmine, ST24, ST25 – vốn phù hợp với khẩu vị ưa chuộng gạo hạt dài, mềm và thơm nhẹ của người tiêu dùng Israel. Bên cạnh đó, giá gạo Việt Nam có tính cạnh tranh tốt trong phân khúc trung và trung cao cấp, nhất là trong bối cảnh lạm phát toàn cầu khiến người tiêu dùng ngày càng cân nhắc chi tiêu.

Dù có nhiều lợi thế, gạo Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức tại thị trường Israel. Đây là thị trường có yêu cầu rất khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn vệ sinh, kiểm dịch và trong nhiều trường hợp là chứng nhận Kosher. Khoảng cách địa lý xa, chi phí vận chuyển cao cùng sự cạnh tranh từ các nhà cung cấp truyền thống cũng là những rào cản không nhỏ.

×