Kê khai thuế cho đúng, người dân, hộ kinh doanh kê khai thuế lần đầu cần đặc biệt lưu ý điều này

Chiều 12/3, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Cục Thuế (Bộ Tài Chính) chủ trì, phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo tổ chức Hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững”.

Cách xác định thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh

Bà Lê Thị Chinh, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, Nghị định 68 của Chính phủ và Thông tư 152 của Bộ Tài chính vừa mới ban hành về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh đã quy định chi tiết về ngưỡng doanh thu không chịu thuế.

Cụ thể, hộ kinh doanh không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân khi có mức doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống.

Về phương pháp xác định số thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân. Đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng thì thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân được xác định như sau:

Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Cụ thể, thuế GTGT phải nộp sẽ bằng doanh thu nhân với tỉ lệ phần trăm về thuế GTGT. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Hộ, cá nhân kinh doanh được xác định theo một trong hai phương pháp sau:

Phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế: Áp dụng đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến dưới 3 tỷ đồng nếu lựa chọn phương pháp này. Như vậy, theo Cục Thuế, thuế TNCN phải nộp sẽ bằng doanh thu tính thuế (tức là doanh thu trừ 500 triệu đồng - ngưỡng không chịu thuế) nhân với thuế suất thuế TNCN.

Phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất: Đây là phương pháp có những ưu ái, áp dụng cho tất cả các hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng, trừ trường hợp nộp thuế theo phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế. Thu nhập tính thuế sẽ bằng doanh thu trừ đi chi phí hợp lý, hợp lệ… Thuế TNCN phải nộp sẽ bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.

Đối với cá nhân cho thuê bất động sản sẽ có cách tính thuế riêng. Theo đó, thuế GTGT phải nộp sẽ bằng doanh thu nhân với 5% nếu trên ngưỡng. Và thuế TNCN phải nộp bằng doanh thu trừ 500 triệu đồng nhân với 5%.

Trường hợp có nhiều bất động sản cho thuê, được trừ 500 triệu đồng đối với một hoặc một số hợp đồng cho thuê do cá nhân tự lựa chọn và tổng mức được trừ cho tất cả các hợp đồng không quá 500 triệu đồng.

Người dân sử dụng một mã số thuế cho tất cả các địa điểm kinh doanh

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định tại khoản 8 Điều 1 Nghị định 123.

Trường hợp hộ cá nhân có nhiều địa điểm kinh doanh thì sử dụng mã số thuế của hộ, cá nhân kinh doanh cho tất cả các địa điểm này và phải ghi địa chỉ của từng địa điểm kinh doanh trên hóa đơn. Nội dung này sẽ liên quan đến việc ra tờ khai tự động gợi ý. Như vậy, người dân sẽ sử dụng một mã số thuế cho tất cả các địa điểm nhưng ghi rõ từng địa điểm kinh doanh trên hóa đơn.

Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn có mã của cơ quan thuế, hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế thì hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động tạo lập tờ khai, gợi ý để hỗ trợ cho hộ, cá nhân kinh doanh về việc khai tính thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân trên cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử, cơ sở dữ liệu quản lý thuế và nhiều nguồn dữ liệu khác mà cơ quan thuế có được từ các cơ quan nhà nước, các tổ chức và cá nhân cung cấp.

Việc khai thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh, theo bà Chinh, trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh tự xác định có mức doanh thu năm từ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ từ 500 triệu đồng trở xuống (tức là thuộc ngưỡng không chịu thuế) thì hộ, cá nhân kinh doanh thông báo doanh thu thực hiện phát sinh trong năm với cơ quan thuế chậm nhất là ngày 31/1 năm dương lịch tiếp theo.

Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng thì khai và nộp thuế giá trị gia tăng, cụ thể: Trường hợp có doanh thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống thì thực hiện khai thuế, nộp thuế giá trị gia tăng theo quý.

Trường hợp có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng, thực hiện khai thuế, nộp thuế giá trị gia tăng theo tháng. Khai thuế, nộp thuế thu nhập cá nhân: Hộ kinh doanh, cá nhân sẽ lựa chọn nộp thuế một trong hai phương pháp ở trên.

Nếu như phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế thì thực hiện khai, nộp thuế cá nhân theo quý sẽ cùng kê khai với hạn nộp giá trị gia tăng. Đây là một điểm rất thuận lợi cho người nộp thuế, nộp cùng một thời điểm của các tờ khai thuế trên cùng một mẫu. Hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất trình bày ở trên sẽ thực hiện tạm nộp thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng.

Về trường hợp hộ, cá nhân mới ra kinh doanh, nếu bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh từ 6 tháng đầu năm và có doanh thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống thì thực hiện thông báo doanh thu phát sinh từ khi bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh đến hết ngày 30/6 vào hạn là 31/7 và thông báo doanh thu thực tế trong 6 tháng cuối năm chậm nhất là ngày 31/1 của năm dương lịch tiếp theo.

Trường hợp hộ, cá nhân bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh vào 6 tháng cuối năm, có doanh thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống thì thực hiện thông báo chậm nhất là ngày 31/1 của năm dương lịch tiếp theo.

Hộ, cá nhân kinh doanh mới bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh khi có doanh thu lũy kế trên 500 triệu đồng (thuộc ngưỡng chịu thuế) thì thực hiện khai thuế theo quý theo quy định tại Điều 10 Nghị định kể từ quý phát sinh có doanh thu trên 500 triệu đồng.

Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế Lê Thị Chinh cũng nhấn mạnh một số lưu ý trong kỳ kê khai đầu tiên để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh có thể tuân thủ một cách dễ dàng và thuận lợi nhất. Trường hợp khai thuế theo tháng, hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3 năm 2026 thì thực hiện chậm nhất là ngày 30/4/2026. Đây là việc lùi thời hạn để tạo điều kiện cho hộ kinh doanh có thể trải nghiệm rồi nghiên cứu và thực hiện dễ dàng và thuận lợi theo hạn mới.

Đối với hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ 2025 trở về trước đã xác định doanh thu, mức thuế khoán, bao gồm cả trường hợp hộ, cá nhân có thay đổi quy mô mà theo Thông tư 40 nói rõ là thay đổi 50% theo quy định của Luật Quản lý thuế số 38, nếu chuyển sang thực hiện khai thuế từ mùng 1/1/2026 thì cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.

Và không xử phạt vi phạm hành chính đối với nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp phát hiện có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp với những hoạt động quá khứ.

Trường hợp đã khai thuế, nộp thuế theo hướng dẫn tại Thông tư 40 thì không phải điều chỉnh lại. Trường hợp chưa khai thuế sẽ thực hiện kê khai theo quy định, thủ tục mới tại Thông tư 152 và không bị xử phạt.

Cung cấp sổ tay hướng dẫn chi tiết người dân thực hiện nghĩa vụ thuế

Ông Mai Xuân Thành - Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, việc chuyển đổi phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh từ thuế khoán sang kê khai là một cải cách quan trọng, được thực hiện theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Trong quá trình chuẩn bị cho sự chuyển đổi này, ngành thuế đã triển khai chiến dịch 60 ngày cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai vào cuối năm 2025, thông qua nhiều hội nghị tọa đàm, đối thoại trực tiếp với người nộp thuế trên phạm vi cả nước. Qua đó, cơ quan thuế đã lắng nghe rất nhiều tâm tư, băn khoăn, trăn trở của bà con.

Ông Khẳng định, cơ quan thuế luôn ưu tiên hỗ trợ để bà con thực hiện đúng quy định và hạn chế tối đa những sai sót. Trong giai đoạn đầu tiên của phương thức kê khai đối với hộ kinh doanh, trọng tâm của cơ quan thuế không phải là vấn đề kiểm tra, xử phạt, mà là tập trung vào để hỗ trợ thực chất, để bà con có thể thực hiện đúng ngay từ kỳ kê khai đầu tiên.

Đợt cao điểm 15 ngày được tổ chức với mục tiêu rất cụ thể là giúp hộ kinh doanh hiểu đúng, thực hiện đúng và yên tâm duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Cơ quan thuế các cấp sẽ tăng cường hướng dẫn trực tiếp tại địa bàn, tổ chức các buổi hỗ trợ tập trung, đồng thời mở rộng các kênh hỗ trợ trực tuyến, đường dây nóng, các hình thức tư vấn từ xa để kịp thời giải đáp những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Song song với đó, ngành thuế cam kết tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đồng thời cung cấp miễn phí các tiện ích, dịch vụ thuế điện tử phục vụ hộ kinh doanh. Mục tiêu là giúp bà con thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử thuận tiện hơn với thao tác đơn giản, dễ làm, dễ nhớ, giảm chi phí tuân thủ, giảm áp lực khi thực hiện nghĩa vụ theo phương thức thuế mới.

“Ngành thuế sẽ tiếp tục chuẩn hóa và đa dạng hóa các giải pháp hướng dẫn hỗ trợ. Cơ quan thuế sẽ cung cấp bộ tài liệu sổ tay hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế dành riêng cho hộ theo hướng dễ hiểu, dễ thực hiện; đăng tải các clip hướng dẫn theo tình huống; xây dựng bộ câu hỏi đáp ngắn gọn, tài liệu cầm tay chỉ việc.

Chúng tôi cam kết sẽ đồng hành xuyên suốt trong năm 2026 và các năm tiếp theo, tiếp tục lắng nghe ý kiến từ thực tế để kịp thời điều chỉnh các cách thức triển khai cho phù hợp, sát thực tế và hiệu quả”, ông Thành thông tin.

Nghị quyết 198/2025/QH15, từ ngày 1/1/2026 chính thức xóa bỏ thuế khoán, hàng triệu hộ kinh doanh chuyển sang mô hình kê khai và nộp thuế điện tử dựa trên doanh thu thực tế.

Đặc biệt, Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vừa được Chính phủ ban hành ngày 5/3/2026 quy định chi tiết, tạo thuận lợi và hỗ trợ người dân, hộ kinh doanh trong việc thực hiện việc kê khai thuế.

×