Khi áo dài trở thành nguồn cảm hứng của mỹ thuật đương đại

Talkshow Áo dài và Hội họa nằm trong chuỗi hoạt động của hệ thống CLB Di sản Văn hóa Áo dài Việt Nam trên cả nước, hướng tới mục tiêu tôn vinh, bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa của tà áo dài, đồng thời góp phần hiện thực hóa đề án đề cử áo dài trở thành Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Chương trình cũng là cầu nối gắn kết cộng đồng yêu áo dài, khơi dậy vai trò của trang phục truyền thống trong đời sống đương đại và hỗ trợ các làng nghề thủ công.

Không dừng lại ở một diễn đàn học thuật, talkshow còn mở ra không gian trao đổi cởi mở giữa đại diện Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, các họa sĩ gắn bó với đề tài di sản và công chúng. Nhiều vấn đề được đặt ra xoay quanh việc đưa áo dài trở thành trang phục thường ngày, vai trò của hội họa trong việc lan tỏa vẻ đẹp áo dài, cách làm mới một đề tài quen thuộc cũng như sức mạnh của áo dài trong hành trình hội nhập mỹ thuật quốc tế.

Ba diễn giả chính của chương trình gồm bà Nguyễn Thị Thanh Tâm – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam; họa sĩ Chu Nhật Quang – người nắm giữ kỷ lục Guinness trong lĩnh vực hội họa; và họa sĩ Lê Trang – nữ họa sĩ Việt Nam có nhiều tác phẩm trưng bày tại các triển lãm quốc tế ở Anh, Pháp, Ý và Mỹ.

Chia sẻ tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm cho biết, trong ba năm qua, hệ thống CLB Di sản Văn hóa Áo dài Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ với 15 CLB trong nước và 8 CLB ở nước ngoài, trải rộng tại châu Âu, châu Úc và châu Á. Đặc biệt, việc Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam chính thức ra mắt vào tháng 9/2025 đánh dấu bước phát triển mới trong hành trình bảo tồn và lan tỏa giá trị áo dài một cách bài bản.

Theo bà Tâm, áo dài không chỉ là trang phục truyền thống mà còn là dấu hiệu nhận diện văn hóa của Việt Nam trên trường quốc tế. Bà bày tỏ sự lạc quan khi ngày càng nhiều người trẻ chủ động mặc áo dài trong sinh hoạt thường ngày và các hoạt động văn hóa, coi đây là nền tảng quan trọng để áo dài tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong tương lai.

Đánh giá về vai trò của hội họa, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm cho rằng các tác phẩm nghệ thuật có khả năng lưu giữ vẻ đẹp và tinh thần của áo dài một cách sâu sắc, bền vững hơn nhiều hình thức quảng bá khác. Dự kiến vào tháng 5/2026, Hiệp hội sẽ ra mắt ấn phẩm Áo dài Việt Nam – Di sản và Hòa bình, đồng thời mong muốn có sự đồng hành của họa sĩ Lê Trang trong dự án này.

Ở góc nhìn của nghệ sĩ trẻ, họa sĩ Chu Nhật Quang nhận định áo dài là biểu tượng hiếm hoi hội tụ hài hòa giữa truyền thống và khả năng thích nghi với đời sống hiện đại. Theo anh, để gìn giữ và phát huy giá trị áo dài, điều cốt lõi là chắt lọc tinh hoa văn hóa, đồng thời thổi vào đó tư duy sáng tạo của thế hệ hôm nay, tạo nên sự kết nối bền vững giữa quá khứ và hiện tại.

Là nhân vật trung tâm của không gian triển lãm Mộng giữa chiều hoa, họa sĩ Lê Trang mang đến những chia sẻ giàu cảm xúc từ trải nghiệm cá nhân và hành trình sáng tác. Sinh ra và lớn lên tại Huế, hình ảnh người phụ nữ trong tà áo dài cùng sắc tím mộng mơ đã trở thành nguồn cảm hứng xuyên suốt trong nhiều tác phẩm của chị. Theo Lê Trang, áo dài không chỉ là yếu tố tạo hình mà còn là “linh hồn” phản ánh tinh thần Huế và vẻ đẹp dịu dàng rất Việt.

Chính hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong tà áo dài đã đưa những tác phẩm đầu tiên của Lê Trang đến với các triển lãm quốc tế. Nữ họa sĩ cho rằng, điều thu hút các nhà sưu tầm không chỉ nằm ở kỹ thuật hội họa, mà còn ở câu chuyện văn hóa và bản sắc Việt được gửi gắm qua từng lớp màu, từng nếp áo.

Các trao đổi tại talkshow cũng chỉ ra rằng, vẽ áo dài là một thách thức lớn đối với họa sĩ. Đó không đơn thuần là tái hiện trang phục, mà là quá trình thể hiện sự hài hòa giữa nhân vật, bối cảnh và chiều sâu văn hóa. Chính yêu cầu khắt khe ấy đã khiến áo dài trở thành đề tài giàu sức gợi, thôi thúc nghệ sĩ không ngừng tìm tòi và đổi mới.

Talkshow “Áo dài và Hội họa” khép lại trong không khí ấm áp, gợi mở nhiều suy nghĩ về cách gìn giữ và làm mới di sản. Từ những câu chuyện nghệ thuật được chia sẻ, có thể thấy hành trình đưa áo dài tiếp tục sống động trong đời sống đương đại không chỉ là trách nhiệm của giới nghệ sĩ hay nhà quản lý văn hóa, mà còn cần sự chung tay của cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay.

×