Khi giống lúa Việt Nam bén rễ trên đất đỏ Cuba, một kỳ tích đã xuất hiện ở quốc gia vùng Caribe này

Hành trình gieo giống lúa Việt Nam trên đất Cuba

Nhưng con số nhập khẩu gạo của Cuba trong năm 2024 thấp nhất trong lịch sử nhập khẩu gạo của nước này không phải chỉ là kết quả của một hai mùa vụ mà nó thể hiện hành trình bền bỉ của những chuyên gia Việt Nam gieo những giống lúa Việt Nam trên đất đỏ Cuba thông qua việc hướng dẫn người dân Cuba từng bước thay đổi phương thức canh tác thông qua các lớp tập huấn; tài trợ một số máy móc nông nghiệp chuyên dụng; mang giống lúa, vật tư nông nghiệp từ Việt Nam để từng bước dệt nên những mùa vàng ở Cuba.

Báo cáo của Ban quản lý Dự án hợp tác Việt Nam - Cuba phát triển sản xuất lúa gạo ở huyện Calimete, tỉnh Matanzas giai đoạn 2020-2025, tại mô hình trình diễn số 4, năng suất lúa đạt 11,16 tấn/ha/2 vụ/năm, vượt xa mục tiêu 10 tấn/ha/năm và cao gấp 3-4 lần so với năng suất trung bình toàn quốc.

Ở quy mô sản xuất đại trà (mô hình 5), năng suất bình quân đạt 5,31 tấn/ha, cao gấp 3 lần so với mặt bằng chung của ngành lúa gạo Cuba. Tổng sản lượng lúa thu hoạch trong vụ đông 2024-2025 đạt 13.005,54 tấn, trong đó riêng mô hình 5 đóng góp 10.368,49 tấn.

Để đạt được kết quả này, hệ thống hạ tầng trên đồng lúa Cuba đã được đầu tư đồng bộ với 4.708 ha được san phẳng bằng công nghệ laser, 2.757km đường giao thông nội đồng được nâng cấp, 5.942km kênh mương được cải tạo. Đáng chú ý, 29.207 lượt nông dân, kỹ thuật viên và cán bộ quản lý Cuba đã được tập huấn về quy trình trồng lúa. Đặc biệt, 25 giống lúa Việt Nam đã được đưa vào thử nghiệm tại Cuba.

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Cuba, nhờ áp dụng thành công kỹ thuật canh tác lúa của Việt Nam, lượng gạo nhập khẩu của Cuba đã giảm đáng kể từ mức 400.000-450.000 tấn/năm giai đoạn 2005-2011 xuống còn khoảng 220.000 tấn/năm trong giai đoạn 2020-2024.

Đặc biệt, năm 2024, Cuba ghi nhận mức nhập khẩu gạo thấp nhất từ trước đến nay, chỉ 210.000 tấn, nhờ sản lượng lúa nội địa tăng đột phá từ các mô hình hợp tác với Việt Nam.

Cuba muốn tiếp tục học tập Việt Nam về kỹ thuật trồng lúa

Trong một cuộc gặp với đại diện lãnh đạo TP.Hồ Chí Minh mới đây, bà Ariadne Feo Labrada, Tổng lãnh sự Cuba tại TP.Hồ Chí Minh khẳng định, Cuba muốn học hỏi kinh nghiệm từ Việt Nam trong lĩnh vực nông nghiệp. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, với chất lượng cao, đa dạng giống.

Theo bà Ariadne Feo Labrada, năng suất lúa trước đây tại Cuba chỉ đạt khoảng từ 2,5 – 3 tấn/ha. Nhưng đến nay, nhờ các dự án của Việt Nam, Cuba đã đạt 7,2 tấn/ha.

Trong cuộc gặp gỡ các doanh nghiệp Việt Nam hợp tác với Cuba hồi đầu tháng 9/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, mở rộng diện tích, nâng cao năng suất sản xuất lúa gạo tại Cuba. Đồng thời nghiên cứu tổ chức các mô hình phát triển các loại cây trái, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản... nhằm cung cấp đủ lương thực, thực phẩm cho nhân dân ngay tại Cuba.

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nông nghiệp Cuba cũng đã có cuộc gặp mặt để thống nhất định hướng tăng cường hợp tác nông nghiệp, đặc biệt là về sản xuất lúa gạo.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Cuba Telce González Morera, nhờ điều kiện thuận lợi cùng sự đồng hành của chuyên gia Việt Nam, các mục tiêu sản xuất lúa gạo của Cuba ở giai đoạn 3 - 4 đã đạt nhiều kết quả tích cực, kết thúc giai đoạn 5 và mở sang hình thức hợp tác mới. T

Trên thực tế, các doanh nghiệp Việt Nam hiện đang triển khai thí điểm trên 1.000 ha lúa, đồng thời lên kế hoạch mở rộng diện tích lên 2.500 – 3.000 ha, với sự tham gia trực tiếp của nông dân Cuba. 

Thứ trưởng Telce González Morera nhấn mạnh, với sự đi đầu của các doanh nghiệp này, Cuba kỳ vọng liên kết sản xuất lúa gạo quy mô lớn sẽ được hình thành, từ đó mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào thị trường Cuba.

×