Khi nào Robot làm trọng tài ở các trận đấu bóng đá?

VAR và viễn cảnh tobot làm trọng tài ở các trận đấu bóng đá?

Trong trận bán kết lượt đi ASEAN Cup 2026 giữa ĐT Malaysia và ĐT Việt Nam, có một chi tiết khá đặc biệt, đó là sau pha ra bóng của thủ môn Patrik Lê Giang, tiền đạo đối phương ngã trong vòng cấm, trọng tài người Uzbekistan Lutfullin Rustam đã lập tức rút thẻ đỏ truất quyền thi đấu của Patrik Lê Giang. Nhưng sau đó, với sự can thiệp của công nghệ VAR, ông đã thay đổi quyết định, hủy thẻ đỏ đó. Đây là trường hợp nhờ công nghệ VAR, mà ĐT Việt Nam được hưởng lợi, và có vẻ, số này ít hơn những trường hợp ngược lại, nếu tính từ ngày công nghệ VAR bắt đầu được áp dụng cho các trận đấu bóng đá ở khu vực.

Ngoài tình huống trên, còn có vài tình huống nữa mà trận đấu phải dừng lại khá lâu để công nghệ VAR làm việc, tới mức trong cuộc họp báo sau trận đấu, HLV Kim Sang-sik phải phàn nàn rằng, VAR làm gián đoạn và mất thời gian của trận đấu, không chỉ trong trận đấu này, mà cả những trận khác của giải đấu.

Câu chuyện này một lần nữa lại khơi dậy các tranh cãi về những mặt lợi và hại của công nghệ VAR với bóng đá. Đúng là công nghệ tiên tiến này hỗ trợ trọng tài đưa ra các quyết định chính xác hơn, đảm bảo sự công bằng hơn cho các trận bóng, nhưng mặt khác, nó lại cắt vụn trận đấu, khi liên tục phải dừng lại để kiểm tra các tình huống, nó ảnh hưởng đến sự hưng phấn thi đấu của các cầu thủ. Hơn nữa, trong nhiều tình huống, kể cả có sự hỗ trợ của VAR, đúng hay sai vẫn không rõ ràng, kiểu như tình huống có tác động, nhưng sự tác động đó có đủ là cho đối phương ngã hay không, có cấu thành hành vi phạm lỗi hay không? Và quyết định cuối cùng vẫn phải là trọng tài.

Nhưng ảnh hưởng lớn nhất ở khía cạnh tiêu cực của công nghệ VAR chính là tác động tới cảm xúc người xem. Kể từ khi có công nghệ này, khiến cho người hâm mộ bỗng không thể còn có cảm xúc kiểu “vỡ òa” khi đội nhà ghi bàn. Thời khắc bóng đã vào lưới đối phương, thay vì bật lên “vỡ òa” để ăn mừng, họ thấp thỏm chờ sự kiểm tra của công nghệ VAR. Và khi VAR báo với họ là họ xứng đáng được hưởng niềm vui, thì thay vì bật lên, “vỡ òa”, họ thở phào nhẹ nhõm. Và người xem bóng đá nuối tiếc những cảm xúc kiểu “vỡ òa” mà VAR đã tước đi của họ.

Nhưng giống như mọi thứ trên đời, bóng đá cũng luôn tiến hóa, không chỉ là những chiến thuật của các đội bóng, mà nó còn đến từ các thứ luật lệ mà người ta đã nghĩ ra và áp dụng cho bóng đá, đến các quy định về sân bãi hay những thay đổi của quả bóng chúng ta vẫn đá hàng ngày. Sự tiến hóa đó là để cho môn thể thao này hay hơn, cuốn hút người chơi và người xem hơn.

Trở lại với việc áp dụng công nghệ vào bóng đá, mà công nghệ VAR, điều chúng ta đang nói đến ở đây, là một ví dụ điển hình của việc bóng đá chịu sự ảnh hưởng và tiến hóa bởi khoa học công nghệ. Giống như khi thế giới chưa có TV màu, trang phục thi đấu của các đội bóng được lựa chọn để có sắc độ đậm nhạt, tương phản đủ lớn để người xem TV đen trắng có thể phân biệt cầu thủ 2 đội. Nhưng từ ngày có TV màu, việc này trở nên không cần thiết nữa, giống như trọng tài cũng không nhất thiết phải mặc đồ đen nữa.

Và sẽ không có việc đảo ngược xu hướng này, tương tự, sẽ không có câu hỏi: Nên hay không nên sử dụng công nghệ VAR cho các trận đấu bóng đá? Mà chỉ có câu hỏi: Làm thế nào để cho việc áp dụng công nghệ khoa học kỹ thuật vào bóng đá ít tác dụng tiêu cực tới cảm xúc thi đấu của cầu thủ, cảm xúc của người xem nhất?

Và chắc chắn, chỉ làm sớm hay muộn thôi, một ngày nào đó, điều hành các trận đấu bóng đá sẽ là những robot, với các đặc tính ưu việt như chạy nhanh hơn, không biết mệt, nhìn rõ hơn, hoàn toàn công bằng, không bị cảm xúc chi phối, không thể mua chuộc, và tất nhiên, robot sẽ kết nối với các camera vốn vẫn phải dẫn tới phòng VAR như bây giờ một cách trực tiếp và nhanh hơn, sẽ không còn làm mất thời gian như HLV Kim Sang-sik đã phàn nàn sau trận đấu vừa rồi.

×