Khi tăng trưởng hai con số thành KPI địa phương: Phép thử năng lực và bản lĩnh của chính quyền địa phương

Tại Nghị quyết 169/NQ-CP, ngày 27/6/2026 về mục tiêu tăng trưởng của các địa phương năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 Chính phủ đã giao chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội cụ thể trong giai đoạn 2026-2030 cho 34 tỉnh, thành phố. Việc này nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đảm bảo tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất.

32/34 địa phương tăng trưởng trên 2 con số

12 địa phương được Chính phủ giao mục tiêu tăng trưởng GRDP ít nhất 11%, trong đó, Hải Phòng cao nhất khi cần phấn đấu đạt 14%.

Theo đó, từ nay đến 2030, 32 địa phương cần duy trì tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên. Chỉ có 2 địa phương được giao mục tiêu tăng trưởng kinh tế dưới mốc này là Sơn La (8-8,5%), Đồng Tháp (từ 9% trở lên).

7 địa phương cần tăng GRDP bình quân mỗi năm từ 11% trở lên. Nhóm này gồm Hải Phòng, Quảng Ninh, Phú Thọ, Nghệ An, Đà Nẵng, Khánh Hòa và An Giang.

Theo số liệu của các địa phương, trong 6 tháng đầu năm 2026 có 7 địa phương công bố tăng trưởng trên hai con số, đứng đầu là TP. Hải Phòng với 12,42%, Ninh Bình 12,04%, Hà Tĩnh 12%, Phú Thọ 10,87%, Bắc Ninh 10,27%, Quảng Ninh 10,22% và Hưng Yên 10,15%.

Các địa phương xấp xỉ tăng trưởng cao gần 2 con số như Tây Ninh: 9,62%, Thái Nguyên 9,38% và tỉnh Đồng Nai 9,24%.

Thực tế, trong năm 2025, cả nước có 6 địa phương tăng trưởng RGDP đạt hai con số, trong đó đứng đầu là tỉnh Quảng Ninh, tốc độ tăng trưởng 11,89%.

Động lực chính của địa phương trong tăng trưởng kinh tế nhờ sự cân bằng giữa công nghiệp chế biến chế tạo, kinh tế xanh và sự bùng nổ của khu vực dịch vụ - du lịch biển (tăng gần 15,2%).

Đứng thứ 2 là TP. Hải Phòng, với tốc độ tăng trưởng 11,81%. Đây là thành phố trực thuộc Trung ương có tốc độ tăng trưởng cao nhất, khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp công nghệ cao, thu hút FDI và logistics hàng hải.

Tỉnh Ninh Bình đạt 10,45%, Bắc Ninh đạt 10,27% với sức bật đến từ sự hồi phục của chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu và dòng vốn FDI đổ vào các khu công nghiệp.

Hai tỉnh khác là Phú Thọ đạt tăng trưởng 10,22% và Quảng Ngãi với 10,15% nhờ các trụ cột là ngành công nghiệp lọc hóa dầu và cơ khí chế tạo nặng (khu vực công nghiệp và xây dựng.

Dù hai "đầu tàu" kinh tế lớn nhất cả nước là Hà Nội (tăng 8,16%) và TP. Hồ Chí Minh (tăng 7,53%) không lọt vào nhóm tăng trưởng 2 con số do quy mô nền kinh tế quá lớn, nhưng cùng với Hải Phòng, Đồng Nai và Bắc Ninh, nhóm 5 trụ cột này đã đóng góp tới 55,4% vào tổng mức tăng trưởng GDP của toàn nền kinh tế năm 2025.

Theo GS Nguyễn Mại, việc Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng hai con số cho các địa phương không chỉ nhằm hoàn thành mục tiêu GDP cả nước, mà còn tạo động lực đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của từng vùng, từng địa phương.

"Để Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng GDP hai con số trong các năm tiếp theo, mỗi địa phương phải có mức tăng trưởng tương xứng với tiềm năng, đóng góp vào kết quả chung của cả nước. Các tỉnh cần khai thác tối đa dư địa phát triển của từng địa phương mình bởi tăng trưởng hai con số không phải là nhiệm vụ của một năm mà còn nhiều năm trước đây. Chính vì vậy, tạo áp lực tích cực để địa phương phát huy lợi thế sẵn có, lấy tăng trưởng dài hạn, bền vững làm điểm tựa, không trông chờ vào tăng trưởng năm một mà phải kiếm tìm động lực tăng trưởng bền vững cho từng giai đoạn, thời kỳ", GS Nguyễn Mại bình luận.

GS Mại cho rằng, việc giao tăng trưởng hai con số cho các địa phương kích thích các tỉnh cải cách mạnh mẽ. "Hiện phân quyền của trung ương về tỉnh rất mạnh, hàng loạt ngành, lĩnh vực. Với nhiệm vụ tăng trưởng cao giao về địa phương, sẽ buộc địa phương phải đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp", GS Mại nhấn mạnh.

Phép thử điều hành và bản lĩnh, sáng tạo, cạnh tranh

Muốn địa phương có tăng trưởng cao, các tỉnh sẽ phải tái cơ cấu nguồn lực địa phương, đầu tư vào hạ tầng để đạt tăng trưởng dài hạn và tạo lợi thế cạnh tranh so với các địa phương khác.

Ông Mại cho rằng, việc giao chỉ tiêu tăng trưởng cho địa phương sẽ thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh giữa các địa phương. Khi có chỉ tiêu cụ thể, các địa phương sẽ chủ động hơn trong thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng quản trị.

Về thách thức, theo chuyên gia dể đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, các địa phương phải vượt qua nhiều thách thức. Trước hết, dư địa tăng trưởng theo mô hình truyền thống đang dần thu hẹp khi lợi thế về đất đai, lao động giá rẻ và vốn đầu tư không còn nhiều. Động lực tăng trưởng mới phải đến từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất.

Tiến độ giải ngân đầu tư công vẫn là điểm nghẽn do vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng và năng lực triển khai dự án, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và sức lan tỏa đối với nền kinh tế.

Trong khi đó, cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, không chỉ giữa các địa phương mà còn với nhiều quốc gia trong khu vực trong việc hút dòng vốn FDI, đặc biệt là các dự án công nghệ cao và công nghiệp chiến lược.

Nhiều địa phương cũng đối mặt với hạn chế về hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, hạ tầng số và quỹ đất công nghiệp, làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, cùng năng suất lao động và năng lực quản trị của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế, khiến khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu chưa cao.

Các yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế thế giới, xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và gián đoạn chuỗi cung ứng tiếp tục tạo thêm áp lực đối với tăng trưởng. Đồng thời, các địa phương phải bảo đảm mục tiêu phát triển xanh, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế.

Thách thức lớn nhất không phải là đạt mức tăng trưởng hai con số trong một năm, mà là duy trì tốc độ tăng trưởng cao một cách bền vững. Điều này đòi hỏi các địa phương phải tạo dựng động lực tăng trưởng mới thông qua cải cách thể chế, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động.

Tuy nhiên, cũng có nhiều lo ngại khi tăng trưởng hai con số trở thành mệnh lệnh hành chính, chỉ tiêu "cứng" trong khi hệ số lan tỏa không cao, thiếu bền vững.

Trao đổi với PV Dân Việt, PGS, TS. Nguyễn Thường Lạng, Giảng viên Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng: Con số tăng trưởng hai con số cần đi kèm với các mục tiêu kép, hiệu quả kép.

Theo phân tích của ông Lạng, trước đây có tình trạng chạy theo thành tích về tăng trưởng nóng, có hiện tượng địa phương ồ ạt thu hút các dự án, bất chấp chất lượng để đạt tăng trưởng, chạy đua xuống đáy giữa các địa phương để kéo dự án FDI về phía mình. Chính vì vậy, xuất hiện ồ ạt các địa phương xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế ven biển, để lại những hệ quả là nguồn vốn đầu tư lãng phí.

Trong thời điểm hiện nay, nguy cơ đó vẫn hiện hữu dù chúng ta có các quy định, quy chuẩn về thu hút đầu tư, quy định nghiêm ngặt về môi trường và nói không với các dự án ô nhiễm môi trường.

Theo ông Lạng, để việc giao chỉ tiêu tăng trưởng phát huy hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện phương pháp thống kê, hạn chế tình trạng tính trùng giữa các địa phương, nhất là đối với các hoạt động liên kết vùng và những lĩnh vực có tính liên thông cao như vận tải, logistics. Bên cạnh đó, cần ràng buộc trách nhiệm người đứng đầu địa phương trong các dự án đầu tư nhằm tạo hiệu quả đầu tư dài hạn.

"Địa phương muốn tăng trưởng cao, không thể và không nên tăng trưởng nóng bằng mọi giá mà cần xây dựng kịch bản, thuê chuyên gia nghiên cứu các thế mạnh địa phương, từ đó xây dựng kịch bản tăng trưởng của địa phương mình. Chỉ có tăng trưởng bền vững, dựa trên tiềm năng, lợi thế của chính địa phương mình mới có sự tăng trưởng cao trong nhiều năm", ông Lạng cho hay.

Các kinh nghiệm chuyển đổi nền kinh tế nâu sang kinh tế xanh, chú trọng hạ tầng của Quảng Ninh; bài học chuyển đổi từ kinh tế thủ công, dựa vào lao động (dệt may, da dày) sang công nghệ cao, logistics của TP. Hải Phòng, tỉnh Bắc Ninh là những minh chứng để các địa phương học hỏi, neo theo. Cơ chế trao quyền tự chủ cho địa phương, gắn trách nhiệm cho lãnh đạo cũng kích thích bản năng, ý chí và trình độ lãnh đạo. Có thể lắng nghe, thuê tư vấn bên ngoài để giúp địa phương có sức phát triển mới. Tôi nghĩ đây trách nhiệm, cũng là cơ hội để các địa phương, lãnh đạo địa phương chứng minh được năng lực điều hành và sự sáng suốt của cơ chế trao quyền, trao trách nhiệm mà Trung ương đề ra

×