Khi tên nông dân trở thành “chứng chỉ niềm tin” đưa nông sản Việt vươn xa

Từ triết lý “thuận thiên” của lão nông Tư Việt...

Trong giới làm lúa sạch miền Tây, cái tên Lê Quốc Việt (xã Châu Thành, tỉnh An Giang) hay còn gọi là Tư Lúa Mùa đã trở thành một thương hiệu bảo chứng. Ông không chạy theo những giống lúa cao sản ngắn ngày mỗi năm 3 vụ, mà kiên trì với triết lý "thuận thiên" – một lối đi ngược dòng đầy bản lĩnh.

Tại trang trại Lúa mùa Tư Việt, mọi quy trình đều như quay ngược thời gian về hàng chục năm trước: Dùng trâu bừa đất, cấy lúa bằng nọc, không hóa chất, không thuốc trừ sâu. Ông Tư Việt quan niệm, hạt gạo ngon nhất là hạt gạo hấp thu trọn vẹn phù sa tự nhiên và "ngủ" đủ thời gian trong lòng đất.

Hai sản phẩm gạo Chim Rơi và Móng Chim Vàng của ông đạt chuẩn OCOP 3 sao không đơn thuần là mặt hàng gạo sạch. Đó là những "đứa con tinh thần" mang đậm dấu ấn cá nhân. Ông Việt trải lòng: “Hạt gạo là lịch sử khẩn hoang, là câu chuyện của cha ông. Tôi đưa gạo lúa mùa lên OCOP không chỉ để bán hàng, mà để phục hồi ‘sức mạnh mềm’ của văn minh lúa nước”.

Chính sự thuần khiết này đã khiến gạo của lão nông Tư Việt trở thành "thượng khách" tại các nhà hàng cao cấp muốn tìm lại hương vị cơm Nam bộ xưa – thứ vị ngọt dẻo, thơm dịu mà các loại lúa công nghiệp khó lòng có được.

... Đến "Nấm mối Nàng Nương" và tư duy kinh tế tuần hoàn

Rời vùng đất Châu Thành, câu chuyện xây dựng thương hiệu dựa trên tên tuổi nông dân tiếp tục được nối dài tại vùng Bảy Núi huyền bí với chị Châu Thị Nương. Nếu ông Tư Việt giữ hồn xưa, thì chị Nương lại là đại diện cho thế hệ nông dân mới, nhạy bén, có tri thức và dám ứng dụng công nghệ cao.

Tận dụng nguồn phụ phẩm rơm rạ dồi dào, chị Nương đã xây dựng thương hiệu "Nấm mối Nàng Nương" tại xã Cô Tô. Không dừng lại ở việc trồng nấm thông thường, chị đầu tư hệ thống phòng lạnh, máy hấp meo, quy trình dưỡng tơ nghiêm ngặt.

Mỗi tháng, chị Nương cung ứng ra thị trường từ 2-3 tấn nấm các loại. Trong đó, giá nấm linh chi đạt 1,5-2 triệu đồng/kg; nấm mối đen từ 200.000-250.000 đồng/kg.

Giá trị xã hội mà chị Nương tạo nên từ trại nấm của mình là tạo việc làm cho hơn 30 lao động nữ địa phương, trong đó đa số là phụ nữ dân tộc Khmer, với mức thu nhập 250.000-300.000 đồng/ngày.

Đặc biệt, chị Nương đã vận hành thành công mô hình nông nghiệp tuần hoàn: Phế phẩm phôi nấm sau thu hoạch được dùng nuôi trùn quế, tạo phân hữu cơ bón ngược lại cho lúa, bắp. Cách làm bài bản này đã đưa chị vào "Top 10 doanh nghiệp xuất sắc nhất" tại cuộc thi Sáng kiến ESG Việt Nam 2023 do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với USAID tổ chức.

Khi "thương hiệu cá nhân" là lời cam kết danh dự

Không chỉ có gạo Tư Việt hay nấm Nàng Nương, đi dọc các làng quê An Giang, chúng ta dễ dàng bắt gặp những cái tên rất "đời" nhưng đầy sức nặng: Trà mãng cầu xiêm Hai Đậu, mắm cá lóc Cô Phiếu, gạo sạch Anh Thoại, bánh khóm Mỹ Đào, khô ếch Út Lúa, dưa lưới Mai Khương...

Tại sao người nông dân lại thích đưa tên mình vào sản phẩm? Bởi trong văn hóa làng xã, "cái tên đi liền với tính cách". Khi một người nông dân dám đặt tên mình lên bao bì, họ đã đặt cược danh dự của cả gia đình, dòng họ vào đó. Đó là một tấm "chứng chỉ niềm tin" không cần văn bản nhưng có sức thuyết phục khủng khiếp đối với người tiêu dùng trong bối cảnh thực phẩm bẩn tràn lan.

Chị Nguyễn Thị Mai Khương, chủ thương hiệu dưa lưới Mai Khương chia sẻ, với 1.500m² nhà màng ứng dụng tưới nhỏ giọt, chị kiểm soát được từng giọt nước, hạt phân. Cái tên "Mai Khương" trên quả dưa chính là lời hứa về sự an toàn tuyệt đối mà chị gửi đến khách hàng suốt 7 năm qua.

Việc đưa tên nông dân lên nhãn mác không chỉ là xu hướng nhất thời, mà là sự chuyển mình tất yếu từ "tư duy sản xuất nông nghiệp" sang "tư duy kinh tế nông nghiệp". Những người nông dân như ông Việt, chị Nương, chị Khương đang chứng minh rằng: Nông sản Việt không hề thua kém về chất lượng, cái chúng ta cần là một câu chuyện, một bản sắc và một lời cam kết trách nhiệm.

Để những thương hiệu "tên người" này bay xa hơn, rất cần sự đồng hành sát sao hơn nữa từ các cấp chính quyền, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân trong việc hỗ trợ vốn, kỹ thuật và đặc biệt là kết nối cung cầu. Khi tên mỗi người nông dân trở thành một thương hiệu mạnh, đó cũng chính là lúc giá trị nông sản Việt được khẳng định vị thế bền vững trên bản đồ kinh tế.

×