Kho vũ khí của Mỹ thực sự khủng khiếp đến thế nào?

Mỹ sở hữu năng lực quân sự ấn tượng, củng cố vị thế của nước này trong số các cường quốc quân sự trên thế giới. Điều này cũng đúng với công nghệ tên lửa – Mỹ duy trì vị thế là một cường quốc tên lửa toàn cầu hàng đầu và từ lâu đã cạnh tranh với Liên Xô trong cuộc chạy đua tên lửa và không gian.

Mỹ ban đầu không nhận ra tiềm năng phát triển các tên lửa mạnh mẽ để phóng tàu vũ trụ và vận chuyển đầu đạn hạt nhân qua các khoảng cách liên lục địa. Tuy nhiên, họ nhanh chóng bắt kịp Liên Xô và tận dụng hiệu quả lợi thế của mình. Bằng cách đầu tư nguồn lực đáng kể và thu hút các kỹ sư tài năng hàng đầu, Mỹ đã đạt được những đột phá trong một số lĩnh vực: Nhiên liệu tên lửa rắn, hệ thống phóng đơn giản dựa trên hầm chứa, đầu đạn nhiệt hạch nhỏ gọn và hệ thống dẫn đường tiên tiến được tăng cường bởi các thiết bị điện tử hiện đại. Những tiến bộ này cuối cùng đã dẫn đến sự phát triển của các phương tiện tái nhập khí quyển có thể nhắm mục tiêu độc lập (MIRV) và tên lửa hành trình.

Cuộc đối đầu trong Chiến tranh Lạnh với Liên Xô đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển công nghệ tên lửa của Mỹ, đặc biệt là trong việc phát triển bộ ba hạt nhân.

Nhìn lại lịch sử

Lực lượng hạt nhân chiến lược của Mỹ ban đầu bao gồm một hạm đội lớn các máy bay ném bom tầm xa được thiết kế để mang bom nguyên tử. Mặc dù Mỹ đang tập trung phát triển công nghệ tên lửa, nhưng vào thời điểm đó, công nghệ này không được ưu tiên như ở Liên Xô.

Sau Thế chiến II, Mỹ, giống như Liên Xô, đã nghiên cứu di sản chế tạo tên lửa của Đế chế thứ ba. Nỗ lực này được thúc đẩy bởi sự đào tẩu của các nhà khoa học tên lửa nổi tiếng người Đức như Wernher von Braun sang Mỹ. Nền tảng cho ngành công nghiệp tên lửa của Mỹ được đặt ra vào cuối những năm 1940 với việc sao chép tên lửa V-2 của Đức. Sau đó, các kỹ sư Mỹ bắt đầu áp dụng các công nghệ mới được tiên phong ở Đức, chẳng hạn như thùng nhiên liệu, các loại động cơ mới và nhiên liệu. Đến năm 1958, điều này dẫn đến sự phát triển của các dự án tên lửa tầm trung như Redstone, Thor và Jupiter. Cùng thời kỳ đó, công việc chế tạo Atlas – tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) sử dụng nhiên liệu lỏng đầu tiên của Mỹ – cũng được khởi động, và nó nhỏ gọn hơn so với R-7 – tên lửa ICBM đầu tiên trên thế giới được phát triển tại Liên Xô bởi Sergey Korolev.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ hóa học ở Mỹ đã thúc đẩy tiến bộ vượt bậc. Vào thời điểm đó, nhiên liệu rắn cho tên lửa (nhiên liệu hỗn hợp) đã được phát triển. Bước đột phá này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các tên lửa phóng từ tàu ngầm tương đối nhỏ gọn và khởi đầu cho việc triển khai tên lửa liên lục địa nhiên liệu rắn đầu tiên của Mỹ, Minuteman I, vào năm 1962. Lợi ích của nhiên liệu rắn rất rõ ràng: Dễ bảo trì, các thành phần không độc hại và không tự bốc cháy, độ tin cậy cao và các đặc tính đủ để mang tải trọng. Đầu những năm 1960, Mỹ đã triển khai cả tên lửa đạn đạo liên lục địa nhiên liệu lỏng được trang bị đầu đạn megaton hạng nặng và tên lửa Minuteman nhiên liệu rắn với đầu đạn có sức công phá trung bình; tuy nhiên, theo thời gian, chỉ có Minuteman còn được sử dụng trong quân đội Mỹ.

Các nỗ lực cũng đang được tiến hành để phát triển tên lửa hành trình liên lục địa siêu âm như AGM-28 Hound Dog và tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay cho Không quân Mỹ. Tuy nhiên, đến những năm 1970, trọng tâm đã chuyển sang tên lửa hành trình tầm xa cận âm phóng từ máy bay. Điều thú vị là, một số người suy đoán rằng CIA đã "mượn" ý tưởng này từ các nhà phát triển Liên Xô, dự án của họ từ cuối những năm 1960 đã không nhận được sự ủng hộ ở Điện Kremlin và sau đó bị gác lại.

Bộ ba hạt nhân: Hệ thống chiến lược

Bộ ba hạt nhân hiện đại của Mỹ bao gồm một tập hợp các hệ thống tên lửa cổ điển: Tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ mặt đất (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM), và tên lửa hành trình và bom hạt nhân phóng từ máy bay. Lực lượng hạt nhân chiến lược của Mỹ gồm một tập hợp hệ thống tối giản: Một loại ICBM, một loại SLBM, và một loại tên lửa hành trình mang đầu đạn hạt nhân. Mặc dù kho bom hạt nhân phóng từ máy bay đa dạng hơn, nhưng các nỗ lực đang được tiến hành để giảm thiểu sự đa dạng của bom bằng cách phát triển các đầu đạn có sức công phá điều chỉnh được.

Hiện tại, khoảng 400 tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) nhiên liệu rắn LGM-30G Minuteman III đang được triển khai tại các bệ phóng ngầm trên khắp nước Mỹ. Những tên lửa này được đưa vào sử dụng lần đầu vào đầu những năm 1970 và đã trải qua nhiều lần nâng cấp kể từ đó. Chúng có tầm bắn lên đến 13.000 km và có thể được trang bị tối đa ba đầu đạn MIRV W78/W87, mỗi đầu đạn có sức công phá tương đương 300-350 kiloton TNT. Hệ thống dẫn đường tiên tiến đảm bảo độ chính xác trong phạm vi 90-200 mét. Tên lửa Minuteman III dự kiến ​​sẽ tiếp tục hoạt động cho đến đầu những năm 2030, sau đó sẽ dần được thay thế bằng các tên lửa ICBM Sentinel LGM-35A mới.

Năm 2026, Mỹ dự kiến ​​bắt đầu thử nghiệm tên lửa Sentinel mới, sau đó sẽ triển khai thực tế. Các nhà phát triển đặt mục tiêu tạo ra một loại tên lửa có thể phóng từ cùng các hầm chứa như Minuteman III, nhưng dường như cần phải xây dựng các cơ sở phóng mới từ đầu. Thiết kế của tên lửa Sentinel vẫn khá bảo thủ, với ba tầng và kích thước tương tự, mặc dù có các loại nhiên liệu mới, thiết bị điện tử được nâng cấp và đầu đạn mới. Tuy nhiên, hiện tại không có đề cập đến phương tiện lượn siêu thanh hoặc các cải tiến lớn khác; trọng tâm là tính thực tiễn và hiệu quả chi phí. Trong lịch sử, việc cấp kinh phí cho các chương trình loại này chưa bao giờ là vấn đề.

Tình hình với hệ thống phòng thủ tên lửa dưới nước của Mỹ cũng tương tự. Hải quân Mỹ không có kế hoạch loại bỏ tên lửa UGM-133A Trident II D5 vốn rất thành công. Hiện đang được sử dụng trên các tàu ngầm lớp Ohio (14 tàu ngầm, mỗi tàu trang bị 20 tên lửa), Trident II cũng sẽ được triển khai trên các tàu ngầm lớp Columbia mới (mỗi tàu mang 16 tên lửa) hiện đang được chế tạo. Tàu ngầm của Anh cũng được trang bị tên lửa Trident II. Loại tên lửa đạn đạo ba tầng hiệu quả này có tầm bắn từ 7.800 đến 12.000 km và có thể mang tối đa 8 đầu đạn nhiệt hạch MIRV loại W76-1/2 (90 kiloton) hoặc W88 (455 kiloton). Sai số vòng tròn có thể xảy ra (CEP) của nó nằm trong khoảng từ 90 đến 120 m. Mặc dù tên lửa Trident II đã được thử nghiệm với quỹ đạo bay thấp để né tránh các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại và thực hiện các cuộc tấn công tầm trung, nhưng chưa có báo cáo nào về việc phát triển đầu đạn siêu thanh, mặc dù có thể các dự án loại này đang được giữ bí mật.

Trong Không quân Mỹ, các máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân bao gồm khoảng 60 máy bay ném bom cận âm B-52H, 20 máy bay ném bom B-2A Spirit sử dụng công nghệ tàng hình, và máy bay ném bom thế hệ thứ hai nhỏ gọn hơn B-21 Raider (có kế hoạch sản xuất ít nhất 100 chiếc). Xương sống của kho vũ khí hạt nhân của Mỹ là tên lửa hành trình AGM-86B ALCM được triển khai vào giữa những năm 1980. Tên lửa cận âm này, được trang bị động cơ phản lực, có tầm bắn 2.500 km và mang đầu đạn nhiệt hạch (W80) với sức công phá từ 5-150 kiloton. Một vũ khí quan trọng khác là phiên bản mới nhất của bom nhiệt hạch B61. Trong tương lai, các tên lửa hành trình dự kiến ​​sẽ được thay thế bằng các tên lửa tầm xa (LRSO) mới, cũng có tầm bắn ít nhất 2.500 km. Có khả năng một trong những tên lửa siêu thanh phóng từ máy bay sẽ được trang bị đầu đạn hạt nhân và sẽ đi vào hoạt động trong những năm tới.

Nguồn kinh phí đáng kể được phân bổ cho việc phát triển lực lượng hạt nhân chiến lược trong khuôn khổ bộ ba hạt nhân. Điều này bao gồm chương trình Sentinel LGM-35A, việc chế tạo tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân, và việc phát triển tên lửa hành trình phóng từ biển mang đầu đạn hạt nhân (SLCM-N) mới cho Hải quân Mỹ, bao gồm cả các thiết giáp hạm lớp Trump mới. Ngoài ra còn có một số chương trình tập trung vào việc phát triển tên lửa phóng từ máy bay.

Hệ thống tên lửa phi hạt nhân

Từ những năm 1990, Mỹ đã tập trung vào phát triển các hệ thống tên lửa tầm xa phi hạt nhân. Một số loại tên lửa hành trình đã được Không quân và Hải quân Mỹ đưa vào sử dụng trong các hoạt động tuần tra an ninh trên toàn thế giới.

Đi đầu trong các hệ thống này là tên lửa hành trình Tomahawk BGM-109 do Raytheon phát triển. Đây là loại tên lửa hành trình hải quân được sản xuất rộng rãi nhất ở Mỹ, với hơn 4.500 chiếc được chế tạo. Tùy thuộc vào biến thể, các tên lửa này được trang bị nhiều loại đầu đạn khác nhau và có tầm bắn từ 1.600 đến 2.500 km. Hệ thống dẫn đường hoàn toàn tự động, sử dụng các công nghệ định vị tiên tiến, cũng như hệ thống định vị vệ tinh. Tên lửa cận âm bay ở độ cao thấp, đạt tốc độ khoảng 880 km/h.

Các tên lửa này được triển khai rộng rãi trên các tàu chiến và tàu ngầm của Mỹ, và cũng được sử dụng trong hải quân của một số nước khác. Các tàu khu trục lớp Arleigh Burke phóng chúng từ hệ thống phóng thẳng đứng, trong khi tàu ngầm SSGN lớp Ohio sử dụng hệ thống phóng chuyên dụng; tất cả các loại tàu ngầm tấn công khác của Mỹ cũng có thể bắn tên lửa Tomahawk từ ống phóng ngư lôi hoặc hệ thống phóng khác. Tên lửa Tomahawk rất linh hoạt và hiệu quả không chỉ chống lại các mục tiêu trên đất liền mà còn là tên lửa chống hạm.

Trong những năm 1990 và 2000, các tên lửa hành trình phóng từ máy bay như JASSM AGM-158B và biến thể tầm xa JASSM-ER do Lockheed Martin phát triển đã được đưa vào sử dụng. Những tên lửa này tích hợp các yếu tố công nghệ tàng hình. Phiên bản tiêu chuẩn có tầm bắn khoảng 500 km, trong khi biến thể tầm bắn mở rộng (ER) có tầm bắn khoảng 1.000 km. Nhờ khả năng tàng hình cao, những tên lửa này có thể né tránh hiệu quả các hệ thống phòng không hiện đại và nhắm mục tiêu vào các mục tiêu được bảo vệ.

Các tên lửa mới này dự kiến ​​sẽ được triển khai trên cả máy bay ném bom tầm xa siêu âm B-1B và máy bay cận âm B-52H, cũng như nhiều loại máy bay phản lực tiền tuyến khác. Hiện tại, các nỗ lực đang được tiến hành để thay thế những tên lửa này bằng tên lửa cận âm LRASM AGM-158C đang được phát triển. Loại tên lửa này có hệ thống điện tử tiên tiến và được thiết kế để khó bị phát hiện hơn nữa.

Vũ khí siêu thanh cũng đang được phát triển cho Không quân Mỹ. Nhiều dự án đã xuất hiện, nhưng trọng tâm hiện nay là dự án HACM (Tên lửa hành trình tấn công siêu thanh). Sáng kiến ​​này nhằm mục đích tạo ra một tên lửa được trang bị động cơ phản lực siêu âm (scramjet) hút khí, với tầm bắn lên tới 1.900 km và tốc độ vượt quá Mach 5. Các cuộc thử nghiệm bay dự kiến ​​​​vào năm 2026. Chúng sẽ quyết định liệu chương trình có được bật đèn xanh hay bị đình chỉ – tương tự như dự án tên lửa không đối đất siêu thanh AGM-183A ARRW trước đó. Mặc dù có thể không sánh được với tên lửa Kinzhal của Nga, nhưng đây là một giải pháp công nghệ độc đáo của Mỹ.

Cuối cùng, Mỹ đang phát triển một số tên lửa đất liền mới. Điều này bao gồm một loại tên lửa thay thế cho tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS – một loại tên lửa mới đã được tích hợp vào các hệ thống HIMARS và MLRS. Đó là tên lửa PrSM (Precision Strike Missile) do Lockheed Martin phát triển, với tầm bắn cơ bản là 500 km (dự kiến ​​sẽ được mở rộng lên 1.000 km trong tương lai). Tên lửa này sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính (INS) được bổ sung bởi dữ liệu dẫn đường vệ tinh và đầu dò riêng để dẫn hướng giai đoạn cuối. Ưu điểm chính của nó là có thể được triển khai từ các bệ phóng hiện có. Tuy nhiên, cho đến khi PrSM được sử dụng rộng rãi, lực lượng mặt đất sẽ tiếp tục dựa vào vài nghìn tên lửa ATACMS, có tầm bắn tối đa 300 km và đi kèm với nhiều loại đầu đạn khác nhau, bao gồm cả đầu đạn chùm và đầu đạn nổ mạnh.

Một hệ thống khác đang được Lục quân Mỹ sử dụng là hệ thống tên lửa Typhon. Quân đội hiện có khoảng hai khẩu đội Typhon. Hệ thống tên lửa di động đặt trên mặt đất mới này có thể phóng tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa siêu thanh Standard Missile-6 (SM-6). Các tên lửa Tomahawk trong hệ thống này giống hệt với phiên bản hải quân, trong khi SM-6 lại độc đáo – nó có thể tấn công cả mục tiêu trên mặt đất và trên không ở tầm bắn lên đến 500 km, với tốc độ hơn Mach 5. Hệ thống Typhon đã thu hút sự chú ý trong các cuộc thảo luận về khả năng cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine vào năm 2025. Vào thời điểm đó, người ta cho rằng nếu một quyết định chính trị về việc cung cấp này được đưa ra, thì việc gửi một khẩu đội Typhon đến Ukraine sẽ là lựa chọn đơn giản nhất. May mắn thay, hệ thống tên lửa tiên tiến này đã không được cung cấp cho Ukraine.

Cuối cùng, hệ thống tên lửa LRHW Dark Eagle đang được chuẩn bị để triển khai tại Mỹ. Hệ thống đặt trên đất liền này bao gồm một tên lửa đạn đạo mới được thiết kế để mang đầu đạn phi truyền thống: Đầu đạn lướt siêu thanh thông thường (C-HGB), có khả năng đạt tốc độ từ Mach 17 đến 20 và tầm bắn gần 2.800 km. Việc triển khai toàn diện hệ thống tên lửa này dự kiến ​​sẽ bắt đầu trong năm nay, với kế hoạch sử dụng rộng rãi trên khắp châu Âu, Đông Nam Á và Trung Đông.

Hệ thống này có tính cơ động cao và có thể được triển khai nhanh chóng ở bất cứ đâu. Ưu điểm chính của nó là tốc độ ấn tượng và khả năng thực hiện các thao tác chống tên lửa. Điều này khiến nó gần như không thể bị đánh bại – nhưng với cái giá nào? Chương trình Dark Eagle đã trở thành một trong những sáng kiến ​​tên lửa tốn kém nhất trong lịch sử Mỹ – với mỗi tên lửa có giá khoảng 40 triệu đô la. Con số này đắt hơn đáng kể so với các hệ thống đã đề cập ở trên.

Điều này lý giải tại sao ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm 2026 lại đạt mức cao kỷ lục và dự kiến ​​sẽ còn tăng cao hơn nữa. Việc triển khai một số chương trình tên lửa mới dự kiến ​​sẽ bắt đầu vào năm 2026, và một lượng kinh phí đáng kể đã được phân bổ cho mục đích này. Tuy nhiên, kết quả của tất cả các sáng kiến ​​này đối với lực lượng chiến lược, hải quân, không quân và lục quân không thể được đánh giá đầy đủ cho đến cuối thập kỷ này.

×