Khoa học công nghệ năm 2025: Doanh thu hơn 5,5 triệu tỷ đồng, "dấu ấn" kinh tế tư nhân

Từ cuộc hợp nhất đến tháo gỡ điểm nghẽn thể chế

Ngày 1/3, Nghị định 55 của Chính phủ về tổ chức bộ máy Bộ Khoa học và Công nghệ (mới) có hiệu lực, đánh dấu việc Bộ Thông tin và Truyền thông hợp nhất Bộ Khoa học và Công nghệ. Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng giữ chức Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Ngay sau khi hợp nhất từ 1/3, Bộ Khoa học và Công nghệ bắt tay vào tạo dựng hành lang pháp lý dẫn dắt sự phát triển của lĩnh vực, với mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế.

Trong vòng 9 tháng, Bộ chủ trì soạn thảo, lấy ý kiến, trình Quốc hội và được thông qua 10 luật.

10 luật được thông qua gồm: Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi); Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; Luật Chuyển đổi số; Luật Công nghệ cao (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; và Luật Trí tuệ nhân tạo.

Ngoài ra, tháng 9, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng chọn ra những sản phẩm, công nghệ chiến lược có thể triển khai sớm trong năm 2025, gồm Mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo; AI Camera; Robot di động tự hành; 5G; Blockchain và các ứng dụng truy xuất nguồn gốc, tài sản mã hóa; Thiết bị bay không người lái UAV.

Robot nằm trong danh mục công nghệ chiến lược triển khai sớm.

Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam có thể làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, công nghệ lượng tử, nano, thông tin di động 5G, 6G, thông tin vệ tinh và một số công nghệ mới nổi.

Doanh thu gần 5,5 triệu tỷ đồng

Trong năm 2025, doanh thu toàn ngành Khoa học và Công nghệ ước đạt gần 5,5 triệu tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2024 và vượt 122% kế hoạch năm.

Trong năm 2025, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế quốc tế ngày càng vững chắc khi Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) xếp hạng 44/139 quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo vươn lên vị trí thứ 55 thế giới.

Đặc biệt, hạ tầng số và viễn thông - huyết mạch của nền kinh tế số, ghi nhận bước nhảy vọt mạnh mẽ với tốc độ băng rộng cố định lọt Top 10 toàn cầu; tỷ lệ sử dụng thế hệ địa chỉ Internet mới (IPv6) đứng thứ 2 ASEAN và thứ 7 thế giới, vượt qua nhiều quốc gia có trình độ công nghệ phát triển.

Việt Nam lọt vào Top 20 toàn cầu về tốc độ mạng di động.

Ngành Công nghiệp công nghệ số tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế, với nhiều chỉ số tài chính và xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc, vượt xa kế hoạch đề ra.

Doanh thu toàn ngành ước đạt 198 tỷ USD, tăng 26% so với năm 2024 và vượt 16% kế hoạch năm. Giá trị đóng góp vào GDP ước đạt hơn 1 triệu tỷ đồng, tăng 10% so với năm trước và đạt 105% kế hoạch.

Ở lĩnh vực xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu phần cứng và điện tử ước đạt 178 tỷ USD, tăng 35% so với năm 2024, hoàn thành 112% kế hoạch năm và tiếp tục giữ vững vị thế là nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của quốc gia.

Doanh nghiệp tư nhân khoa học công nghệ ghi dấu mạnh

Lũy kế đến tháng 11/2025, cả nước có 962 doanh nghiệp khoa học và công nghệ được cấp Giấy chứng nhận. Khối doanh nghiệp này hoạt động hiệu quả với doanh thu ước đạt khoảng 196 nghìn tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 36.000 lao động kỹ thuật cao.

Khu vực tư nhân tiếp tục thể hiện vai trò dẫn dắt khi chiếm 98,5% số lượng doanh nghiệp khoa học và công nghệ; trên 90% kết quả công nghệ được doanh nghiệp tự đầu tư nghiên cứu hoặc mua bằng nguồn vốn tư nhân.

Ông Nguyễn Thành Trung - nhà sáng lập kiêm CEO Sky Mavis.

Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam tiếp tục phát triển cả về quy mô và chất lượng. Ước tính hiện có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, duy trì hai kỳ lân công nghệ là MoMo và Sky Mavis, đồng thời xuất hiện nhiều doanh nghiệp tiềm năng.

Trên bảng xếp hạng toàn cầu, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đứng thứ 55/100 quốc gia, tăng 1 bậc so với năm trước và xếp thứ 5 trong khu vực ASEAN.

Hoạt động đầu tư mạo hiểm tiếp tục khởi sắc với tổng vốn đầu tư năm 2024 đạt khoảng 2,3 tỷ USD. Hiện có hơn 208 quỹ đầu tư đang hoạt động tại Việt Nam, tăng gấp 7 lần so với năm 2016, đưa Việt Nam xếp thứ 3 ASEAN về thu hút vốn đầu tư mạo hiểm.

Kinh tế số Việt Nam tăng thần tốc, "khai phá" tiềm năng tài sản số

Nền kinh tế số Việt Nam ước đạt tổng giá trị hàng hóa (GMV) 39 tỷ USD năm 2025, tăng 17% so với năm trước. Tốc độ tăng trưởng này giúp Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia và đang ở trong nhóm nền kinh tế số phát triển nhanh nhất.

Báo cáo cũng đánh giá Việt Nam đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của tài chính số với tổng giá trị giao dịch thanh toán số dự kiến đạt 178 tỷ USD vào năm 2025, cho thấy tốc độ chuyển đổi không tiền mặt diễn ra nhanh trên phạm vi toàn quốc.

Trong đó, tài sản số đang dần trở thành một phần không thể thiếu của nền kinh tế số, không chỉ tại Việt Nam.

Ngày 14/6/2025, Quốc hội thông qua Luật Công nghiệp Công nghệ số, chính thức công nhận tài sản số như một loại tài sản trong hệ thống pháp luật dân sự.

Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA) kiêm Chủ tịch 1Matrix nhấn mạnh ý nghĩa pháp lý về tài sản số.

Ngày 9/9/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm. Từ 1/1/2026, tài sản số thoát khỏi “vùng xám” để trở thành kênh vốn chính thống, giống như chứng khoán đầu những năm 2000.

Những khung pháp lý này đã đưa nền kinh tế Việt Nam chuyển mình từ người tham gia tự phát sang quốc gia xây dựng hạ tầng tài chính số, trong bối cảnh thị trường ngầm tài sản mã hóa của Việt Nam được ước tính trị giá 10 - 20 tỷ USD, thuộc nhóm 5 quốc gia có khối lượng giao dịch lớn nhất thế giới.

Ấn tượng đầu tư FDI công nghệ cao

Từ một nền kinh tế nông nghiệp, Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ để trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp cạnh tranh trong khu vực.

Trong đó, FDI công nghệ cao đóng vai trò then chốt, với sự góp mặt của các "đại bàng" như: Samsung, LG, Intel và Honda.

Những tập đoàn này không chỉ mang đến nguồn vốn và công nghệ tiên tiến mà còn góp phần định hình lại năng lực công nghiệp, đào tạo nhân lực chất lượng cao, đồng thời mở đường cho Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Sản xuất, lắp ráp linh kiện điện tử ở Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam (SEV) tại Khu công nghiệp Yên Phong, Bắc Ninh.

Riêng Samsung đạt doanh thu 62,5 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu 54,4 tỷ USD, với sản lượng cộng dồn 2 tỷ chiếc điện thoại di động chỉ riêng tại hai nhà máy ở Bắc Ninh và Thái Nguyên. Lãnh đạo tập đoàn San Sung khẳng định sẽ tiếp tục đầu tư thêm khoảng 1 tỷ USD mỗi năm, củng cố vị thế là doanh nghiệp FDI lớn nhất tại Việt Nam.

Năm 2025, Luxshare-ICT cũng đầu tư 300 triệu USD vào dự án sản xuất điện thoại thông minh ở Bắc Ninh. Goertek cũng đã tăng vốn đầu tư lên 540 triệu USD cho dự án điện tử ở Khu công nghiệp Nam Sơn - Hạp Lĩnh.

Trong khi đó, cả NVIDIA và Qualcomm gần đây đã có các quyết định đầu tư vào hoạt động R&D trong các lĩnh vực bán dẫn, AI tại Việt Nam. Ngoài ra, còn có sự xuất hiện của hàng loạt tên tuổi lớn, như Marvell, Foxconn, Amkor, HanaMicron…

×