Không thể bắt kiến trúc sư học 5 năm, tiến sĩ, thạc sĩ phải “ôn vài ngày” chờ chứng chỉ hoạt động

Chiều 10/8, tại Hội trường, sau khi Quốc hội thảo luận, cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình hàng loạt vấn đề đại biểu quan tâm.

Chứng chỉ hành nghề kiến trúc: Chuyển bắt buộc sang tự nguyện

Đáng chú ý, một nội dung quan trọng của dự thảo Luật Kiến trúc sửa đổi được Chính phủ trình Quốc hội lần này, Bộ Xây dựng (cơ quan soạn thảo) sửa đổi đề xuất chuyển việc cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc từ bắt buộc sang tự nguyện lựa chọn, đồng thời bãi bỏ thủ tục thi sát hạch và gia hạn chứng chỉ định kỳ. Bên cạnh đó, người hành nghề không thuộc diện bắt buộc có chứng chỉ có thể cập nhật thông tin về văn bằng chuyên môn, kinh nghiệm và phạm vi công việc trên hệ thống dữ liệu, không phải thực hiện thủ tục xin cấp chứng chỉ. Dự thảo chỉ duy trì chứng chỉ đối với một số chức danh đặc thù liên quan đến thiết kế kiến trúc công trình và thiết kế kiến trúc trong quy hoạch. Cơ quan nhà nước chuyển sang quản lý thông qua dữ liệu, kiểm tra và hậu kiểm, thay cho cơ chế quản lý nặng về thủ tục như hiện nay.

Về thủ tục cấp mới, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc và việc chuyển từ bắt buộc, sang tự nguyện đăng ký cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết: Dự thảo không quy định hành nghề kiến trúc là kinh doanh có điều kiện.

Theo ông Minh: Các tổ chức thành lập, tham gia thị trường và cung cấp dịch vụ kiến trúc thực hiện theo pháp luật về doanh nghiệp, đầu tư và các pháp luật liên quan.

Tuy nhiên, theo ông Minh: hai chức danh vẫn phải có chứng chỉ gồm chủ nhiệm công trình, hay kiến trúc sư trưởng theo cách gọi ở nước ngoài, bởi trong thiết kế công trình và thiết kế quản lý đô thị, nông thôn thì cần phải có đầy đủ chức năng.

Kiến trúc sư đảm nhiệm các chức danh này cần có đầy đủ chức năng và phải được cơ quan quản lý nhà nước cấp chứng chỉ để hoạt động.

Bộ trưởng cho biết dự thảo đơn giản hóa tối đa thủ tục cấp, cấp lại chứng chỉ; bỏ thi sát hạch, bỏ hội đồng xét cấp và rút ngắn thời gian xử lý.

Về việc kê khai dữ liệu trên hệ thống hành nghề kiến trúc, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi thực sự thay đổi phương thức quản lý, giảm thành phần hồ sơ, thời gian xử lý và sự can thiệp hành chính.

Kiến trúc không “lấn sân” di sản

Đối với cá nhân không thuộc diện bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề, dự thảo áp dụng cơ chế cập nhật thông tin về văn bằng chuyên môn, kinh nghiệm, phạm vi công việc trên hệ thống.

Theo Bộ trưởng, việc đăng tải thông tin không phải thủ tục xin phép, nhằm giúp cơ quan nhà nước quản lý trên cơ sở kiểm tra, đặc biệt khi có dấu hiệu vi phạm.

Đối với các chức danh tiếp tục phải có chứng chỉ như chủ nhiệm công trình, hay kiến trúc sư trưởng. Dự thảo đơn giản hóa tối đa thủ tục cấp, cấp lại, bỏ thi sát hạch, bỏ hội đồng xét cấp và rút ngắn thời gian xử lý.

Bộ trưởng Minh cho rằng: Việc tổ chức các hội đồng, tổ chức xét cấp theo cách cũ vừa mất tiền, mất thời gian, vừa ảnh hưởng đến danh dự nghề nghiệp của kiến trúc sư.

Về công trình vừa có giá trị kiến trúc vừa có giá trị di sản, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết quy định được hoàn thiện theo nguyên tắc phân định rõ, tránh để một công trình phải thực hiện đồng thời hai quy trình lập danh mục và hai cơ chế quản lý trùng lặp.

Đối với công trình đã được đưa vào danh mục công trình có kiến trúc có giá trị, sau đó được xếp hạng và đưa vào danh mục kiểm kê di tích, việc quản lý thực hiện theo pháp luật về di sản văn hóa.

Về di sản văn hóa các vùng miền, Bộ trưởng khẳng định nội dung này được quản lý theo pháp luật về di sản văn hóa. "Kiến trúc chỉ làm đẹp thêm, tô thêm bản sắc văn hóa vùng miền, không lấn chân hoặc chồng lấn những nội dung Luật Di sản văn hóa đã quy định", ông Minh nói.

Đối với khu vực bảo vệ 2, vùng đệm của không gian di sản, kiến trúc không can thiệp vào nội dung bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, mà thực hiện vai trò kiểm soát hình thái không gian, chiều cao, mật độ, khối tích, màu sắc, vật liệu và mặt đứng thông qua quy chế quản lý kiến trúc.

Việc quản lý có sự tham gia của cơ quan quản lý văn hóa, chuyên gia về di sản văn hóa, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư.

×