Ký ức Hà Nội: Mùi thơm của đại ngàn nơi góc phố

Chợ Mơ cũ và hành trình đi tìm “Hà Nội nguyên bản”

Năm 2000, cô gái nhỏ lòng đầy háo hức hành trang trên vai là chiếc ba lô với dăm ba bộ quần áo mẹ sắm để cho bằng bạn bằng bè từ Hải Phòng lên Hà Nội học đại học.

Ngồi trên chuyến tàu hỏa xình xịch xình xịch qua những cánh đồng Hải Dương, qua những làng quê cũ Hưng Yên, qua những vườn chuối xanh rì, qua những con sông nhỏ với những đàn vịt bơi trắng cả dòng sông, cô gái mang theo bao ước mơ về thủ đô hoa lệ với những tòa nhà cao tầng, những trung tâm thương mại và những ánh đèn rực rỡ, Hà Nội nhiều ánh đèn đến lạ …

Thế nhưng, Hà Nội đón cô bằng một hình hài khác hẳn trí tưởng tượng của cô suốt thời thơ ấu, đó là một làng quê nguyên bản, bình dị mà đẹp đến lạ lùng. Những ngõ nhỏ hun hút, những ngôi nhà tập thể cũ phủ bụi thời gian, những phố phường mang tên mặt hàng bày bán và nét Tràng An thanh lịch tuyệt đối điện ảnh đã khiến cô gái thấy rằng có đi mãi, khám phá mãi cũng không bao giờ hết được những vẻ đẹp giản dị, bình yên và sâu lắng đến nao lòng của nơi này.

Suốt những năm tháng sinh viên đầy sôi động, khác với những bạn bè cùng trang lứa nhanh chóng hòa nhập với sự tráng lệ của thủ đô hiện đại, cô gái lại lặng lẽ một mình lẩn thẩn đi lang thang khắp các con chợ. Từ chợ Hàng Da, Cửa Nam, Ô Chợ Dừa đến Đồng Xuân, chợ Bưởi. Cô gái còn đi tìm cả các vết tích của những ngôi chợ chỉ còn ghi lại trong sử sách như chợ Cửa Đông, chợ Đông Thành, chợ Yên Thọ, chợ Đuổi, chợ Bà Đá, chợ Ông Nước...

Đến năm thứ hai đại học, cô gái đã dừng chân ở Chợ Mơ nhiều lần khiến các bà, các cô bán hàng quen mặt bảo: “Con ơi, học không thích thì thôi lại thích ra chợ ngồi phơi mặt như các bà à?”. Cô gái chỉ biết cười trong veo.

Mùi lá thơm của đại ngàn và ký ức không thể phai

Chợ Mơ cũ nổi tiếng với các phiên chính vào các ngày có đuôi 2 và 7 âm lịch. Vào những ngày này, lượng hàng hóa và người đổ về từ Thanh Trì, Thường Tín tăng gấp nhiều lần. Cô gái đặc biệt thích khu vực bán sinh vật cảnh và gia súc, nơi nổi tiếng bán chó mèo, gà vịt giống và chim cảnh tạo nên một không gian náo nhiệt kiểu "chợ quê giữa lòng phố".

Ở đó có đủ thức quà đặc sản như: rượu cúc Hoàng Mai, đậu Mơ trắng mịn làng Mai Động, xôi lúa nếp Tương Mai thơm hành phi nức tiếng.

Nhưng nơi khiến cô gái bị lạc lối nhiều nhất chính là dãy hàng lá thơm ngay sát cổng chợ dọc phố Bạch Mai. Sự bày biện ở đây mộc mạc mà đầy tính mỹ thuật.

Người bán trải tấm bạt hoặc bao tải gai ngay xuống đất, xếp lá thành từng đống nhỏ: đống lá sả xanh mướt, hương nhu tím ngắt, lá bưởi bóng loáng. Những chùm bồ kết đen lánh treo lủng lẳng trên dây thừng, tỏa mùi nồng nàn quyện với mùi sả.

Người bán ở đây thường “bốc” sẵn theo nhu cầu. Bó lá xông được chọn đủ thứ lá tre, cúc tần, tía tô... rồi dùng chính sợi lá sả dài buộc lại tròn trịa. Vào ngày phiên, các bà còn mang ra cả những bó lá nếp thơm lừng hay những nắm chè tươi bọc trong lá chuối.

Nếu đi vào phiên cuối tháng Chạp, sẽ thấy cả một góc chợ nhuộm màu nâu tím của lá mùi già chất cao như núi trên những xe thồ, hương thơm ngào ngạt phủ kín lối đi.

Cô gái khi ấy như bị lạc vào rừng núi đại ngàn với cơ man nào các loại lá thơm lừng phong vị đất trời. Cứ rảnh là cô lại đạp xe đến đó và sà ngay vào gian hàng lá thơm. Căn phòng trọ nghèo nàn lúc nào cũng thơm ngát, át đi cả những mốc meo, những mùi nước cống của những căn nhà trọ nghèo nàn, âm thấp.

Cô gái mua bồ kết và lá thơm về, dùng sục điện đun nước nóng để xông phòng, để tắm, để gội đầu, để lau chùi đồ đạc. Cô gái còn treo cả những bó lá thơm cùng với chùm bồ kết trên giường tầng cọt kẹt.

Cô gái còn tiếc của, phơi những xác lá, xác quả bồ kết đã đun kiệt mùi thơm để cho vào vỏ gối.  Mấy đứa bạn cùng phòng lúc đầu cứ mắng vốn cô gái là sao mày giống bà tao hơn cả bà tao thế, suốt ngày hoa lá rau cỏ, nhưng rồi chính chúng cũng nghiện mùi thơm của người già lẩn thẩn ấy.

Hôm nào không thấy cô gái tha lá thơm bồ kết về nấu là y như rằng chúng hỏi nhặng lên vì sợ cái mùi mốc ẩm của căn nhà trọ giá rẻ, mùi nước cống bốc lên những đêm hè oi ả. Cô như người làm chúng nghiện mùi thơm cũ rồi lại bắt chúng phải cố mà nhịn.

Giờ đây cô gái đã về Hải Phòng sau bốn năm học đại học, chợ Mơ xưa cũ chỉ còn nằm lại trong sâu thẳm ký ức xa xăm. Nhưng mỗi lần quay trở lại Hà Nội, cô gái vẫn vội vã tìm đến khu trước kia là chợ Mơ, tần ngần đứng nhắm mắt lại lâu thật lâu và hít hà mùi của đại ngàn trong nỗi niềm thương nhớ khôn nguôi.

×