Làm rõ các vấn đề gây tranh cãi về thu phí bản quyền âm nhạc tại quán cà phê, nhà hàng, quán karaoke

Làm rõ các vấn đề liên quan đến thu phí bản quyền âm nhạc tại quán cà phê

Sáng 15/7, Bộ VHTTDL đã tổ chức họp báo thường kỳ quý II năm 2026 thông tin về kết quả thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm.

Tại họp báo, đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ… của Bộ VHTTDL đã giải đáp nhiều vấn đề của ngành được báo chí quan tâm như vấn đề thu tiền bản quyền âm nhạc tại quán cà phê, những thách thức đặt ra trong công tác hậu kiểm đối với xuất bản phẩm, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển điện ảnh, số hoá các chương trình nghệ thuật biểu diễn, xây dựng chủ quyền trên không gian số, an toàn trong du lịch…

Ông Phạm Thanh Tùng - Phó Trưởng phòng Phòng Quản lý và Hợp tác quốc tế về quyền tác giả, quyền liên quan thuộc Cục Bản quyền tác giả cho biết, việc khai thác các tác phẩm âm nhạc, bản ghi âm, ghi hình phục vụ hoạt động kinh doanh tại nhà hàng, quán cà phê được quy định tại Điều 26 và Điều 33 của Luật Sở hữu trí tuệ.

Theo đó, các tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm vì mục đích kinh doanh có nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền cho tác giả, người biểu diễn và nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình.

Đại diện Cục cho biết, quy định này đã có hiệu lực từ năm 2005. Trong quá trình thực hiện, khó khăn chủ yếu phát sinh ở việc các bên chưa thống nhất được mức tiền bản quyền phải trả.

Để tháo gỡ vướng mắc, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, trong đó có Phụ lục số 2 quy định mức tiền bản quyền áp dụng trong trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận. Đây được xem là căn cứ để các tổ chức, cá nhân khai thác tác phẩm và chủ sở hữu quyền tiến hành đàm phán, thống nhất việc thanh toán.

Liên quan đến các đơn vị thu tiền bản quyền, đại diện Cục Bản quyền tác giả cho biết pháp luật hiện hành quy định hệ thống các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả và quyền liên quan hoạt động trên cơ sở được chủ sở hữu quyền ủy quyền.

Trong lĩnh vực âm nhạc, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) đại diện cho các tác giả; Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam đại diện cho nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình; Hiệp hội Quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA) đại diện cho người biểu diễn.

Đối với những tác giả hoặc chủ sở hữu chưa ủy quyền cho các tổ chức quản lý tập thể, các đơn vị sử dụng tác phẩm phải liên hệ trực tiếp để xin phép và thanh toán tiền bản quyền. Ngoài ra, chủ sở hữu quyền cũng có thể ủy quyền cho doanh nghiệp hoặc tổ chức khác thay mặt mình thực hiện việc thu tiền bản quyền.

Theo Cục Bản quyền tác giả, Nghị định số 134/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức được chủ sở hữu quyền ủy quyền thu tiền bản quyền, kể cả những đơn vị không phải là tổ chức quản lý tập thể. Các tổ chức này phải công khai trên trang thông tin điện tử danh mục tác phẩm, chủ sở hữu quyền được ủy quyền cũng như phạm vi được phép thu.

Ở chiều ngược lại, các tổ chức, cá nhân khai thác tác phẩm cũng có trách nhiệm tìm hiểu quy định pháp luật, cung cấp thông tin về danh mục tác phẩm, thời lượng sử dụng để đối chiếu và thống nhất mức tiền bản quyền với đơn vị thu. Trường hợp không đạt được thỏa thuận, mức thu sẽ được áp dụng theo quy định tại Phụ lục số 2 của Nghị định số 17/2023/NĐ-CP.

Trước băn khoăn về việc nhiều tổ chức cùng đến một cơ sở kinh doanh để thu tiền bản quyền, đại diện Cục cho biết Nghị định số 134/2026/NĐ-CP khuyến khích các tổ chức quản lý tập thể thỏa thuận, ủy quyền cho một đầu mối thực hiện việc thu nhằm tạo thuận lợi cho đơn vị sử dụng. Tuy nhiên, đây là quan hệ dân sự nên pháp luật không thể bắt buộc các tổ chức phải thống nhất một đơn vị đại diện.

Cục Bản quyền tác giả cũng nhấn mạnh, mọi tổ chức được ủy quyền đều phải bảo đảm công khai, minh bạch danh mục tác phẩm và phạm vi được phép thu. Trường hợp thu ngoài phạm vi được ủy quyền hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công khai sẽ bị xử lý theo quy định của Nghị định số 134/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan.

Đối với các giải pháp kỹ thuật như sử dụng tài khoản định danh để hỗ trợ người dùng trong việc tra cứu, đối soát và thanh toán tiền bản quyền, đại diện Cục cho rằng đây là vấn đề thuộc quan hệ dân sự và các tổ chức thu tiền bản quyền có thể chủ động nghiên cứu, áp dụng nhằm tạo thuận lợi hơn cho các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tác phẩm.

Chuyển mạnh từ tư duy "quản lý hành chính" sang "quản trị KPI"

Phát biểu tại họp báo, đại diện Văn phòng Bộ VHTTDL cho biết, trong 6 tháng đầu năm, Bộ đã tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Công tác chỉ đạo, điều hành tiếp tục được đổi mới theo hướng kiến tạo, phục vụ, chuyển mạnh từ tư duy "quản lý hành chính" sang "quản trị KPI", lấy hiệu quả và chất lượng công việc làm thước đo, đồng thời đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Nhờ đó, các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ tiếp tục duy trì đà phát triển, nhiều chỉ tiêu đạt kết quả khả quan.

Một trong những dấu ấn nổi bật của ngành trong nửa đầu năm là công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế. Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, tạo cơ sở thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, mở ra nhiều cơ chế, chính sách mới nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, huy động nguồn lực phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.

Đến ngày 30/6, Bộ VHTTDL đã trình cấp có thẩm quyền ban hành 26 văn bản quy phạm pháp luật và văn bản chỉ đạo điều hành, gồm 1 nghị quyết của Bộ Chính trị, 1 nghị quyết của Quốc hội, 4 nghị quyết và 10 nghị định của Chính phủ, cùng 10 quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ VHTTDL đã ban hành 18 thông tư theo thẩm quyền, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho các lĩnh vực quản lý nhà nước của ngành.

Song song với đó, cải cách hành chính tiếp tục được triển khai quyết liệt. Bộ đã hoàn thành 100% nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030; trình Chính phủ ban hành Nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ, đồng thời cập nhật đầy đủ 100% thủ tục hành chính trên hệ thống quản lý. Những kết quả này góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực văn hóa, gia đình và di sản, nhiều nhiệm vụ trọng tâm được triển khai đồng bộ. Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng 2 di tích quốc gia đặc biệt; công nhận 30 bảo vật quốc gia; xếp hạng thêm 9 di tích quốc gia và ghi danh 12 di sản văn hóa phi vật thể vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đáng chú ý, việc chuyển giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam về UBND TP. Hà Nội quản lý được thực hiện theo đúng lộ trình. Trong 6 tháng đầu năm, lượng khách đến tham quan Làng ước đạt khoảng 280.000 lượt, đạt gần 51% kế hoạch năm.

Trong lĩnh vực điện ảnh và quyền tác giả, Bộ đã thẩm định các kịch bản phim tài liệu phục vụ tuyên truyền Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cấp 5.969 giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả và quyền liên quan. Đây là con số cho thấy hoạt động sáng tạo và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực văn hóa tiếp tục phát triển tích cực.

Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, lễ hội diễn ra sôi nổi, an toàn và đúng định hướng trong các dịp lễ lớn của đất nước như: Tết Nguyên đán, Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam, kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

×