Lần đầu ra hội lớn, sản phẩm mây tre đan Xóm Bui mở lối tiêu thụ mới

Mở lối cho túi xách, giỏ đựng… mây tre đan Xóm Bui

Sự góp mặt của 18 cụm xã, trong đó có nhiều địa phương miền núi, đã mang đến Lễ hội Đền Hùng năm Bính Ngọ 2026 một bức tranh văn hóa đa sắc, đậm bản sắc.

Lần đầu tiên, nhiều sản phẩm đặc trưng của đồng bào dân tộc được giới thiệu, không chỉ làm phong phú không gian lễ hội mà còn mở ra cơ hội kết nối, quảng bá giá trị truyền thống với hiện tại, sự phát triển…

Nổi bật trong đó là gian trưng bày sản phẩm mây tre đan Xóm Bui – nơi hội tụ tinh hoa nghề thủ công của người Mường, đồng thời tái hiện chân thực đời sống lao động bình dị, gắn bó với núi rừng.

Những chiếc khay, túi xách, giỏ đựng đủ kiểu dáng, kích cỡ… vàng óng thu hút đông đảo du khách dừng chân tham quan, trải nghiệm và khám phá nét đẹp thủ công truyền thống.

Ngay phía trước gian hàng, cô Quách Thị Dung (62 tuổi, người dân tộc Mường) - Giám đốc HTX làng nghề truyền thống mây tre đan Xóm Bui, tay thoăn thoắt chỉnh bày từng sản phẩm, miệng nở nụ cười hiền hậu, đon đả chào khách.

Bên cạnh, một cô nhân công chạc tuổi cô Dung cũng hăng say tư vấn giúp du khách chọn mua được món đồ ưng bụng nhất. Không khí mua bán rộn ràng, xen lẫn tiếng trầm trồ: “Đẹp quá!”, “Hàng thủ công mà tinh xảo thế này à cô ơi…”.

“Đây là lần đầu tiên tôi đưa sản phẩm túi, giỏ, khay đựng… của HTX xóm Bui đến trưng bày, quảng bá, tiêu thụ tại Lễ hội Đền Hùng. Thực sự quy mô rất lớn, tôi như được bước ra một sân chơi hoàn toàn mới”, cô Dung chia sẻ, giọng đầy hào hứng.

Theo cô Dung, sau khi hợp nhất tỉnh, cơ hội mang sản phẩm truyền thống của Xóm Bui đến với lễ hội Đền Hùng – nơi cả nước hướng về dịp tháng ba là dấu mốc đặc biệt. Không chỉ khách trong nước, rất đông du khách quốc tế cũng ghé thăm gian hàng, thích thú lựa chọn những món đồ thủ công mỹ nghệ tinh xảo.

“Mừng lắm khi tôi được gặp gỡ, giao lưu với nhiều HTX, đơn vị cùng lĩnh vực. Sản phẩm của họ rất tiêu biểu, đặc sắc, giúp tôi học hỏi thêm nhiều điều. Qua đây, tôi cũng kết nối được nhiều đối tác tiềm năng để tiêu thụ sản phẩm trong thời gian tới”, cô Dung nói.

Đưa mây tre đan thành sinh kế bền vững cho người Mường

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện bán hàng, gian hàng mây tre đan Xóm Bui còn gợi mở một hành trình dài gìn giữ và phát triển nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Mường.

Theo cô Dung, nghề đan lát ở Xóm Bui có từ lâu đời, gắn bó với đời sống sinh hoạt người dân nhưng từng có thời gian bị mai một. Nhận thấy đây là nghề phù hợp với điều kiện địa phương và giàu giá trị văn hóa, từ năm 2000, cô đã tự tìm tòi, học hỏi quy trình và quyết tâm khôi phục lại nghề truyền thống.

“Tôi nghĩ đơn giản, mình phải làm sao để bà con có việc làm ổn định, giữ được nghề của ông cha. Thế là vừa học, vừa làm, rồi mở rộng dần đến bây giờ”, cô Dung kể.

Từ chỗ ít người theo nghề, đến nay HTX đã tạo việc làm cho khoảng 100 lao động thường xuyên và 200 lao động thời vụ, chủ yếu là người Mường.

“Phần lớn tranh thủ lúc nông nhàn, nhưng nhờ hình thức khoán sản phẩm – làm nhiều hưởng nhiều nên thu nhập bà con được cải thiện rõ rệt.

Thu nhập bình quân của lao động chính đạt khoảng 6 triệu đồng/tháng, lao động thời vụ khoảng 3 triệu đồng, góp phần nâng cao đời sống và giữ chân người dân với nghề truyền thống”, cô Dung nói.

Hiện sản phẩm của HTX không chỉ tiêu thụ trong tỉnh mà còn được đưa ra Hà Nội, các tỉnh miền Trung, miền Nam, thậm chí xuất khẩu sang Trung Quốc. Đơn hàng ổn định quanh năm, doanh thu đạt khoảng 300 triệu đồng.

Năm 2017, làng nghề mây tre đan Xóm Bui được tỉnh Hòa Bình (cũ) công nhận là làng nghề truyền thống, đồng thời nhận được hỗ trợ đào tạo, kết nối tiêu thụ. Tuy nhiên, theo cô Dung, vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là việc đào tạo tay nghề cho lao động mới và nguồn vốn để mở rộng sản xuất.

“Người mới vào nghề chưa nắm kỹ thuật, nên rất cần các lớp tập huấn ngắn hạn. Chúng tôi cũng mong được hỗ trợ thêm vốn để đầu tư xưởng sản xuất, mở rộng quy mô”, cô bày tỏ.

Trở lại không gian lễ hội, giữa hàng trăm gian hàng trưng bày sản phẩm khắp các vùng miền, từ nón lá, giỏ hom, ủ ấm, hộp giấy đến đồ mỹ nghệ, gian hàng Xóm Bui vẫn giữ được nét riêng bởi sự mộc mạc nhưng tinh tế.

Một du khách trẻ sau khi chọn mua chiếc túi mây xinh xắn chia sẻ: “Tôi rất thích các sản phẩm thủ công như thế này. Vừa đẹp, vừa bền, lại có giá trị văn hóa. Hàng của HTX làm tỉ mỉ, không thua gì hàng nước ngoài”.

Mỗi khi khách hỏi về nguồn gốc, cô Dung lại kiên nhẫn giới thiệu tỉ mỉ, từ nguyên liệu, cách đan cho đến câu chuyện làng nghề. Không quên lời mời chân tình: “Nếu có thời gian, mời anh chị, các cháu ghé thăm cơ sở sản xuất ở Xóm Bui. Tôi gần như lúc nào cũng ở bản”.

Những lời mời giản dị ấy, cùng nụ cười hiền hậu của người phụ nữ Mường, đã tạo nên một sức hút riêng – không chỉ bán sản phẩm mà còn lan tỏa câu chuyện văn hóa, con người.

Trong bối cảnh các hoạt động xúc tiến thương mại ngày càng được chú trọng, việc HTX mây tre đan Xóm Bui lần đầu tham gia Lễ hội Đền Hùng không chỉ mang ý nghĩa quảng bá thương hiệu, mà còn mở ra hướng đi mới cho làng nghề.

Từ một nghề từng đứng trước nguy cơ mai một, mây tre đan Xóm Bui đang từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường, gắn với du lịch và các sự kiện văn hóa lớn. Và từ “sân chơi” lễ hội, những sản phẩm mang hồn tre, hồn núi rừng của người Mường đang có cơ hội vươn xa hơn, bền vững hơn.

×