Lần đầu tiên đưa sĩ quan quân đội chính quy về cấp xã: Mô hình Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có gì mới?

Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức theo mô hình mới, trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn Luật sư TP.HCM, Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP của Chính phủ hiện là căn cứ pháp lý mới nhất quy định về tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu.

Đây là nghị quyết mang tính chuyển tiếp, có hiệu lực từ ngày 26/1/2026 đến hết ngày 28/2/2027, trong thời gian chờ Quốc hội sửa đổi, bổ sung các luật có liên quan.

Như Dân Việt đã đưa tin, tại Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 27/7/2026, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, việc xây dựng dự án luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về quốc phòng, an ninh; tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và hoàn thiện tổ chức quốc phòng địa phương.
Theo luật sư, căn cứ Điều 3 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được xác định là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Tư lệnh TP.HCM.

Quy định nêu rõ, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có chức năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và chỉ huy cấp trên trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về quân sự, quốc phòng; đồng thời tổ chức xây dựng, quản lý, chỉ huy, điều hành lực lượng vũ trang thuộc quyền, bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu và thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng trên địa bàn.

Khoản 3 Điều 3 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP quy định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản và trụ sở riêng. Việc khắc, đăng ký, quản lý và sử dụng con dấu được thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức thế nào?

Căn cứ Điều 5 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định cụ thể về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và các chức danh của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, bảo đảm không làm tăng tổng biên chế theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, điểm mới quan trọng của mô hình này là Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức thống nhất theo hệ thống chỉ huy của quân đội, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành nhiệm vụ quốc phòng ở cơ sở sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Đặc biệt, chủ trương này đang tiếp tục được luật hóa thông qua Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng đang được Quốc hội xem xét.

Như Dân Việt đã thông tin, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, trước đây, cả nước có 145 Ban Chỉ huy quân sự khu vực. Khi mô hình mới được triển khai, các đơn vị này sẽ được giải thể để tổ chức lại lực lượng theo hướng đưa sĩ quan quân đội chính quy về Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

10 nhóm nhiệm vụ của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã theo quy định mới?

Căn cứ Điều 4 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được giao 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, bao quát toàn bộ hoạt động quốc phòng, quân sự tại địa phương.

Trước hết, đơn vị có nhiệm vụ tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; xây dựng khu vực phòng thủ, cơ sở vững mạnh toàn diện và tổ chức lực lượng dân quân theo quy định của pháp luật.

Ban Chỉ huy quân sự cấp xã đồng thời tham mưu thực hiện quản lý nhà nước về quốc phòng; chỉ đạo, điều hành nhiệm vụ quân sự địa phương; thống nhất chỉ huy lực lượng vũ trang khi phát sinh tình huống về quốc phòng.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là tổ chức huấn luyện, diễn tập, xây dựng văn kiện tác chiến, duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng thường trực và dân quân tự vệ; phối hợp với Công an và các lực lượng chức năng trong phòng, chống khủng bố, gây rối, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã còn trực tiếp xây dựng lực lượng thường trực, lực lượng dân quân tự vệ và lực lượng dự bị động viên; tham mưu công tác tuyển quân, tuyển sinh quân sự; phối hợp tiếp nhận, hướng nghiệp và hỗ trợ quân nhân xuất ngũ.

Theo quy định mới, cơ quan này còn chủ trì xây dựng khu vực phòng thủ; tổ chức giáo dục quốc phòng và an ninh; thực hiện công tác hậu cần, kỹ thuật; quản lý vũ khí, trang bị kỹ thuật, vật liệu nổ quân dụng và công cụ hỗ trợ.

Ngoài ra, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có trách nhiệm phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quân, Cảnh sát biển, Kiểm ngư, Kiểm lâm và các cơ quan liên quan trong bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; đồng thời phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP đã tạo cơ sở pháp lý để tổ chức thống nhất Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong giai đoạn chuyển tiếp. Trong khi đó, việc Quốc hội đang xem xét sửa đổi đồng bộ 9 luật về quân sự, quốc phòng sẽ tiếp tục luật hóa mô hình này, bảo đảm tính ổn định lâu dài.

Luật sư Sơn cho rằng, chủ trương đưa sĩ quan quân đội chính quy về cấp xã không chỉ góp phần nâng cao chất lượng chỉ huy, điều hành lực lượng vũ trang ở cơ sở mà còn tăng cường khả năng ứng phó với thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm quốc phòng, an ninh và xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh ngay từ địa bàn cơ sở.

Đây cũng là bước cụ thể hóa chủ trương xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trong bối cảnh tổ chức bộ máy chính quyền địa phương có nhiều thay đổi.

×