Lần duy nhất danh ca Khánh Ly bị Trịnh Công Sơn mắng, phải vội bỏ guốc cao ra đứng chân đất để hát

Danh ca Khánh Ly trải lòng rằng: “Ngày 19 tháng 11 năm 1967, tôi chính thức bước lên sân khấu hát với ông Trịnh Công Sơn ở Quán Văn. Đó cũng là lần đầu tiên tôi hát bài Diễm xưa do ông Sơn sáng tác.

Lúc đó, tôi đơn giản chỉ là hát, không có vấn đề gì được đặt ra cả. Quả thực, đó là một đêm nhạc đáng nhớ trong cuộc đời tôi. Tôi không có gì, phải đi mượn áo, mượn váy, mượn cả giày nữa để đến gặp các anh em trong đêm nhạc đó.

Tôi không bao giờ nghĩ có đông đảo người tới xem đến vậy, cứ nghĩ là hát cho mấy anh em nghe thôi. Tôi quá sợ, dù bản tính của tôi cũng đàn ông.

Tôi sợ đứng cạnh tác giả là ông Trịnh Công Sơn, sợ đứng hát trước một đám người quá đông như vậy. Cho nên, tôi bỏ luôn đôi giày ra. Chỗ đó chỉ là một khoảng đất trống lồi lõm, có gạch đá nên tôi sợ đứng không vững.

Về chuyện "nữ hoàng chân đất", thực ra đó là lần đầu tiên tôi đứng hát trước một đám đông không dưới 1000 người. Tôi không còn giữ nổi bình tĩnh vì tôi có rất ít kinh nghiệm về ca hát, giao lưu với đám đông.

Ông Sơn rất khó tính, thấy tôi cứ vịn vai ông vì đứng không vững, ông liền la tôi: "Bỏ tay ra, đứng hát cho nghiêm chỉnh". Đó là lí do tôi bỏ guốc cao ra để đứng chân đất.

Tôi cứ nghĩ rằng điều này sẽ giúp tôi lấy lại bình tĩnh. Và quả thực, nhờ thế mà tôi trình bày được tất cả những bài hát của ông Trịnh Công Sơn trong suốt đêm đó, là khoảng 30 tới 40 bài hát trong 1 đêm. Từ một buổi chiều gặp lại nhau trên nền gạch đổ nát, có một quán lá sơ sài được dựng lên, chúng tôi đã gầy dựng sự nghiệp".

Trong chương trình này, danh ca Khánh Ly cũng đã ôn lại quãng thời gian đầu đi hát thành công của mình và Trịnh Công Sơn giúp hai người trở thành hiện tượng lúc bấy giờ.

"Thực ra cái gì mới lạ đều gây ra sự chú ý. Ở Sài Gòn, tên tuổi ông Trịnh Công Sơn vẫn mới, chưa được nhiều người biết đến. Còn tôi thì là gương mặt quá xa lạ.

Nhưng nó mới, chúng tôi mới nên được mọi người để ý từ đó mà nổi tiếng. Những bài hát của ông Trịnh Công Sơn đều tạo nên nguồn cảm hứng, hứng thú mới trong khán giả, nhất là học sinh, sinh viên, giới tri thức. Nó khác với nhạc trước đó.

Những ca khúc với ca từ rất mới, rất lạ của ông Trịnh Công Sơn đã gây sự chú ý với công chúng. Bên cạnh tình yêu gia đình, đôi lứa, trong nhạc Trịnh còn có tình yêu quê hương, đất nước khiến ai cũng suy nghĩ. Vì thế nên nhạc Trịnh được đón nhận một cách đông đảo, nhờ đó mà tôi có cơ hội đi diễn khắp nơi, cũng được mọi người đón nhận.

Vào thời gian 1967 – 1968, những ca sĩ đã thành danh ở Sài Gòn là chị Thanh Thúy, Trúc Mai, Bích Chiêu. Tôi chưa được ai biết đến cả. Đến năm 1969, bài hát đầu tiên tôi được hãng đĩa mời thu âm là Còn tuổi nào cho em của ông Trịnh Công Sơn.

Với ca sĩ thời đó, việc được các hãng đĩa mời thu âm là một niềm vui lớn, hãnh diện. Sau đó, những may mắn tiếp tục đến với tôi".

Trong chương trình có quay hình ảnh danh ca Khánh Ly tìm đến Hội quán Cây Tre. Tại đây bà chia sẻ: "Đây là một hội quán nằm trên đường Đinh Tiên Hoàng, bên cạnh là một sân vận động nhỏ. Lúc đó, chúng tôi muốn có một hội quán dành riêng cho học sinh, sinh viên đến chỉ để sinh hoạt văn nghệ nhưng lại không có tiền.

Không hiểu sao chúng tôi lại gặp được thầy Phong bên võ đường Vovinam. Thầy nghe chúng tôi kể lể nỗi niềm mới cảm thương cho một đám con gái lóc nhóc muốn làm một điều gì đó cho sinh viên, học sinh nghèo.

Thời đó, đa số người đến phòng trà, vũ trường nghe nhạc là người có tiền hoặc chức phận trong xã hội. Học sinh sinh viên chỉ có thể đến những nơi miễn phí. Nghe chúng tôi kể lể xong, thầy Phong cho chúng tôi sử dụng một căn nhà của võ đường làm hội quán để các nhạc sĩ đến hát với chúng tôi cho sinh viên, học sinh nghe.

Hành trình đi hát với ông Trịnh Công Sơn cho học sinh, sinh viên thực ra chẳng mang lại cho tôi đồng bạc nào, chẳng mang lại tiền tài hay cơm áo nhưng mang lại niềm vui, hạnh phúc được hát. Tôi sống nhờ những công việc khác như thu băng, hát ở phòng trà, vũ trường".

Khánh Ly và Trịnh Công Sơn vốn là cặp bài trùng đặc biệt nhất của tân nhạc Việt Nam. Chính từ đây mà Khánh Ly gắn liền với danh xưng "Nữ hoàng chân đất". Giọng hát khàn đục, bản năng của Khánh Ly được xem là mảnh ghép hoàn hảo nhất để truyền tải cái tôi triết lý và thân phận trong ca từ họ Trịnh.

Mối lương duyên nghệ thuật này bắt đầu từ những buổi hát không công tại Quán Văn, tạo nên sức sống bền bỉ cho nhạc Trịnh suốt nhiều thập kỷ. Dù sau này có nhiều ca sĩ thể hiện, nhưng cách xử lý tự nhiên, thiếu kỹ xảo của Khánh Ly vẫn được coi là "chuẩn mực" cảm xúc của dòng nhạc này. Giữa họ không phải là tình yêu lứa đôi thông thường mà là một sự tri kỷ sâu sắc, vượt lên trên những danh lợi đời thường.

×