Làng cổ 900 năm tuổi Ninh Bình, dân đang thổi đỏ lửa làm ra thứ gì bán dịp Tết?

Làng nghề đúc đồng Vạn Điểm-làng cổ ở Ninh Bình qua 900 năm phát triển

Làng nghề đúc đồng Vạn Điểm (xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình) được xem là một trong những cái nôi của nghề đúc đồng truyền thống nước ta, với lịch sử phát triển gần 900 năm.

Trải qua bao thăng trầm, những sản phẩm tinh xảo của Vạn Điểm không chỉ có mặt khắp trong nước mà còn vươn ra thị trường quốc tế, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Trao đổi với PV Dân Việt ngày 5/12, ông Phạm Văn Hưng - Phó Chủ tịch UBND xã Ý Yên cho biết: "Làng nghề đúc đồng Vạn Điểm có từ nhiều đời nay, hiện có khoảng hơn 40 lao động với hơn 20 hộ sản xuất.

Dịp cuối năm, các cơ sở thường đẩy mạnh sản xuất các mặt hàng phục vụ Tết như đồ thờ, quà tặng bằng đồng. Các mẫu linh vật năm mới cũng được thiết kế và sẽ sớm ra mắt, đáp ứng nhu cầu mua sắm của khách hàng".

Sản phẩm đúc đồng của làng Vạn Điểm vô cùng đa dạng và phong phú, đạt đến trình độ tinh xảo cao, từ đồ thờ cúng, tượng đồng cho đến các vật phẩm đồng phong thủy... Tùy thuộc vào hình dáng, kích thước, chất liệu và mức độ tinh xảo, giá của mỗi sản phẩm có thể dao động từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng.

Mùa Tết tại làng nghề đúc đồng Vạn Điểm "đỏ lửa" suốt ngày đêm

Thời điểm cận Tết Nguyên đán luôn là mùa sản xuất bận rộn nhất trong năm của làng nghề đúc đồng Vạn Điểm. Không khí tại các xưởng đúc nơi đây vô cùng nhộn nhịp.

Nghệ nhân Dương Xuân Tuyên (trú tại làng Vạn Điểm), người có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề, cho biết, từ khoảng tháng 10 âm lịch, các xưởng trong làng đã bắt đầu tăng tốc sản xuất hàng Tết.

"Lượng đơn hàng cuối năm thường tăng khoảng 30-40% so với các tháng khác nên tôi phải làm việc 12-14 tiếng mỗi ngày để kịp trả hàng cho khách.

Trung bình mấy tháng cuối năm xưởng gia đình tôi đúc từ 6-7 tấn đồng. Các sản phẩm phục vụ thị trường Tết chủ yếu là đồ thờ cúng và tượng linh vật", ông Tuyên chia sẻ.

Đáng chú ý, vài năm trở lại đây, ngoài các sản phẩm đồ thờ truyền thống, khách hàng có xu hướng đặt làm tượng truyền thần cho người thân.

"Mỗi tháng, gia đình tôi còn đúc khoảng 100 tượng truyền thần theo đơn đặt hàng. Mỗi bức tượng truyền thần giá từ 20 triệu trở lên, tùy kích thước và chất liệu hoàn thiện", ông Tuyên cho hay.

Bí quyết tạo nên "hồn" cho các vật phẩm từ đồng

Để tạo nên một sản phẩm đồng hoàn thiện, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp như: Tạo mẫu, tạo khuôn, nấu chảy nguyên liệu, rót khuôn, hoàn thiện sản phẩm, và cuối cùng là đánh bóng.

Trong đó, công đoạn hoàn thiện sản phẩm và tạo mẫu mang yếu tố quyết định phần "hồn" của mỗi vật phẩm đúc. Công đoạn này phụ thuộc hoàn toàn vào bàn tay và tài năng của người nghệ nhân.

Đặc biệt đối với các sản phẩm đúc thủ công, nhất là tượng truyền thần (chỉ dựa vào ảnh do khách hàng cung cấp), công đoạn khó nhất là tạo mẫu. Người thợ phải có khả năng tưởng tượng và cảm nhận tốt để thể hiện chính xác thần thái, "thổi hồn" vào bức tượng ngay từ lúc tạo mẫu.

Ở công đoạn nấu chảy nguyên liệu, người thợ phải tập trung cao độ bởi nhiệt độ trong lò nấu lên đến hơn 1.000 độ C. Đồng sẽ nóng chảy hoàn toàn sau khoảng 20 phút và cần được rót vào khuôn ngay lập tức, nếu không sẽ bị khê.

Ông Dương Xuân Tuyên cho biết: "Để làm ra một sản phẩm bằng đồng mất khá nhiều thời gian nên đến giữa tháng 12 âm lịch, tôi thường ngừng nhận đơn đặt hàng để đảm bảo sản phẩm kịp giao cho khách trước Tết".

Các nghệ nhân Vạn Điểm hiện nay cũng đang nỗ lực phát triển nghề theo hướng hiện đại hóa, mạnh dạn đầu tư máy móc gia công, mở rộng thị trường trong và ngoài nước. Đây là hướng đi mới, là tín hiệu đáng mừng để giữ vững nghề truyền thống của ông cha và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

×