Làng này ở Bình Định, nay là tỉnh Gia Lai, trong chùa có pho tượng "Phật Lồi" kỳ lạ, mang 12 dòng chữ Champa huyền bí

Pho tượng "Phật Lồi" thuộc văn hóa Champa có một không hai ở Việt Nam

Từ trung tâm Quy Nhơn cũ, qua cầu Thị Nại băng ngang mặt đầm xanh biếc, du khách sẽ đến vùng biển Quy Nhơn Đông, nơi vẫn giữ được nét bình yên của làng chài ven biển miền Trung.

Giữa không gian cây cối rợp bóng và tiếng sóng nước lao xao, chùa Linh Sơn hiện ra giản dị với mái ngói cũ, tường gạch rêu phong và sân chùa thanh tĩnh.

Điều khiến nhiều nhà nghiên cứu khảo cổ, người yêu văn hóa Champa và du khách thập phương tìm về nơi đây chính là pho tượng được người dân gọi là “Phật Lồi”.

Hiện vật này thực chất là tượng thần Shiva của người Chăm, có niên đại khoảng thế kỷ XV, được tạc bằng đá sa thạch.

Pho tượng cao khoảng 0,82m, rộng 0,46m, thể hiện trong tư thế thiền định với gương mặt trầm mặc. Tay trái đặt ngửa giữa hai chân, tay phải lần tràng hạt. Theo giới nghiên cứu, đây là tượng độc bản bởi hình thức thể hiện rất khác so với các tượng thần Shiva từng được phát hiện tại Bình Định cũ, nay thuộc tỉnh Gia Lai.

Điểm đặc biệt nhất nằm ở mặt sau pho tượng với 12 dòng cổ tự Chăm-pa được chạm khắc tỉ mỉ, sắc nét. Nội dung văn tự đến nay vẫn chưa được giải mã hoàn toàn, khiến pho tượng càng thêm huyền bí.

Trong dân gian lưu truyền nhiều câu chuyện khác nhau về những dòng chữ cổ này. Có người cho rằng đây là bùa chú trừ tà của người Chăm xưa, người khác lại tin đó là chỉ dẫn liên quan đến kho báu cổ.

Theo sư thầy trụ trì chùa Linh Sơn, sở dĩ đằng sau pho tượng dính đầy màu đỏ là vì cứ tới ngày Rằm tháng Giêng hàng năm, bà con, phật tử khắp nơi tụ họp về đây, mua bột châu sa, thần sa bôi lên tấm bia sau đó dùng giấy in, ấn vào bức tượng để lưu lại những dòng chữ Champa cổ trên bia ký.

Ngôi chùa Linh Sơn ban đầu chỉ là một am nhỏ bằng tranh tre nứa lá được dựng từ năm 1913 tại làng chài Hải Giang. Về sau, chùa được dời về khu vực Hội Thành thuộc phường Quy Nhơn Đông ngày nay.

Trải qua hàng trăm năm cùng nhiều biến động lịch sử, chùa đã được trùng tu nhiều lần nhưng vẫn giữ được kiến trúc truyền thống đặc trưng của Phật giáo miền Trung.

Bước vào khuôn viên chùa, du khách dễ dàng bắt gặp hai bia đá khắc dòng chữ “Nam Mô A Di Đà Phật” và “Tự Tại”. Phía tiền đường là tượng Hộ pháp Ông Thiện - Ông Ác đứng canh giữ chánh điện. Trước sân chùa treo đại hồng chung tạo nên không khí trang nghiêm, cổ kính.

Bên trong chánh điện thờ đầy đủ các vị Phật và Bồ Tát như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Quan Thế Âm, Đại Thế Chí, Văn Thù, Phổ Hiền cùng các tượng La Hán, Tứ Thiên Vương.

Không chỉ là điểm đến tâm linh, chùa Linh Sơn còn hấp dẫn du khách bởi không gian yên bình hiếm có. Những bức tường gạch cũ, hàng cây xanh rợp bóng cùng khung cảnh đầm Thị Nại thơ mộng tạo nên vẻ đẹp vừa hoài cổ vừa nên thơ.

Tượng Phật Lồi tại chùa Linh Sơn là một trong những hiện vật Champa tiêu biểu tại Gia Lai hiện nay.

Theo tài liệu khảo cổ ở Gia Lai, nguồn gốc pho tượng Phật Lồi là do ngày trước có một số nông dân trong lúc đang canh tác trên núi Phương Mai đã phát hiện. Sau đó pho tượng được dân làng lập đền thờ và tôn kính như một vị Bồ Tát nên gọi là Phật Lồi.

Sau nhiều lần di chuyển, tượng được thờ trong ngôi chùa nằm trong dãy núi Phương Mai, gọi là chùa Linh Sơn.

Người dân Hải Giang quan niệm tượng Phật đào được từ dưới lòng đất thường rất linh thiêng nên trước khi giăng buồm ra khơi đều đến đây để cầu được chuyến đi bội mùa tôm cá, tránh được những nguy hiểm gió bão khơi xa.

Thời gian thăng trầm, có nhiều câu chuyện tâm linh, được người dân trong vùng truyền miệng bao đời về tượng Phật Lồi.

Hiện nay, Bảo vật quốc gia tượng Thần Shiva (Phật Lồi) ở chùa Linh Sơn, được Bảo tàng tỉnh Gia Lai hướng dẫn các cơ quan liên quan, chính quyền địa phương và nhà chùa giữ gìn, chăm nom cẩn thận, lắp các camera an ninh để theo dõi bảo vệ sau khi những nhóm người nhăm nhe lấy trộm tượng nhưng bất thành.

×