Làng này ở Nghệ An dân làm thứ gì kêu to từ gỗ mít, da bò, tết nhất đến nơi cũng bận bịu như các làng làm đồ Tết?

Cả làng làm nghề cha ông để lại hàng trăm năm

Nghề làm trống da có từ lâu đời tại xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An. Đây là một nghề thủ công góp phần lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.

Thời điểm cuối năm, nhiều cơ sở làm trống ở dọc quốc lộ 46 qua xã Đại Đồng, đang tăng tốc sản xuất nguồn hàng phục vụ Tết Nguyên đán và lễ hội đầu Xuân.

Người làm trống da nơi đây không cần quảng cáo nhưng khách hàng vẫn tìm đến đặt bởi uy tín lâu năm và có tay nghề cao.

Dân làng sản xuất các loại trống như: trống đình làng, trống nhà thờ họ, trống chùa, trống hội, trống múa lân, trống rượu, trống trường học, trống giáo xứ,....

Cơ sở sản xuất của ông Phan Văn Cư (SN 1963, trú tại xã Đại Đồng) là một trong những điểm làm trống da lớn nhất xã.

“Nghề làm trống da đến nay đã trải qua nhiều đời. Mỗi cơ sở làm nghề đều có bí quyết riêng.

Nghề này chúng tôi làm quanh năm nhưng dịp gần Tết nhận được nhiều đơn đặt hàng nhất. Bởi vì các lễ hội lớn hầu hết được tổ chức vào dịp Tết và đầu Xuân”, ông Phan Văn Cư chia sẻ.

Đối với người dân xã Đại Đồng, quá trình làm trống da quan trọng nhất là việc lựa chọn nguyên liệu. Nguyên liệu sẽ quyết định tiếng vang và độ bền của một chiếc trống.

Gỗ mít là loại gỗ được ưu tiên cho việc sản xuất trống bởi độ dẻo nhẹ, ít co giãn. Gỗ gỗ càng già, âm thanh thu được càng vang vọng.

Để tìm được nguồn gỗ mít chất lượng, người sản xuất phải đích thân đi vào tận nhà dân để thu mua, tuyển chọn từng cây, đặt hàng.

Gỗ mít sau khi mua về được xẻ thành những thanh đều rộng tùy thuộc vào từng loại trống. Sau khi phơi khô, gỗ mít lại tiếp tục được xẻ thành những thanh dăm và bào để có độ cong, dày theo ý muốn.

Sau đó, thợ sẽ lắp ghép trong những thanh tre để tạo thành phần tang trống, rồi mới mài cho trơn, đẹp mắt.

Da làm mặt trống chủ yếu sử dụng da bò. Trống được làm bằng da bò cho âm thanh tốt hơn. Chỉ những loại trống cỡ đại mới sử dụng đến da trâu. Da bò cũng phải lựa chọn kỹ. Da bò càng già thì độ bền của mặt trống càng lâu.

Sau khi mua được loại chuẩn về, da bò sẽ được bào mỏng, căng đều, phơi nắng nhiều ngày. Nếu trời không có nắng thì phải đốt lửa để hong khô da. Sau đó, tấm da bò được cắt theo kích thước của trống, đục lỗ, gắn khẳng.

Mỗi công đoạn làm trống đều không hề đơn giản, đòi hỏi người thợ phải cẩn thận, tỉ mỉ, đôi tay khéo léo mới tạo ra được một chiếc trống đạt chuẩn.

Anh Phan Văn Dũng (SN 1996, trú tại xã Đại Đồng) chia sẻ: Hiện, gia đình có 3 cơ sở. Sản phẩm của gia đình anh không cần quảng cáo mà khách hàng chủ yếu tự tìm đến. Việc làm không hết, có khi sợ không kịp giao cho khách.

Từ nhỏ anh Dũng đã theo học làm trống. Kỹ thuật làm trống rất khó, chỉ những người thật sự đam mê mới có thể trụ vững và theo đuổi nghề. Bây giờ, có máy móc hỗ trợ nên việc làm trống đỡ vất vả hơn nhiều.

Hai công đoạn quan trọng nhất là xử lý da và bịt miệng trống. Người thợ cần kéo căng miếng da trâu, bò sao cho đều, đảm bảo không có nếp nhăn, sau đó cố định bằng đinh chốt làm từ tre già.

Đây là bước quyết định chất lượng âm thanh của trống, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm lâu năm.

Nhờ uy tín lớn nên hằng năm, mỗi cơ sở bán ra được khoảng hàng trăm chiếc trống, đưa lại doanh thu hàng trăm triệu đồng.

Tùy vào kích thước mà trống có giá từ 200.000 đồng đến hàng chục triệu đồng. Loại trống lớn nhất mà gia đình ông Cư sản xuất có đường kính đến 2m. Trống càng lớn thì đòi hỏi người thợ phải kỳ công hơn.

Ông Trần Thanh Nga – Chủ tịch UBND xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An cho biết, nghề làm trống da ở địa phương đã có từ lâu đời. Tiếng trống làng có ở hầu hết các sự kiện, các hoạt động sinh hoạt và văn hóa của làng.

Hiện đời sống kinh tế phát triển, nhu cầu về văn hóa tâm linh cũng được quan tâm nên nghề làm trống ở địa phương có cơ hội phát triển. Nghề làm trống đã mang lại thu nhập ổn định cho nhiều người dân trên địa bàn.

×